(4734 S. K. m. 38, 54, 56, 65) (İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik m. 20) (Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 42)
Toplantı No: 2009/013
Gündem No: 31
Karar Tarihi: 16.02.2009
Karar No: 2009/UH.II-807
Şikayetçi:
Mun-Çet İnş. Tem. ve Turizm Paz. San. Tic. Ltd. Şti., Abdullahpaşa Mah. 9. Sok. 7 Nolu Çarşı P 32 ELAZIĞ
İhaleyi yapan idare:
Besni Devlet Hastanesi Baştabipliği, Besni / ADIYAMAN
Başvuru tarih ve sayısı:
31.12.2008 / 37845
Başvuruya konu ihale:
2008/179776 İhale Kayıt Numaralı "Hastane Genel Temizlik Hizmet Alımı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
12.02.2009 tarih ve H.55.98.0220/2009-80E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Besni Devlet Hastanesi Baştabipliği tarafından 04.12.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Hastane Genel Temizlik Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Mun-Çet İnş. Tem. ve Tur. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 17.12.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 23.12.2008 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 31.12.2008 tarih ve 37845 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.12.2008 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan istekli dahil üç isteklinin teklif fiyatının aşırı düşük olduğu, teklif edilen bedellerin, işçi kıyafetleri, malzeme maliyeti ve ilaçlama giderini karşılamasının mümkün olmadığı, bu isteklilerinin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin firmaları üzerinde bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
İdarece hazırlanan idari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan masraflar” başlıklı 26 ncı maddesindeki düzenlemenin; “26.1 ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri teklif edilecek fiyata dahil edilecektir.
26.2. (26.1) nci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilecektir.
26.3. Ayrıca, "İşçilerin yemek ihtiyaçları yüklenici tarafından karşılanacaktır.
Ancak yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecek olup , bu bedelin karşılığı olarak, hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarını karşılaması için hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkanı verilecektir. İstekliler tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir." teklif fiyata dahildir.
26.4. Ancak sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde idarece yükleniciye ayrıca ödenir.
26.5 İş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranları %2 dir.” şeklinde olduğu,
İdari şartnamenin 26 ncı maddesi doğrultusunda işin asgari işçilik maliyetinin 241.764,69 YTL olduğu görülmüştür.
Teknik şartnamenin 4/C/a maddesinde; “Hastane idaresince lüzum görüldükçe ameliyathanede genel temizlik ve ilaçlama yapılacaktır.” düzenlemesi,
8/d maddesinde; “Temizlik görevlilerinin kıyafetleri ile yaka kartları firma tarafından karşılanacaktır. Görevliler düzgün kıyafet ile iş yapmak mecburiyetinde olup, firma kıyafetleri Hastanenin adına yakışır, temiz ve muntazam bir şekilde bulundurmakla mükelleftir. Kıyafetler hastane idaresinin istediği renk ve biçimde olacaktır…İş elbiselerinin arkasında firmanın ismi veya arması bulunacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.
4734 sayılı Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.” hükmü bulunmaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet Alımı İhalelerinde Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi” başlıklı XIII/G/b maddesinde; “Asgari işçilik maliyeti; brüt asgari ücret ile idari şartnamede öngörülen yemek, yol ve giyim bedeli ile işveren sigorta prim tutarından oluşmaktadır. Asgari ücretin üzerinde ödeme öngörülen işlerde brüt asgari ücret yerine öngörülen bu fazla tutar yazılacaktır. Resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, idari şartnamede yapılan belirlemeye göre brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin fazlası üzerinden belirlenecektir.” açıklaması yer almaktadır.
İdari şartnamenin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 36 ncı maddesindeki düzenleme ise; “36.3. En düşük fiyatın ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak değerlendirildiği ihalelerde, birden fazla istekli tarafından aynı fiyatın teklif edildiği ve bunların da ekonomik açıdan en avantajlı teklif olduğu anlaşıldığı takdirde dikkate alınacak fiyat dışı unsurlar:
İş deneyim belgesi tutarlarının değerlendirilmesi suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılacaktır.” şeklindedir.
Yapılan inceleme sonucunda, 04.12.2008 tarihinde yapılan ihaleye 4 isteklinin teklif verdiği, 3 isteklinin teklif fiyatının KİK işçilik modülü kullanılarak, idari şartnamenin 26 ncı maddesinde teklif fiyata dahil edileceği öngörülen veriler esas alınarak, hesaplanan asgari işçilik maliyetine eşit olduğu, idarece, idari şartnamenin 36 ncı maddesindeki düzenleme uyarınca, aynı fiyatı teklif veren isteklilerden iş deneyim belgesi tutarı en yüksek olan SRC Bas. Yay. Tur. Güv. Yem. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde ihalenin bırakıldığı, iş deneyim belgesi tutarı ikinci sırada yer alan Asır Pey. Tem. Ltd. Şti. + Bölükbaşı Taş. İnş. Taah. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.
Her ne kadar idari şartnamenin 26 ncı maddesinde belirtilmemiş olsa da; teknik şartnamenin 8 inci maddesinde işçi kıyafetlerinin yüklenici tarafından karşılanacağının, 4 üncü maddesinde ise idarece istenildiğinde ilaçlama yapılacağının belirtildiği, ancak, ihale üzerinde bırakılan istekli dahil üç isteklinin, sadece işçi ücretleri dahil edilerek hesaplanan, asgari işçilik maliyetine eşit tutarda fiyat teklif ettiği, bu itibarla, anılan isteklilerin teklif fiyatlarının giyim ve ilaçlama maliyetini karşılamadığı görüldüğünden başvuru sahibinin, giyim ve ilaçlama maliyetine yönelik, iddiası yerinde bulunmuştur.
Diğer yandan; teknik şartnamenin 6 ncı maddesinde; 5 adet çöp toplama arabası, 9 adet çift kovalı pres paspas, 1 adet cila makinesi ve 1 adet halı yıkama makinesinin firmalarca temin edilmesi istenilmiştir.
Kamu ihale Genel Tebliğinin Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi başlıklı XIII/H/b maddesindeki; “Personel çalıştırılmasına dayalı olan hizmet alımı ihalelerinden; temizlik, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetlerinde….amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatı ile ilgili giderlerin sözleşme ve genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarında bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir.” açıklaması uyarınca, teknik şartnamenin 6 ncı maddesinde belirtilen makine ve ekipmanın amortisman giderinin %3 sözleşme gideri içerisinde olduğu kabul edileceğinden, anılan isteklilerce bu makine ve ekipmana ilişkin maliyetin ayrı bir kalem olarak teklif fiyata dahil edilmemesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 20 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:
ğ) İhale dokümanına süresinde itirazen şikayet başvurusunda bulunulmamış ise, dokümanda teklif bedellerinin birbiriyle karşılaştırılmasını engelleyen eksiklik, belirsizlik veya çelişki yaratan bir düzenlemenin bulunup bulunmadığı yönünden yapılan incelemede:
Teknik şartnamenin 8 inci maddesinde işçi kıyafetlerinin firma tarafından karşılanacağı belirtilmişken, idari şartnamenin 26 ncı maddesinde işçilerin giyim maliyetinin teklif fiyata dahil edilecek masraflar arasında yer almaması hususu ile ihaleye teklif veren 4 istekliden 3’ünün giyim için hiçbir bedel öngörmeden, idari şartnamenin 26 ncı maddesinde teklif fiyata dahil edileceği öngörülen veriler esas alınarak hesaplanan, asgari işçilik maliyeti tutarı kadar fiyat teklif ederken, 1 isteklinin giyim için bedel öngördüğü hususu bir arada değerlendirildiğinde; ihale dokümanındaki giyime ilişkin düzenlemelerin, şikayete konu ihalede isteklileri teklif fiyatlarını oluştururken tereddüde düşürdüğü ve tekliflerin idarece sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesini engelleyici nitelikte olduğu anlaşıldığından, söz konusu belirsizliğin ihalenin iptalini gerektirmektedir.
Benzer şekilde, teknik şartnamenin 4 üncü maddesinde idarece gerekli görüldüğünde ilaçlama yapılacağının belirtilmesi, ancak yapılacak ilaçlamanın miktarına ilişkin bir belirlemenin yapılmamasının, isteklilerce teklif fiyatının sağlıklı bir şekilde oluşturulmasına engel niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.
i) Tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve ikinci teklifin geçerli olup olmadığı yönünden yapılan incelemede;
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İş deneyim belgeleri” başlıklı 42 nci maddesinde; “Mimarlık ve mühendislik, etüt ve proje, harita ve kadastro, imar uygulama hizmet alımları ile yaklaşık maliyeti 4734 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde hizmet alımları için öngörülen üst limit tutarına eşit veya bu tutarı aşan diğer hizmet alımı ihalelerinde; isteklinin, son beş yıl içinde yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde sözleşme bedelinin en az % 70’i oranında gerçekleştirdiği veya yapımla ilgili hizmet işleri için geçerli olmak üzere en az % 50’si oranında denetlediği veyahut yönettiği idarece kusursuz kabul edilen ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili deneyimini gösteren belgelerin istenilmesi zorunludur.
İş deneyimi olarak, istekli tarafından teklif edilen bedelin % 25’inden az ve % 50’sinden fazla olmamak üzere idarece belirlenecek bir oranda, ihale konusu hizmet veya benzer hizmetlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesinin ibrazı istenir.
İş ortaklıklarında pilot ortağın, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 70’ini, diğer ortakların her birinin ise istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 10’unu sağlaması gerekir. Ancak diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamı, asgari iş deneyim tutarının % 30’undan az olamaz.” hükmü,
“Belge düzenlenmeyen hallerde iş deneyimi” başlıklı 56 ncı maddesinde; “Özel sektöre taahhüt edilen hizmetlerin yüklenicileri ile kamu veya özel sektöre taahhüt edilen hizmetlerin alt yüklenicileri iş deneyimini tevsik için; sözleşme, bu sözleşme ile ilgili olarak Vergi Usul Kanununa göre düzenlenen fatura asılları veya örnekleri yada bunların noter onaylı suretlerini, serbest meslek erbabınca gerçekleştirilen işlerde serbest meslek makbuzu asılları veya nüshaları yada bunların noter onaylı suretlerini, iş mevzuatının zorunlu tuttuğu hallerde ilgili sigorta müdürlüğünden alınan işyeri bildirgesini ve personel çalıştırılan işlerde o işe ait sosyal sigorta prim ödemelerini gösteren belgeleri, ihale veya ön yeterliğe başvuru belgelerine ekleyerek ihale komisyonuna sunarlar. Kamuya taahhüt edilen işlerin alt yüklenicileri varsa idarenin onay yazısını da eklerler.” hükmü yer almaktadır.
İdarece hazırlanan idari şartnamenin 7.3.1 inci maddesinde, isteklilerden, son beş yıl içinde yurt içinde veya yurt dışında, kamu veya özel sektörde sözleşme bedelinin en az % 70’i oranında gerçekleştirdiği, idarece kusursuz kabul edilen ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili deneyimini gösteren ve teklif bedelinin % 45 oranından az olmamak üzere, tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgelerini sunmaları istenilmiştir.
Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen, Asır Pey. Tem. Ltd. Şti. + Bölükbaşı Taş. İnş. Taah. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin teklif dosyası incelendiğinde, özel ortak olan Bölükbaşı Taş. İnş. Taah. Ltd. Şti.’nin, idari şartnamenin 7.3.1 inci maddesi kapsamında sunduğu iş deneyim belgesinin bina içi temizlik işi karşılığı Şekerbank A.Ş. tarafından 12.11.2007 tarihinde düzenlendiği, anılan Yönetmelik hükmü gereği özel sektöre taahhüt edilen hizmetlerin yüklenicilerinin, iş deneyimini tevsik için, sözleşme, bu sözleşme ile ilgili düzenlenen fatura asılları veya örnekleri yada bunların noter onaylı suretlerini, iş mevzuatının zorunlu tuttuğu hallerde işyeri bildirgesini ve sosyal sigorta prim ödemelerini gösteren belgelerinin teklif dosyasında sunması istenildiği halde, anılan isteklinin teklif dosyasında bu belgelerin yer almadığı, dolayısıyla özel şirket statüsüne sahip Şekerbank A.Ş. tarafından alınan iş deneyim belgesinin, iş deneyimini tevsik etmek amacıyla kullanılamayacağı görüldüğünden, anılan isteklinin bu gerekçeyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.
Ayrıca, idari şartnamenin 7.5 inci maddesinde, şikayete konu ihalede benzer iş olarak, kamu veya özel sektörde gerçekleştirilen genel temizlik hizmetlerinin kabul edileceği belirtilmiştir.
Zeynal Abidin FIRAT’ın teklif dosyasında sunduğu iş deneyim belgesinin, Besni Belediye Başkanlığı tarafından, “park ve bahçeler ile bulvar ve caddelerin yapımı için gerekli olan beton oturma grubu, bordür, kilittaşı imalatı ile kanalizasyon şebekesi olmayan yerlere kanalizasyon şebekesi döşenmesi için gerekli beton büz yapımı ve döşenmesi işi, park ve bahçelerin bakımı, kışın karla kaplanan ve araçların giremediği kaldırım ve yolların temizlenmesi işine” ilişkin olarak düzenlendiği, bu nedenle, anılan isteklinin iş deneyim belgesinin benzer iş olarak kabul edilecek işlere ilişkin düzenlenmemiş olduğu görüldüğünden, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale işlemleri ile ihale kararının iptali gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)