(4734 S. K. m. 54, 65)
Toplantı No: 2009/013
Gündem No: 18
Karar Tarihi: 16.02.2009
Karar No: 2009/UH.III-784
Şikayetçi:
Egeli Sos. Hiz. Tur. İnş. Taş. San. Tic. Ltd. Şti., Gökçetepe Mahallesi Halil Efendi Cad. Bahçe Sokak No:3/B Küçükkuyu Ayvacık/ÇANAKKALE
İhaleyi yapan idare:
M. Demircioğlu Kız Yetiştirme Yurdu Müdürlüğü, Esenler Mah. Ssk Hast. Arkası Yurt Sok. ÇANAKKALE
Başvuru tarih ve sayısı:
31.12.2008 / 37723
Başvuruya konu ihale:
2008/175756 İhale Kayıt Numaralı "12 Ay Süreli Yemek Pişirme Servis ve Sonrası Hizmetlerinin Alımı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
12.02.2009 tarih ve H.55.48.0226/2009-4E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
M. Demircioğlu Kız Yetiştirme Yurdu Müdürlüğü tarafından 02.12.2008 tarihinde Egeli Sos. Hiz. Tur. İnş. Taş. San. Tic. Ltd. Şti. ile yapılan “12 Ay Süreli Yemek Pişirme Servis ve Sonrası Hizmetlerinin Alımı” ihalesine ilişkin olarak Egeli Sos. Hiz. Tur. İnş. Taş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 15.12.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 17.12.2008 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 31.12.2008 tarih ve 37723 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.12.2008 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; idari şartnamenin 7.3.3.d maddesinde yüklenici firmanın yangın ve besin zehirlenmelerine karşı tüm rizikolar için sigorta poliçesi vereceğine dair taahhütname istenildiği, ancak idari şartnamede sigorta limitlerinin belirtilmemesinin mevzuata aykırı olduğu iddia edilmektedir.
A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
İdari şartnamenin 7.3.3.d maddesinde; “Yüklenici firmanın mutfakta yangın ve besin zehirlenmelerine karşı tüm rizikolar için sigorta poliçesi vereceğine dair noterden taahhütname” istenildiği,
İhaleye ilişkin sözleşme tasarısının iş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması başlıklı 22 nci maddesinde; “Bu ihalede iş kazaları meslek hastalıkları tehlike derecesi 1 (bir)’ dir.” düzenlemesinin yer aldığı, 7 inci maddesinde de benzer bir düzenlemenin yer aldığı görülmüştür.
Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin “İş ve İşyerlerinin Korunması ve Sigortalanması” başlıklı 19 uncu maddesinin dördüncü fıkrasında; “Hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilir.” hükmü uyarınca idarece uygulanması gerekli görülen sigorta türü veya türleri ve teminat limitlerinin günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilmesi zorunludur.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği eki Hizmet Alımları Tip Sözleşmesinin “İş ve İşyerlerinin Korunması ve Sigortalanması” başlıklı 22 nci maddesinin idarelerce düzenlenmesine ilişkin (31) nolu dipnotta; “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanmasına ilişkin sorumluluğun Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde kime ait olacağı hususu ile İdarenin işin nitelik ve özelliğine göre ihtiyaç duyduğu sigorta türleri ile teminat kapsam ve limitleri burada belirtilecektir.” şeklinde açıklama yapılmıştır.
Hizmet Alımları Tip Sözleşmesinin anılan dipnot açıklaması ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesi birlikte değerlendirildiğinde; idarece işyerini sigortalatma sorumluluğu yükleniciye ait olarak belirlenmişse sigorta türü ve teminat limitlerinin de açıkça düzenlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Başvuru sahibinin şikayet başvurusuna ilişkin olarak idarece alınan kararda sözleşme tasarısının 7 ve 22 nci maddelerinde söz konusu ihale ile ilgili sigorta risk prim oranının yazılı olduğu ve mevzuata aykırı bir durum olmadığının ifade edildiği görülmüştür.
Başvuruya konu ihaleye ilişkin sözleşme tasarısının 22 nci maddesinde sigortalamaya dair bir düzenleme yapılmadığı, 7 inci maddesi ile 22 inci maddesinde iş kazaları ve meslek hastalıkları tehlike derecesinin belirlendiği, ihale ilanında ve idari şartnamede yangın ve besin zehirlenmelerine karşı sigorta poliçesi vereceğine dair taahhütnamenin bir yeterlik belgesi olarak istendiği, ancak yaptırılacak sigortanın teminat limitlerine ilişkin herhangi bir belirleme yapılmadığı anlaşılmıştır.
İhale konusu iş bakımından sigortanın bir maliyet unsuru teşkil ettiği, isteklilerin tekliflerini hazırlarken bu kaleme ilişkin hesaplama yapabilmesi ve maliyetini tekliflerine dahil edebilmesi için Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin yukarıda belirtilen hükmü gereği sigorta türü ve teminat limitlerine ilişkin sözleşmede yahut eklerinde düzenleme yapılması gerektiği, incelenen ihalede ise idarenin yalnızca sigorta türüne (yangın ve besin zehirlenmeleri) ilişkin düzenleme yaptığı, ihale dokümanında sigorta teminatının kapsam ve limitlerine ilişkin bir düzenlemeye yer vermediği, poliçelerde öngörülmesi gereken kapsam ve teminat limitlerinin sigorta poliçesi maliyetine etkili olacağı anlaşıldığından söz konusu eksikliğin tekliflerin hazırlanmasında ve değerlendirilmesinde isteklileri tereddüde düşürecek ve teklif fiyatlarının oluşumu bakımından rekabeti engelleyecek ve ihalenin iptalini gerektirecek nitelikte olduğu sonucuna varılmış olup başvuru sahibinin iddiası yerinde
görülmüştür.
B) İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 20 nci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:
g) Dokümana süresinde itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuş ise ilgili dokümanın Kanun ve ilgili mevzuatına uygun olup olmadığı yönünden yapılan incelemede;
İdari şartnamenin “İhale Konusu İşe İlişkin Bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde;
“c) İşin fiziki miktarı ve türü: 13+ yaş sabah kahvaltısı:22280, 13+ yaş ara öğün:40150, 13+ yaş ana öğün (öğle + akşam): 48971, (ara öğün günde iki kez verilecektir.)
d) Hizmete ait (varsa) diğer bilgiler: M. Demircioğlu Kız Yetiştirme Yurdu Müdürlüğünün mutfağında 1 aşçı, 1 aşçı yardımcısı, 1 bulaşıkçı, 1 servis elemanı olmak üzere en az 4 işçi ile hizmet alımı işi yapılacaktır.”
Teknik şartnamenin “İşin Konusu” başlıklı 1 inci maddesinde; “Yüklenici firma veya kuruluş mutfaklarında yemek pişirme yoluyla mamul yemek alımı, dağıtımı ve servis hizmetleridir.”
İşin tanımı başlıklı 2 nci maddesinde; “Çocuk yuvaları, yetiştirme yurtları, huzurevleri, bakım ve Rehabilitasyon merkezleri, kadın konukevleri ile çocuk gençlik merkezlerinde, kuruluşun özelliğine göre belirlenmek kaydıyla 1 (bir) adet kahvaltı, 1 (bir) öğlen, 1 (bir) akşam yemeği ile ara öğünlerin (kuşluk, ikindi, gece) pişirilmesi, servisi ve servis sonrası hizmetlerin yürütülmesi işidir. Öğünler ve örnek yemek çeşitleri aşağıdaki tablolarda belirtilen sayıda uygulanacaktır.
…
Yaş Grubu Kahvaltı Öğlen
Yemeği
Akşam
Yemeği
Ara
Öğün Toplam
Diyet 1 1 1 3 6
1-3 1 1 1 3 6
4-6 1 1 1 3 6
7-12 1 1 1 2 5
13 yaş üstü 1 1 1 2 5
Personel 1 1
Nöbetçi
personel
1 1 1 3
13 yaş üstü gruplar ile personelin kahvaltı, yemek ve ara öğünleri aşağıda ifade edildiği şekilde olacaktır. Ancak gıda rasyonu esas olmak kaydıyla, aşağıda ifade edilen miktarlar 1-3 yaş için onda iki, 4-6 yaş için onda dört, 7-12 yaş grubu için ise onda yedi oranı temel alınarak yemek servisi yapılacaktır.” düzenlemesi,
İdari şartnamenin “Teklif Fiyata Dahil Masraflar” başlıklı 26 ncı maddesinde ve teknik şartnamenin 3.36 maddesinde; “26.4 Yılbaşı, bayram, davet, toplu yapılan doğum günleri vs. gibi özel günlerde yılda 12 (on iki) defayı geçmemek üzere kuruluşta bakılanların sayısının iki katına kadar kişinin yararlanacağı yiyecekler (en az beş çeşit olmak üzere 1- kuruyemiş, 2- kuru pasta, 3- yaş pasta, 4- meyve, 5- içecekler vs. veya 1- çorba, 2- et yemeği, 3- zeytinyağlılar, 4- tatlı veya meyve, 5- içecekler vs.) firma tarafından karşılanacak olup,
teklif fiyata dahil edilecektir.” düzenlemesi yer almıştır.
İdarece hazırlanan birim fiyat teklif mektubu eki cetvelinin aşağıdaki gibi hazırlandığı;
A1 B2
Sıra
No
İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması Birimi Miktarı Teklif Edilen
Birim Fiyat
Tutarı
13+ yaş kahvaltı Öğün 22280
13+ yaş ara öğün Öğün 40150
13+ yaş öğle yemeği Öğün 24291
13+ yaş akşam yemeği Öğün 24680
Sözleşmeye ilişkin sözleşme tasarısının “Sözleşmenin türü ve Bedeli” başlıklı 6 ncı maddesinde aşağıdaki tablonun yer aldığı;
A1 B2
Sıra
No
İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması Birimi Miktarı Teklif Edilen
Birim Fiyat
Tutarı
07-12 yaş kahvaltı Öğün 22280
07-12 yaş ara öğün Öğün 40150
07-12 yaş öğle yemeği Öğün 24291
07-12 yaş akşam yemeği Öğün 24680
Görülmüştür.
Yukarıda anılan düzenlemelere göre; ihale konusu işin malzemeli yemek alımı olduğu ve işin kapsamının kahvaltı, ara öğün, öğle yemeği ve akşam yemeğinden oluştuğu, ayrıca özel günlerde yılda 12 (on iki) defayı geçmemek üzere kuruluşta bakılanların sayısının iki katına kadar kişinin yararlanacağı yiyeceklerin de karşılanması gerektiği ve teklif fiyata dahil olduğu, ancak söz konusu yiyeceklerin çeşitlerinin belirtilmiş olmasına karşılık, idarece yiyeceklerin miktarına ilişkin olarak, istekliler açısından tekliflerini oluştururken tereddüde düşmelerini engelleyecek nitelikte ve her bir isteklinin farklı bir kriter almak suretiyle farklı şekilde maliyet hesaplaması yapmalarının önlenmesine yönelik, objektif olabilecek bir belirlemeye yer verilmediği anlaşılmıştır.
Diğer taraftan idari şartnamenin “İhale Konusu İşe İlişkin Bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde 13 yaş üstü grubu için kahvaltı, ara öğün, öğle yemeği ve akşam yemeği verileceğinin düzenlendiği, teknik şartnamenin 2 nci maddesinde yer alan tabloya göre de 13 yaş üstü gruplardan başka 1-3 yaş, 4-6 yaş, 7-12 yaş grubu ve personel ile nöbetçi personel için yemek servisinin yapılacağı, ancak idarece hazırlanan birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde ise sadece 13 yaş üstü grubu için kahvaltı, ara öğün, öğle yemeği ve akşam yemeği kalemlerinin yer aldığı anlaşılmaktadır.
İdarece hazırlanan birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde sadece 13 yaş üstü grubu için kahvaltı, ara öğün, öğle yemeği ve akşam yemeği kalemlerinin yer aldığı göz önünde bulundurulduğunda, idari şartnamenin 26.4 maddesinde belirtilen özel günlerde yılda 12 (on iki) defayı geçmemek üzere kuruluşta bakılanların sayısının iki katına kadar kişinin yararlanacağı yiyeceklerin maliyetinin birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde belirtilen miktarlara dahil edilip edilmediği hususunda belirsizlik olduğu ve tekliflerin hazırlanmasında isteklileri tereddüde düşürebilecek nitelikte olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Teknik şartnamenin 2 nci maddesinde 1-3 yaş, 4-6 yaş, 7-12 yaş grubu ve personel ile nöbetçi personel için verilecek yemeklere ilişkin maliyetin birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde yer alan 13 yaş üstü grubu için öngörülen ve miktarları belirlenen kahvaltı, ara öğün, öğle yemeği ve akşam yemeğine dahil edilip edilmediğinin de ihale dokümanındaki düzenlemelerden anlaşılamadığı, teknik şartnamede yer alan; “13 yaş üstü gruplar ile personelin kahvaltı, yemek ve ara öğünleri aşağıda ifade edildiği şekilde olacaktır. Ancak gıda rasyonu esas olmak kaydıyla, aşağıda ifade edilen miktarlar 1-3 yaş için onda iki, 4-6 yaş için onda dört, 7-12 yaş grubu için ise onda yedi oranı temel alınarak yemek servisi yapılacaktır.” şeklindeki düzenlemeye göre maddede belirtilen yaş grupları için daha düşük miktarlarda yemek verilmesi öngörüldüğünden verilecek yiyeceklerin maliyetlerinin de düşük olacağı açık olup, anılan yaş grupları için öngörülen öğünlerin teklif fiyat mektubu eki cetvelde belirtilen miktarlar içerisinde yer aldığı kabul edildiği takdirde, idarece isteklilere daha fazla ödeme yapılacağı ve bu durumun 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde yer alan kaynakların verimli kullanılması ilkesine aykırılık teşkil edeceği, diğer taraftan cetvelde belirtilen miktarlara dahil edilmediğinin kabulü halinde ise bu durumun isteklilerin tekliflerini hazırlamasını engelleyici nitelikte olduğu sonucuna varılmıştır.
Netice itibariyle, isteklilerin tekliflerini hazırlarken tereddüde düşmelerinin önlenmesini teminen, ayrıca bir maliyet gerektireceği açık olan yukarıda belirtilen hususların birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde idarece öngörülebilecek ortalama bir miktar belirlenmek suretiyle ayrı birer kalem olarak gösterilmesinin uygun olacağı ve ihale dokümanının daha açık düzenlemeler yapılmak suretiyle hazırlanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Ayrıca birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde 13 yaş üstü grubu için kahvaltı, ara öğün, öğle yemeği ve akşam yemeği kalemleri yer almasına karşılık, başvuruya konu sözleşmeye ilişkin sözleşme tasarısının “Sözleşmenin türü ve Bedeli” başlıklı 6 ncı maddesinde yer alan tabloda ise “İş Kaleminin Adı ve Açıklaması” sütunu altında 07-12 yaş grubu için kahvaltı, ara öğün, öğle yemeği ve akşam yemeği kalemlerin yer aldığı, dolayısıyla ihale dokümanının birbiriyle uyumlu olmamasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden ihale işlemleri ile ihale kararının iptali gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)