(4734 S. K. m. 38, 54, 56, 65) (Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 9, 72)
Toplantı No: 2009/013
Gündem No: 67
Karar Tarihi: 16.02.2009
Karar No: 2009/UH.I-848
Şikayetçi:
Temag Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizm. Ltd. Şti., Kazım Karabekir Caddesi Uğurlu İş Merkezi No:97/23 ANKARA
İhaleyi yapan idare:
Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı, Bilkent Plaza B1 Blok 06530 BİLKENT/ANKARA
Başvuru tarih ve sayısı:
31.12.2008 / 37792
Başvuruya konu ihale:
2008/159625 İhale Kayıt Numaralı "Özel Güvenlik Görevlisi Çalıştırılması Hizmeti Alımı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
11.02.2009 tarih ve H.55.90.G031/2009-02E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından 10.11.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Özel Güvenlik Görevlisi Çalıştırılması Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Temag Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizm. Ltd. Şti.’nin 17.12.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 25.12.2008 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 31.12.2008 tarih ve 37792 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.12.2008 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi gereğince düzeltici işlem tesis edilmesine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihaleyi kazanan KRK Güvenlik firmasına aşırı düşük teklif sorgulaması yapılıp yapılmadığının açıklanması gerektiği, adı geçen firmanın vermiş olduğu tekliflerin yasal işçilik, ücret, nakdi ödenip bordroda gösterilecek yemek, yol, ayrıca TOKİ merkez hizmet binası için vardiyalara geliş ve gidişin düzenli ve toplu olarak sağlanması amacı ile talep edilen toplu ulaşım giderini, resmi ve dini bayramlar ile yılbaşı günlerinde yapılacak fazla mesai bedelinin maliyetleri nakit ödenen SSK işveren giderleri dahil yemek, yol giderini, ihale makamınca bedeli senelik belirlenip ayni olarak verilmesi talep edilen giyim giderini, mali mesuliyet sigortasını karşılayamadığı, teknik şartnamenin 33 üncü maddesinde talep edilen kayıt tutma zorunluluğundaki evrakları şirket kar marjıyla karşılamasının mümkün olmadığı, ihale kararının, idarenin idari ve teknik şartnamelerde belirtilen talepleri doğrultusunda Kamu İhale Kanununa göre asgari maliyet dikkate alınarak yeniden değerlendirilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
10.11.2008 tarihinde yapılan ihaleye 5 firmanın teklif dosyası verdiği, bu firmalardan Taş Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti.’nin teşekkür yazısı sunduğu, diğer dört firma olan Kardak Özel Güvenlik Koruma ve Özel Eğt. Ltd. Şti., KRK Koruma ve Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti., Temag Güv. Kor. ve Eğt. Hiz. Ltd. Şti. ve Onursal Sav. ve Güv. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu anlaşılmıştır.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinde;
“Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde;
a) Vasıfsız personel için; çalıştırılacak personel sayısı ve saatleri dikkate alınarak, tarım dışında ve 16 yaşından büyük işçiler için belirlenmiş olan brüt asgari ücret tutarı ile brüt asgari ücret üzerinden hesaplanan işveren payı,
b) Vasıflı personel için; yaptırılacak işin niteliği dikkate alınarak belirlenen ücretlerin brüt tutarı ile bu ücret üzerinden hesaplanan işveren payı,
Dikkate alınarak hesaplama yapılır.
İhale konusu işte çalışacak personele ilişkin yemek, yol ve giyecek gibi maliyetlerin istekli tarafından karşılanmasının öngörüldüğü hallerde, yukarıda yapılan hesaplamalara; yol, yemek ve giyecek gibi maliyetlerin brüt tutarları da eklenerek işçilik maliyeti bulunur. Ayrıca personele nakdi olarak ödenecek yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarı idari şartnamede gösterilir.
Uygulanması gerekecek iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranları, işin niteliği ayrıntılı olarak belirtilmek suretiyle ilgili sigorta müdürlüğünden alınacak yazı ile tespit edilerek yaklaşık maliyet hesabı buna göre yapılır. Ayrıca yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınan iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı idari şartnamenin ilgili maddesinde belirtilir.
Vasıflı personel çalıştırılacak işlerde bu personele, isteklinin asgari ücretin üzerinde bir ödeme yapması idarelerce öngörülür ise bu ücretin brüt asgari ücretin yüzde (%) kaç fazlası olacağı idari şartnamede açıkça gösterilir.” hükmüne yer verilmiştir.
İdari şartnamenin Teklif Fiyata Dahil Olan Masraflar başlıklı 26 ncı maddesinde;
“26.1. İsteklilerin teklif edecekleri fiyata sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderlerini dahil etmeleri gerekmektedir.
26.2. (26.1) inci madde de yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilecektir.
26.2.1. Taahhüdün yerine getirilmesi için Teknik Şartnamede belirtilen araç, gereç, donanımlar ve benzeri hizmetler sözleşme bedeline dahildir.
26.3. Kanunun belirlediği asgari ücret İşçilik ücretleri:
26.3.1. Özel Güvenlik şefine asgari ücretin en az %80 fazlası ödenecektir. (Ödeme tahakkuk bordosunda gösterilecektir.)
Vardiya gurup amiri statüsünde çalıştırılacak 4 (Dört) adet Özel Güvenlik Amirine asgari ücretin en az %60 fazlası ödenecektir. (Ödeme tahakkuk bordosunda gösterilecektir.)
Özel Güvenlik görevlilerine asgari ücretin en az %50 fazlası ödenecektir. (Ödeme tahakkuk bordrosunda gösterilecektir.)
26.3.2. Tüm Özel Güvenlik personeline; günlük brüt 4,80-YTL (Dört YTL Seksen YKR) olmak üzere, aylık (26 gün üzerinden) yemek ücreti, personele nakdi olarak ödenecektir. (Ödeme tahakkuk bordosunda gösterilecektir.)
26.3.3. Tüm Özel Güvenlik personeline günlük brüt 3,40 YTL (Üç YTL Kırk YKR) olmak üzere, aylık (26 gün üzerinden) yol ücreti personele nakdi olarak ödenecektir. (Ödeme tahakkuk bordosunda gösterilecektir.)
26.3.4. İşe başlama tarihinden sonra çalışan her eleman için, bu şartnamede belirtilen yazlık ve kışlık kıyafetler ayni olarak verilecek olup giyim 5188 sayılı Kanun ve İkincil mevzuatına uygun olacaktır.
26.3.5. Resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günleri (29 Ekimde 1,5 gün, 23 Nisanda 1 gün, 19 Mayısta 1 gün, 30 Ağustosta 1 gün, Ramazan Bayramında 3,5 gün, Kurban Bayramında 4,5 gün, Yılbaşı tatili 1 gün) olmak üzere toplam 13,5 gün boyunca 3 Adet vardiya Amiri, 12 Adet Özel Güvenlik görevlisi (1 gün için) işbaşında bulundurulacak olup tatil günleri için 4857 sayılı İş Kanununun 47. maddesi uyarınca ücret hesaplanacaktır. Bu husus teklif fiyata dahildir.
26.3.6. Yüklenici firma, çalıştıracağı personelin T.O.K.İ. Merkez İdare binasında zamanında işe başlaması ve İdareden zamanında ayrılması için İdareden merkezi bir yere (Ulus, Kızılay, Sıhhiye) ve merkezi bir yerden (Ulus,Kızılay,Sıhhiye) İdareye bir servisle toplu olarak gelip gitmelerini sağlayacaktır. Bir vardiya değişimi için yaklaşık 30 km yol katedecektir. (Günde 3 vardiya değişimi yapılacaktır.)
26.4. Ancak sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde idarece yükleniciye ayrıca ödenir.
26.5. İş Kazaları ile meslek hastalıkları sigorta prim oranı 1,5 olarak belirlenmiştir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
İdare nakdi olmak üzere 4,80 YTL günlük yemek bedeli, 3,40 YTL günlük yol gideri belirlerken, giyimin ayni olarak verileceğini düzenlemiş ve yaklaşık maliyetin hesaplanmasında kişi başına 300 YTL giyim bedeli öngörmüştür.
İdare; 05.09.2008 tarihli ihale onay belgesine esas olan yaklaşık maliyet cetvelinin işçilik maliyetlerine ilişkin hesaplanmasında o tarihte yürürlükte olan % 18 oranında işveren sigorta primini esas almış ve KİK işçilik hesaplama modülüne göre ;
İşçilik Maliyet Bileşenleri(M1) Birimi Miktarı Tutarı (YTL)
1-Özel Güvenlik Şefi Kişi 1 20.084,76
2-Özel Vardiya Amiri Kişi 4 74.565,74
3-Özel Güvenlik Personeli Kişi 30 525.020,40
Asgari İşçilik Maliyeti Toplamı (Yemek,
Yol, Giyim Giderleri, Tatil günleri dahil) 619.670,90
4- % 3 Sözleşme ve Genel Giderler 18.590,12
Teklif Edilmesi Gereken Asgari Maliyet 638.261,02
Şeklinde hesaplayarak, asgari işçilik maliyetini 619.670,90 YTL, teklif edilmesi gereken asgari maliyet toplamını da 638.261,02 YTL olarak belirlemiştir.
Diğer yandan, ihale tarihi/başvuru tarihi, 01.10.2008 tarihi ve sonrası olan hizmet alımı ihalelerinde işveren sigorta prim oranının % 18,5 olarak uygulanması gerektiğinden, bu durumda KİK işçilik hesaplama modülüne göre;
İşçilik Maliyet Bileşenleri(M2) Birimi Miktarı Tutarı (YTL)
1-Özel Güvenlik Şefi Kişi 1 20.164,56
2-Özel Vardiya Amiri Kişi 4 74.861,10
3-Özel Güvenlik Personeli Kişi 30 527.094,72
Asgari İşçilik Maliyeti Toplamı (Yemek,
Yol, Giyim Giderleri, Tatil günleri dahil) 622.120,38
4- % 3 Sözleşme ve Genel Giderler 18.663,61
Teklif Edilmesi Gereken Asgari Maliyet 640.738,99
Şeklinde hesaplanarak, asgari işçilik maliyetinin 622.120,38 YTL, teklif edilmesi gereken asgari maliyet toplamının da 640.738,99 YTL olması gerektiği belirlenmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanununun Aşırı Düşük Teklifler başlıklı 38 inci maddesinde;
“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü bulunmaktadır.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 72 maddesinde yukarıdaki Kanun hükmüne yer verilmiş, ayrıca anılan maddenin son fıkrasında; “Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini (damga vergileri, varsa noter masrafları, KİK payı gibi) karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınacaktır.” hükmü yer almaktadır.
İdare, kamu ihale mevzuatını dikkate almak suretiyle idari şartnamenin 34 üncü maddesinde;
“34.1- İhale komisyonu verilen teklifleri bu şartnamenin 32 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
34.2- İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” düzenlemesine yer vermiştir.
Kamu İhale Genel Tebliğinin XIII üncü maddesinin H/b bendinde; “Personel çalıştırılmasına dayalı olan (ağırlıklı olarak personel çalıştırılan, çalışacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma süresinin tamamının idare için kullanıldığı) hizmet alımı ihalelerinden; temizlik, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri ile sınırlı olmak üzere, verilmiş olan tekliflerin değerlendirilmesinde ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı, noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatına ilişkin genel giderleri karşılamak üzere asgari işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme ve genel giderler hesaplanacaktır. Ayrıca bu hizmetlerde amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatı ile ilgili giderlerin sözleşme ve genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarında bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir.
Amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatı ile ilgili giderler sözleşme ve genel giderler içinde değerlendirildiğinden, idari şartnamelerin "teklif fiyata dahil olan masraflar" kısmında bu giderler için bir bedel öngörülmeyecektir.
Asgari işçilik maliyeti; brüt asgari ücret ile idari şartnamede öngörülen yemek, yol ve giyim bedeli ile işveren sigorta prim tutarından oluşmaktadır. Asgari ücretin üzerinde ödeme öngörülen işlerde brüt asgari ücret yerine öngörülen bu fazla tutar yazılacaktır. Resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, idari şartnamede yapılan belirlemeye göre brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin fazlası üzerinden belirlenecektir.
İşçilik, malzeme ve diğer maliyet kalemleri dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre idarece belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecek, istekliler tarafından yapılan bu açıklamalara ilişkin belgeler değerlendirilerek karar verilecektir.
Aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldıktan sonra asgari işçilik maliyeti üzerinden % 3 sözleşme ve genel giderleri karşılamayan teklifler reddedilecektir. Asgari işçilik maliyeti ve bu maliyet üzerinden hesaplanan % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderleri karşılayan teklifler, idari şartnamede belirtilen diğer maliyet kalemleri (malzeme vb.) dikkate alınmak suretiyle değerlendirilerek ihale sonuçlandırılacaktır.” açıklamasına yer verilmiştir.
Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan firmalardan Kardak Özel Güvenlik Koruma ve Özel Eğt. Ltd. Şti.’nin maliyet bileşenlerine ilişkin açıklamalarındaki servis gideriyle ilgili açıklaması yeterli görülmediğinden değerlendirme dışı bırakılmış, diğer üç firmanın teklifleri değerlendirmeye alınmıştır.
Başvuru sahibinin şikayete konu ettiği ve ihale üzerinde bırakılan KRK Koruma ve Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti.’ne aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, bu kapsamda idarece yazılan 14.11.2008 tarih ve 58351 sayılı yazıya adı geçen firmanın 17.11.2008 tarih ve 63787 evrak kayıt no.lu yazı ile cevap vererek açıklamalarda bulunduğu ve bu açıklamalarını ispata yönelik belgeleri de yazı ekinde sunduğu anlaşılmıştır.
KRK Koruma ve Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti.’nin ihaleye 636.728,10 YTL olarak verdiği teklif fiyatına ilişkin maliyet bileşenlerinin;
Teklif Maliyet Bileşenleri Toplam Bedel (YTL)
1-İşçilik maliyeti 603.625,68
2-Resmi ve dini bayram günlerine ait ücretler 7.994.70
3-Servis gideri 3.096.00
4-Giyim bedeli 2.721,25
5-Mali mesuliyet sigorta giderleri 735,00
Toplam 618.172,63
6-Genel giderler ve KİK payı (%3) 18.545,17
Teklif edilmesi gereken asgari maliyet toplamı 636.717,80
7-Firma karı 10,30
Teklif edilen toplam tutar 636.728,10
Şeklinde olduğu ve işçilik maliyeti hesabında işveren sigorta primini % 18,5 oranında esas aldığı anlaşılmıştır.
İhale üzerinde bırakılan KRK Koruma ve Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif fiyatının 636.728,10 YTL olmasına karşın, idarenin işveren sigorta primini % 18 oranında alarak KİK işçilik hesaplama modülüne göre hesapladığı asgari işçilik maliyetinin (yemek, yol, giyim, tatil günleri dahil) 619.670,90 YTL olduğu, % 3 sözleşme ve genel giderler dahil edilerek teklif edilmesi gereken asgari maliyet toplamının da 638.261,02 YTL olduğu dikkate alındığında, adı geçen firmanın teklif edilmesi gereken asgari maliyetten (638.261,02 - 636.728,10=) 1.532,92 YTL düşük teklif verdiği, işveren sigorta priminin % 18,5 oranında alınarak KİK işçilik hesaplama modülüne göre yapılan yeni hesaplamaya göre asgari işçilik maliyetinin (yemek, yol, giyim, tatil günleri dahil) 622.120,38 YTL olduğu, % 3 sözleşme ve genel giderler dahil edilerek teklif edilmesi gereken asgari maliyet toplamının da 640.738,99 YTL olduğu dikkate alındığında, adı geçen firmanın teklif edilmesi gereken asgari maliyetten (640.738,99 - 636.728,10=) 4.010,89 YTL düşük teklif verdiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, KRK Koruma ve Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif edilmesi gereken asgari maliyetten düşük teklif vermesi nedeniyle aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda değerlendirme dışı bırakılması gerektiğinden başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, tekliflerin alınmasından sonra yapılan ve mevzuata aykırılığı tespit edilen ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptal edilerek, bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi gereğince düzeltici işlem tesis edilmesine,
Oybirliği ile karar verildi.
(M1) Yaklaşık maliyet bileşenlerinin ve karın yaklaşık maliyetteki oranının tespitinin mümkün olması durumunda yandaki tablo düzenlenecektir.
(M2) Yaklaşık maliyet bileşenlerinin ve karın yaklaşık maliyetteki oranının tespitinin mümkün olması durumunda yandaki tablo düzenlenecektir. (¤¤)