(4734 S. K. m. 56)
Toplantı No: 2008/080
Gündem No: 13
Karar Tarihi: 18.12.2008
Karar No: 2008/UH.II-5032
Şikayetçi:
Bayıktem İnş. Temizlik Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti., Aydınlar Mah. Fehmi Tacer Sok. Aksoylar Apt. No:12/15 Dikmen/ANKARA
İhaleyi yapan idare:
Kula Belediye Başkanlığı, Camicedit Mahallesi Yunus Emre Caddesi 45170 Kula/MANİSA
Başvuru tarih ve sayısı:
12.11.2008 / 31988
Başvuruya konu ihale:
2008/154019 İhale Kayıt Numaralı “Çöp Toplama, Nakliye ve Yolların Süpürülmesi” İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
05.12.2008 tarih ve II.H.47.32.0176/2008-44E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Kula Belediye Başkanlığı tarafından 21.10.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Çöp Toplama, Nakliye ve Yolların Süpürülmesi” ihalesine ilişkin olarak Bayıktem İnş. Temizlik Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 30.10.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 31.10.2008 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 12.11.2008 tarih ve 31988 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.11.2008 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;
1) Teknik şartnamede personele verilecek iş elbisesinin niteliğine ilişkin herhangi bir tanımlama yapılmamasının mevzuata aykırı olduğu,
2) İdarece düzenlenen birim fiyat teklif mektubu eki olan birim fiyat cetvelinin boş bırakıldığı, idarece isteklilere verilen birim fiyat tarifleri açıklayıcı nitelikte olsa da, birim fiyat cetvelinin sağlıklı olabilmesi için idarece doldurulması gerektiği, birim fiyat eki cetvelin bu haliyle mevzuata aykırı olduğu,
3) Sözleşme tasarısının 22 nci maddesinin boş bırakılması suretiyle, iş yerini sigortalama sorumluluğunun düzenlenmediği,
4) İdari şartnamenin 4.3 üncü maddesinde; “İstekli ihale dokümanını satın almakla, ihale dokümanını oluşturan belgelerde yer alan koşul ve kuralları kabul etmiş sayılır.” düzenlemesine yer verildiği, bu hususun 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 54 üncü maddesine aykırı olduğu,
5) İdari Şartnamenin ‘İhale Konusu İşe İlişkin Belgeler’ başlıklı 2 nci maddesinde işin adının “Kula İlçesi Çöp Toplama, Nakliye ve Yolların Süpürülmesi İşi” olarak belirtildiği, idarenin vermiş bulunduğu standart formlarda ise işin adının “Çöp Toplama, Nakliye ve Yolların Süpürülmesi” olduğu, ihale dosyası hazırlanırken ve bankadan alınacak belgelerde ihaleye ilişkin işin adı yazılırken istekli olan firmaların, hangi işin adını baz alacakları konusunda tereddüt yaşayacakları,
6) Teknik şartnamenin 5 nci maddesinde “Sıkıştırmalı çöp kamyonu arızaları müteahhit tarafından giderilecek, gerekli parçaların alımı ve tamiratı, araçların kullandığı lastiklerin alımı, işi alan tarafından yaptırılacaktır. Vasıtalardan biri arızalanıp çöp toplama işi yapamayacak olursa ek bir vasıta temin edilerek temizlik ve toplama işi aksatılmayacaktır.” düzenlemesine yer verildiği, bu düzenlemeden yüklenici tarafından temin edilecek olan sıkıştırmalı çöp kamyonlarının mı, yoksa idare tarafından verilecek olan sıkıştırmalı çöp kamyonunun mu kastedildiğinin anlaşılamadığı,
7) Teknik şartnamenin 13 ncü maddesinde “Çöp toplama işindeki tüm araç ve gereçler müteahhide ait olup belediye tarafından Yükleniciye 4 adet römork verilecek 2 adet römork işi alan tarafından temin edilecektir. Yüklenicinin temin edeceği Hidrolik sıkıştırmalı Çöp kamyonunun birisi en az 7 m3, diğeri ise en az 13 m3 lük olmalıdır.”düzenlemesi ile, 15 nci maddesinde “Çöp arabalarının arkasına çuval ve benzeri şekilde torbalar asılmayacak. Römorkların temizliği günlük olarak yapılacak ve yılda bir kez boya yanılacaktır. Römorkların sacları yılda bir kez yenilenecektir.” düzenlemesine yer verildiği,
Bu işin icrasında kullanılacak römorkların yukarıda belirtilen işleri olan, boya ve sac değişimi yüklenici tarafından gerçekleştirilecekse bir bedel öngörülmesi gerektiği ve bu bedelin idarece hazırlanan birim fiyat teklifinde bir kalem olarak belirtilmesi gerektiği,
8) Teknik şartnamenin 19 ncu maddesinde “Çöp Kamyonları boyalı ve temiz olacaktır. Ayrıca Belediyemizin vermiş olduğu çöp kamyonu da Yüklenici firma tarafından boyası yapılacaktır. İşe başlarken belediye tarafından kontrol edilecek uygun bulunursa işe başlayacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, çöp kamyonlarının boyası yüklenici tarafından karşılanacaksa bir bedel öngörülmesi ve bu bedelin birim fiyat teklifinde bir kalem olarak belirtilmesi gerektiği,
9) Teknik şartnamenin 6 ncı maddesinde “Toplanan çöpler hiçbir ayıklamaya tabi tutulmadan belediye tarafından gösterilecek alana dökülecektir.” düzenlemesine yer verildiği, söz konusu düzenlemeden idarenin atıkların döküleceği yer konusunda açık bir belirleme yapmadığı, söz konusu maliyetin isteklilerce net olarak hesaplanamayacağı, anılan düzenlemenin istekliler bakımından belirsiz bir durum oluşturduğu, bu nedenle sağlıklı teklif verilmesinin mümkün olmadığı,
İddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:
Şikayete konu işe ilişkin idari şartnamenin 26 ncı maddesinde;
“26.1. Ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harçlar yükleniciye aittir ve teklif fiyata dahil olmalıdır.
26.2. (26.1) nci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilecektir.
26.3. Ayrıca, işçilere yemek ve yol ücreti verilmesi öngörülmemektedir.
- İşçilerin tamamına 1 yazlık ve 1 kışlık iş elbisesi verilecektir. Elbise ücreti teklif fiyata dahil olmalıdır.
- 34 adet işçi 23 Nisan (1 gün), 19 Mayıs (1 gün), 30 Ağustos (1 gün), 29 Ekim (1 gün), Ramazan Bayramı (3 gün) ve Kurban Bayramı (4 gün) çalışacak olup, işçilere toplam 11 gün Resmi-Dini tatil ücreti verilecektir. Resmi-Dini tatil ücretleri de teklif fiyata dahil olmalıdır.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Birim fiyat tariflerinin 5 inci sırasında ise;
“İşçilere iş bitimi süresine kadar 1 yazlık elbise ve 1 kışlık elbise olmak üzere iki adet iş elbisesi ücretleri (Elbiseler tulum şeklinde olacaktır)” ifadesine yer verildiği görülmüştür.
Kamu İhale Genel Tebliğinin ‘Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Teklif Fiyata Dahil Olacak Masraflar’ başlıklı bölümü ile ‘Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi’ başlıklı bölümünün hizmet alımı ihaleleri kısmında yer alan hükümlerden hareketle, şikayete konu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı niteliğinde olmadığı görülmüştür.
Her ne kadar personel çalıştırılmasına dayalı bir iş olarak değerlendirilmemekle birlikte, ihale konusu hizmetin yerine getirilmesinde çalışacak personel sayısının ihale dokümanında belirtildiği, bu personelin giyim bedelinin belirlenmesine ilişkin olarak da ihale dokümanında gerekli düzenlemelerin yapıldığı, bu düzenlemeler uyarınca 34 işçiye yazlık ve kışlık olmak üzere tulum şeklinde 2 adet iş elbisesi verileceğinin açık olduğu görüldüğünden, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.
2) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:
Birim fiyat teklif almak suretiyle gerçekleştirilen ihalede, teklif mektubu eki birim fiyat cetvelinin doldurulmadığı, bunun yerine birim fiyat tariflerinin bulunduğu bir listenin verildiği, bu listede ihale konusu işin yerine getirilmesinde ihtiyaç duyulan ana kalemlerin tümüne ilişkin bilgiye yer verildiği, listenin altında bu bilgiler kullanılmak suretiyle birim fiyat teklif mektubunun hazırlanacağının ifade edildiği görülmüştür.
Birim fiyat teklif cetveli teklif mektubunun eki olup, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 6 ncı maddesi uyarınca; işin ayrıntılı özelliklerine dayalı olarak, idarece hazırlanmış cetvelde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için istekliler tarafından teklif edilen birim fiyatlar ve bunların çarpımı sonucu bulunan toplam tutarları göstermek amacıyla düzenlenmektedir.
Kamu İhale Genel Tebliğinin Birinci Bölümünün “VIII- Ekonomik ve Mali Yeterlik ile Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Açıklamalar, M. Hizmet Alım İhalelerinde Yeterliğe İlişkin Diğer Hususlar” kısmında;
“2-… Birim fiyat üzerinden teklif alınan bütün hizmet alımı ihalelerinde birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde; iş kaleminin adı, birimi ve miktarının ayrıntılı olarak idare tarafından doldurulmak suretiyle, ihale dokümanına eklenmesi gerekmektedir.
Birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde yüklenici kârı ile sözleşme gideri ve genel giderler ayrı bir iş kalemi olarak gösterilmeyecek, teklif edilen birim fiyatların yüklenici kârı ile sözleşme gideri ve genel giderler dahil fiyatlar olduğu kabul edilecektir.” açıklaması yer almaktadır.
‘Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi’ başlıklı 51 inci maddesinde ise;
“…sözleşme bedelinin % 20 sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde ilave işi aynı yükleniciye yaptırmaya İdare yetkilidir.” düzenlemesi yapılmıştır.
Her ne kadar idarece ihale hazırlanan birim fiyat tariflerinin söz konusu işin gerçekleştirilmesinde istifade edilen ana unsurların tümünü karşıladığı görülse de, isteklilerin sağlıklı teklif hazırlayabilmeleri, tekliflerin eşit şartlarda mukayese edilebilmesi için, gider kalemleri göz önünde bulundurulmak suretiyle teklif mektubu eki birim fiyat cetvellerinin idarece hazırlanmış olması gerekmektedir.
Aksi takdirde, istekliler cetvelin değiştirilemeyecek olan birim ve miktar hanelerini değiştirerek farklı yorumlara yol açabilecek teklif hazırlayacakları ve ihalede sağlıklı değerlendirme yapılmasının önüne geçileceği gibi, sözleşmenin uygulanması sürecinde iş artışı yapılması ihtiyacının ortaya çıkması halinde yükleniciye ödeme yapılmasında sıkıntılar yaşanmasına da sebep olacağı değerlendirildiğinden bu hususa yönelik iddia yerinde görülmüştür.
3) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:
Sözleşme tasarısının ‘İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması’ başlıklı 22 nci maddesinde Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesinde geçen şartların geçerli olduğu yazılmıştır.
Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesinde; “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur. … Hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilir…” düzenlemesi getirilmiştir.
Hizmet Alımları Tip Sözleşmesinin ‘İş ve İşyerlerinin Korunması ve Sigortalanması’ başlıklı 22 nci maddesinin dipnotunda; iş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanmasına ilişkin sorumluluğun Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde kime ait olacağı hususu ile idarenin işin nitelik ve özelliğine göre ihtiyaç duyduğu sigorta türleri ile teminat kapsam ve limitlerinin bu maddede belirtilmesi gerektiğine yer verilmiştir.
İdarece bu hususa ilişkin başvuruya verilen cevap da dikkate alındığında, sözleşme ve eklerinde sigorta türü veya teminat limitlerine ilişkin bir düzenleme yapılmadığı, aynı şekilde dokümanın farklı bir yerinde de yüklenicinin sigorta yaptıracağına ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği, bu durumun idarece herhangi bir sigorta öngörülmediği anlamına geldiği ve düzenleme mevzuata aykırı olmadığından iddianın yerinde bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
4) Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:
Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartnamenin ‘İhale Dokümanının Görülmesi ve Temini’ başlıklı 4 üncü maddesinde;
“4.3. İstekli ihale dokümanını satın almakla, ihale dokümanını oluşturan belgelerde yer alan koşul ve kuralları kabul etmiş sayılır.” hükmü yer almaktadır.
İdarenin yaptığı düzenlemenin tip idari şartname hükmüne aynen uyduğu görüldüğünden bu hususa yönelik iddia yerinde görülmemiştir.
5) Başvuru sahibinin 5 inci iddiasına ilişkin olarak:
İdarece verilen tüm standart formlarda şikayete konu işin ihale kayıt numarasına yer verildiği, ayrıca bütün standart formların ihaleyi yapan idare adı ve işin adı ile birlikte doldurulduğu görülmüş ve iddia yerinde görülmemiştir.
6) Başvuru sahibinin 6 ncı iddiası idareye yapılan şikayet başvurusunda dile getirilmediğinden, iddiaların incelenmesi kapsamında değerlendirilmiştir:
Teknik şartnamenin 5 nci maddesinde;
“Sıkıştırmalı çöp kamyonu arızaları müteahhit tarafından giderilecek, gerekli parçaların alımı ve tamiratı, araçların kullandığı lastiklerin alımı, işi alan tarafından yaptırılacaktır. Vasıtalardan biri arızalanıp çöp toplama işi yapamayacak olursa ek bir vasıta temin edilerek temizlik ve toplama işi aksatılmayacaktır.” yönünde düzenleme yapılmıştır.
İdari şartnamede ise 1 adet hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonunun Belediye tarafından bu işte çalıştırılmak üzere verileceği ifade edilmiş, en az 7+1 m3’lük 1 adet, en az 13+1,5 m3’lük 1 adet olmak üzere toplam 2 adet hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonunun ise yüklenici tarafından karşılanacağı düzenlenmiştir.
Şikayete konu işin çöplerin toplanması, nakliyesi ve yolların süpürülmesi olduğu, bu iş için kullanılacak araçların neler olduğuna ihale dokümanında yer verildiği, bu araçlardan 1 adet hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonunun Belediye tarafından bu işte çalıştırılmak üzere verileceğinin düzenlendiği göz önüne alındığında, teknik şartnamenin 5 inci maddesinde yapılan düzenlemenin işin yürütülmesi aşamasında kullanılan tüm çöp kamyonlarını kapsadığı, aksine bir düzenlemeye de yer verilmediği tespit edilmiş ve iddia yerinde görülmemiştir.
7) Başvuru sahibinin 7 nci iddiası idareye yapılan şikayet başvurusunda dile getirilmediğinden, iddiaların incelenmesi kapsamında değerlendirilmiştir:
Teknik şartnamenin 13 ncü maddesinde;
"Çöp toplama işindeki tüm araç ve gereçler müteahhide ait olup belediye tarafından Yükleniciye 4 adet römork verilecek 2 adet römork işi alan tarafından temin edilecektir. Yüklenicinin temin edeceği Hidrolik sıkıştırmalı Çöp kamyonunun birisi en az 7 m3 , diğeri ise en az 13 m3 lük olmalıdır." düzenlemesine,
15 nci maddesinde ise;
“Çöp arabalarının arkasına çuval ve benzeri şekilde torbalar asılmayacak. Römorkların temizliği günlük olarak yapılacak ve yılda bir kez boya yanılacaktır. Römorkların Sacları yılda bir kez yenilenecektir.” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.
İdari şartnamede ise 6 adet traktörün yüklenici tarafından karşılanacağı düzenlenmiştir.
Kullanılacak römorkların boyalarının yapılması, saclarının değiştirilmesi yüklenicinin sorumluluğunda olduğundan bu bedelin teklife dahil edileceğinin açık olduğu, yılda bir kez yapılacak bu işlem için idarece birim fiyat teklif cetvelinde ayrıca bir sütun açılması zorunluluğu bulunmadığından iddia yerinde görülmemiştir.
8) Başvuru sahibinin 8 inci iddiası idareye yapılan şikayet başvurusunda dile getirilmediğinden, iddiaların incelenmesi kapsamında değerlendirilmiştir:
Teknik şartnamenin 19 ncu maddesinde;
“Çöp Kamyonları boyalı ve temiz olacaktır. Ayrıca Belediyemizin vermiş olduğu çöp kamyonu da Yüklenici firma tarafından boyası yapılacaktır. İşe Başlarken Belediye tarafından kontrol edilecek uygun bulunursa işe başlayacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, çöp kamyonlarının boyasının yüklenici tarafından karşılanacağının ve teklif fiyata dahil edileceğinin açık olduğu, idarece birim fiyat teklif cetvelinde bu kalem için ayrıca bir sütun açılması zorunluluğu bulunmadığından iddia yerinde görülmemiştir.
9) Başvuru 9 uncu iddiası idareye yapılan şikayet başvurusunda dile getirilmediğinden, iddiaların incelenmesi kapsamında değerlendirilmiştir:
İhale dokümanı kapsamında yer verilen birim fiyat tarifleri listesinin 3 üncü sırasında;
“Araçların aylık kullanacakları akaryakıt miktarları ve ücretleri
Aylık yaklaşık 4000 m3 çöpün, 5 km uzaklıkta olan ilçemiz çöp toplama alanına nakli yapılmasıdır. Akaryakıtlar önce lt. cinsinden bulunacak ve bedeli KDV hariç hesaplanacaktır.” şeklinde bir belirleme yapıldığı görüldüğünden başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale işlemleri ile ihale kararının iptali gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)