(4734 S. K. m. 10, 38, 54, 56, 65) (Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 35) (İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik m. 5)
Toplantı No: 2009/011
Gündem No: 34
Karar Tarihi: 09.02.2009
Karar No: 2009/UH.III-661
Şikayetçi:
Sürem Temizlik Hiz. İnş. Peyz. Nak. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., - Strazburg Cad. - 16/30 Sıhhiye/Merkez/Ankara
İhaleyi yapan idare:
Konya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü, Kazım Karabekir Caddesi No: 56 42160 Selçuklu / KONYA
Başvuru tarih ve sayısı:
29.12.2008 / 37431
Başvuruya konu ihale:
2008/180262 İhale Kayıt Numaralı "Genel Temizlik Hizmeti" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
04.02.2009 tarih ve III.H.55.02.G025/2008-59E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Konya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından 03.12.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Genel Temizlik Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Sürem Temizlik Hiz. İnş. Peyz. Nak. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 22.12.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 25.12.2008 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 29.12.2008 tarih ve 37431 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.12.2008 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi gereğince düzeltici işlem tesis edilmesine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;
1) İhale ilanının kalite ve standartta ilişkin belgeler başlıklı 4.3.3 üncü maddesinde; “İstekliler ihale konusu hizmette ilaçlama işini; halk sağlığı alanında haşerelere karşı ilaçlama usul ve esasları hakkında yönetmeliğe uygun olarak gerçekleştirileceği; yüklenicinin halk sağlığı alanında haşerelere karşı ilaç uygulama izin belgesine sahip olması durumunda belgenin noter tasdikli süretini, bu izin belgesine sahip olmaması durumunda ise ilaçlamanın anılan izin belgesine sahip olanlara yaptırılacağına ilişkin noter tasdikli taahhütname vermeleri gerekir.” düzenlemesine yer verildiği, teklif mektubu ekinde taahhütname verdikleri ancak idarenin noter onaylı olmadığı gerekçesiyle kabul etmediği, bunun mevzuata aykırı olduğu,
2) İhale komisyonu tarafından ekonomik açıdan en avantajlı 1 inci teklif olarak belirlenen isteklinin teklif tutarının hayatın olağan akışına uygun olmadığı yalnızca işçilik maliyetini karşıladığı, bunun da mevzuata aykırı olduğu,
İddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:
Kamu İhale Genel Tebliğinin VIII/M/4 üncü maddesinde; “İhalenin konusu hizmet sadece Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaçlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik kapsamında yerine getirilen ilaçlama hizmeti ise idari şartnamenin "İhaleye Katılabilmek İçin Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri" başlıklı maddesinin "ihale konusu hizmetin yerine getirilmesine ilişkin olarak ilgili mevzuat gereği alınması zorunlu olan belgelere" ilişkin alt maddesinde "Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaç Uygulama İzin Belgesine" yer verilmesi gerekmektedir.
İhale konusu hizmetin sadece ilaçlama olmadığı ihalelerde (temizlik ve yemek hizmet alımı gibi); ilaçlamanın hizmetin karakteristik edimi olmaması ve rekabetin arttırılması amacıyla bu ihalelerde idari şartnamenin "İhaleye Katılabilmek İçin Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri" başlıklı maddesinde "Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaç Uygulama İzin Belgesinin" istenilmemesi gerekmektedir. Bu ihalelerde, ilaçlamanın Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaçlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğe uygun olarak gerçekleştirileceği; yüklenicinin Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaç Uygulama İzin Belgesine sahip olması durumunda ilaçlamanın yüklenici tarafından; bu izin belgesine sahip olmaması durumunda ise ilaçlamanın anılan izin belgesine sahip olanlara yaptırılacağına ilişkin, teknik şartnamede düzenleme yapılması gerekmektedir...”açıklaması yer almaktadır.
İhale ilanının kalite ve standartta ilişkin belgeler başlıklı 4.3.3 üncü; maddesinde “İstekliler ihale konusu hizmette ilaçlama işini; halk sağlığı alanında haşerelere karşı ilaçlama usul ve esasları hakkında yönetmeliğe uygun olarak gerçekleştirileceği; yüklenicinin halk sağlığı alanında haşerelere karşı ilaç uygulama izin belgesine sahip olması durumunda belgenin noter tasdikli süretini, bu izin belgesine sahip olmaması durumunda ise ilaçlamanın anılan izin belgesine sahip olanlara yaptırılacağına ilişkin noter tasdikli taahhütname vermeleri gerekir.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “İhaleye Katılımda Yeterlik Kuralları” başlıklı 10 uncu maddesinde, ihaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak bilgi ve belgeler istenebileceği belirtilmekte ve (b) bendinin (10) numaralı alt bendinde “ihale konusu işin niteliğine göre yukarda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilan veya davet belgelerinde belirtilir.” hükmü yer almakta altına alınmış olup, anılan kriterlerin hangi tür ihalelerde aranabileceği uygulama yönetmelikleri ile belirlenmiştir.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 35 inci maddesinde de “İsteklilerin ekonomik ve mali yeterlikleri ile mesleki ve teknik yeterliklerinin değerlendirilmesi amacıyla idarelerce istenilecek her türlü bilgi, belge, doküman ve değerlendirme kriterleri rekabeti engelleyici sonuç doğuracak şekilde belirlenemez. Ayrıca yeterlik değerlendirmesinde kullanılacak kriterler ihale konusu alımın özelliğine göre söz konusu işin istekli tarafından gerçekleştirilebilirliğini ölçecek nitelikte olmalıdır.” hükmü ile yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler izah edilmiştir.
Mesleki ve teknik yeterliklerinin değerlendirilmesi amacıyla idarelerce istenilecek her türlü bilgi, belge, doküman ve değerlendirme kriterlerinin rekabeti engellememesi ve ihale konusu alımın özelliğine göre söz konusu işin istekli tarafından gerçekleştirilebilirliğini ölçecek nitelikte olması gerekmektedir. Belirtilen kanun ve yönetmelik maddeleri birlikte değerlendirildiğinde, idareler rekabeti engellemeyecek şekilde, ihale konusu alımın özelliğine göre isteklinin söz konusu işi gerçekleştirip gerçekleştiremeyeceğini ölçmeye yönelik olarak ilan veya davet belgelerinde belirtmek koşulu ile kalite ve standartta ilişkin belgeler isteyebileceklerdir.
İhale ilanının kalite ve standartta ilişkin belgeler başlıklı 4.3.3 üncü maddesinde “İstekliler ihale konusu hizmette ilaçlama işini; halk sağlığı alanında haşerelere karşı ilaçlama usul ve esasları hakkında yönetmeliğe uygun olarak gerçekleştirileceği; yüklenicinin halk sağlığı alanında haşerelere karşı ilaç uygulama izin belgesine sahip olması durumunda belgenin noter tasdikli süretini, bu izin belgesine sahip olmaması durumunda ise ilaçlamanın anılan izin belgesine sahip olanlara yaptırılacağına ilişkin noter tasdikli taahhütname vermeleri gerekir” düzenlemesinin, ihaleye katılımı olumsuz etkileyebileceği, dolayısıyla rekabeti engelleyici sonuç doğuracağı açıktır. Nitekim, ihaleye teklif veren isteklilerden 3 tanesinin bu düzenlemeye uygun belge sunamadıkları gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.
İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğinin “şikayet ehliyeti” başlıklı 5 inci maddesinde; “Bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;
a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,
b) Adaylar; ön yeterlik değerlendirmesine ilişkin idari işlemler,
c) İstekliler; tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılması aşamalarına ilişkin idari işlemler,
hakkında şikayet başvurusunda bulunabilir.
(2) İstekliler, ihaleye teklif sunduktan sonra ihale dokümanına, adaylar ise ön yeterlik başvurusunda bulunduktan sonra ön yeterlik dokümanına yönelik şikayet başvurusunda bulunamaz.” hükmü yer almaktadır.
İhale ilanının “kalite ve standartta ilişkin belgeler” başlıklı 4.3.3 üncü maddesinde istenen belgenin ihaleye katılımda yeterlik kriterleri arasında belirlenmesinin 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen temel ilkelere aykırı olduğu, idarece yapılan düzenlemenin rekabeti engelleyici sonuç doğurduğu ve ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptal edilmesi gerektiği düşünülmekte ise de, yukarda belirtilen yönetmelik hükmü uyarınca süresi içerisinde ihale ilanı ve ihale dokümanına yönelik herhangi bir şikayet başvurusunda bulunulmadığından, ilan ve ihale dokümanının da kesinleştiği dikkate alındığında, tekliflerin değerlendirmesinin bu düzenlemeye göre yapılması gerekmektedir.
Dolayısıyla, bu düzenleme gereğince, inceleme konusu ihalede isteklilerin“İstekliler ihale konusu hizmette ilaçlama işini; halk sağlığı alanında haşerelere karşı ilaçlama usul ve esasları hakkında yönetmeliğe uygun olarak gerçekleştirileceği; yüklenicinin halk sağlığı alanında haşerelere karşı ilaç uygulama izin belgesine sahip olması durumunda belgenin noter tasdikli süretini, bu izin belgesine sahip olmaması durumunda ise ilaçlamanın anılan izin belgesine sahip olanlara yaptırılacağına ilişkin noter tasdikli taahhütname vermeleri gerekir “ düzenlemesinde istenilen belgeleri sunmaları zorunludur.
Başvuru sahibi Sürem Temizlik Hiz.İnş. Peyz. Nak. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından, ihale ilanının kalite ve standartta ilişkin belgeler başlıklı 4.3.3 üncü maddesinde istenen ilaçlama belgesinin noter tasdikli suretini sunmadığı, idarece başvuru sahibinin değerlendirme dışı bırakması işleminin ihale dokümanına uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin bu yöndeki iddiası yerinde bulunmamıştır.
2) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; "İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir." hükmü yer almaktadır.
Konya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün genel temizlik, yükleme, taşıma boşaltma, ilaçlama ve çevre temizliği hizmet alımı işi ihalesine ait idari şartnamenin “Teklif Fiyata Dahil Olan Masraflar” başlıklı 26 ıncı maddesinde; "Ayrıca yemek bedeli, yol bedeli ve giyecek bedeli teklif fiyata dahildir. Her bir işçi için 22 iş günü üzerinden kişi başı günlük 4,00 YTL yemek ücreti verilecek olup, yemek bedeli yüklenicinin hak edişinden kesilecektir. Her bir işçi için 26 iş günü üzerinden kişi başı günlük brüt 4,62 YTL olarak hesap edilecek ve bordroda gösterilecektir. Giyecek gideri olarak kişi başına 1 adet olmak üzere iş elbisesi verilecektir.." düzenlemesi yer almaktadır.
İhale dokümanında yer alan bilgilere göre hesaplanabilir asgari işçilik maliyetinin giyecek tutarı ve temizlik bedeli hariç 438.552,58 YTL olması gerekmektedir.
Okyanus Taahhüt A.Ş.’nin teklifinin idarenin, hesaplamış olduğu yaklaşık maliyet (giyecek tutarı ve temizlik malzeme bedeli dahil) tutarının altında kaldığı tespit edilmiştir.
Bu tutar altında teklif veren Okyanus Taahhüt A.Ş.’den aşırı düşük teklifleri ile ilgili 04.12.2008 tarih ve 138950 sayılı yazı ile açıklama istenmiştir. Anılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verdiği görülmüştür.
Okyanus Taahhüt A.Ş’nin 438.999,99 YTL teklifte bulunduğu, idare tarafından yapılan aşırı düşük sorgulamasına vermiş olduğu cevapta; yemek, yol ve işçilik bedeli olarak toplam 438.552,58 YTL, sözleşme gideri dahil giyim bedeli olarak toplam 36,05 YTL ve temizlik malzemesi tutarı olarak ta toplam 411,36 YTL öngördüğü anlaşılmıştır.
İdari şartnamede istenilen sayıdaki giyim ile ilgili tutarın 02.12.2008 tarihli proforma fatura ile ve teknik şartnamede belirtilen temizlik sarf malzemeleri ile ilgili tutarın 02.12.2008 tarihli proforma fatura ile belgelendirildiği görülmüştür.
Okyanus Taahhüt A.Ş. firmasının aşırı düşük teklif sorgulamasına vermiş olduğu açıklamada giyim bedeli olarak sözleşme gideri dahil toplam 36,05 YTL ve temizlik sarf malzemeleri tutarı için de 411,36 YTL öngördüğü ve 02.12.2008 tarihli proforma faturaları sunduğu görülmekle birlikte idari şartnamenin 26 ncı maddesinde yer alan; 35 işçinin birer adet iş elbisesini ve teknik şartnamede yer verilen temizlik malzemelerini hayatın olağan akışı ve piyasa koşullarına göre tedarik etme imkanı bulunmadığından Okyanus Taahhüt A.Ş. firmasının değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.
Sonuç olarak; yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikteki işlemler olduğu tespit edildiğinden, Okyanus Taahhüt A.Ş. firmasının değerlendirme dışı bırakılması bundan sonraki ihale işlemlerinin teklifi geçerli olan isteklilerden teklif bileşenleri piyasa koşullarına uygun olan ve hayatın olağan akışı içinde idari şartnamede belirtilen giyim eşyasını ve teknik şartnamede belirtilen temizlik malzemelerini tedarik edebilecek olanlar dikkate alınarak mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi gereğince düzeltici işlem tesis edilmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)