(4734 S. K. m. 54, 65)
Toplantı No: 2009/011
Gündem No: 125
Karar Tarihi: 09.02.2009
Karar No: 2009/UM.I-640
Şikayetçi:
Akın Petrolleri İnş. Dtm San. ve Tic. A.Ş., Merkez Vakıf İşhanı A Blok No:102 BALIKESİR
İhaleyi yapan idare:
Pelitköy Belediye Başkanlığı, Pelitköy Çarşı Meydanı No:60 Burhaniye/BALIKESİR
Başvuru tarih ve sayısı:
21.01.2009 / 2125
Başvuruya konu ihale:
2008/190210 İhale Kayıt Numaralı "Akaryakıt Alımı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
03.02.2009 tarih ve M.02.57.0105/2009-6E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Pelitköy Belediye Başkanlığı tarafından 25.12.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Akaryakıt Alımı” ihalesine ilişkin olarak Akın Petrolleri İnş. Dtm San. ve Tic. A.Ş.’nin 09.01.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 15.01.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 21.01.2009 tarih ve 2125 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.01.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;
1) İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin usulüne uygun olmadığı,
2) İhale üzerinde bırakılan isteklinin akaryakıt bayilik belgesinin fotokopi olduğu,
3) İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu ISO 9001-2000 belgesinin kendi adına olmadığı,
İddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:
Başvuru konusu ihalenin ihale ilanının 4.3.1 maddesinde;
“İsteklinin son beş yıl içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde gerçekleştirilen ve idarece noksansız ve ayıpsız kabul edilen ihale konusu alım veya ihale dokümanında belirlenecek benzer nitelikteki alımlarla ilgili deneyimi gösteren belgeler. İhale konusu işin özelliğine göre istekliler tarafından teklif edilen bedelin %25’i oranında, ihale konusu alım veya ihale dokümanında belirlenecek benzer nitelikteki alımlara ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesi ibraz edilecektir.” düzenlemesinin yer aldığı,
İhale konusunun mal alımı olmasına rağmen “Açık İhale Usulü ile İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartname’nin kullanıldığı, İdari Şartnamede benzer iş tanımı dışında iş deneyim belgesi istenildiğine dair herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı, bu haliyle ilan ile ihale dokümanının uyumsuz olduğu, ihale ilanında yer verilen hususun ihale dokümanında yer almadığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından Beksan Tic. Ltd. Şti.’den almış olduğu iş deneyim belgesinin sunulduğu, sunulan belgenin Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 35 inci maddesinde yer alan; “Bir taahhüt kapsamında özel sektörde yerine getirilen mal tedariklerinde ise iş deneyimini tevsik için yükleniciler, işe ait sözleşmenin yanı sıra, bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura asılları veya örnekleri veya bu örneklerin noter onaylı suretleri ile serbest meslek makbuzu nüshaları veya bu nüshaların noter onaylı suretlerini, ihale veya ön yeterliğe başvuru belgelerine ekleyerek ihale komisyonuna sunarlar. Buna göre, özel sektöre bir taahhüt kapsamında yerine getirilen işlerin yüklenicileri için ayrıca iş deneyim belgesi düzenlenmez. Bu kapsamda yapılan işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, sadece bu belgenin ibraz edilmesi halinde anılan belge iş deneyimini tevsik için kullanılamaz ve ihale komisyonlarınca dikkate alınmaz.” hükmüne aykırı olarak sunulduğu anlaşılmıştır.
Öte yandan, 4734 sayılı Kanunun “İhale İlânlarında Bulunması Zorunlu Hususlar” başlıklı 24 üncü maddesinde;
“İhale dokümanında belirtilmeyen hususlara ilânlarda yer verilemez.” hükmü,
“İlânın Uygun Olmaması” başlıklı 26 ncı maddesinde;
“13, 24 ve 25 inci maddelerdeki hükümlere uygun olmayan ilânlar geçersizdir. Bu durumda, ilân bu maddelere uygun bir şekilde yenilenmedikçe ihale veya ön yeterlik yapılamaz.” hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen hükümler çerçevesinde idarece iş deneyimine ilişkin işlemleri değerlendirildiğinde, ihale ilanı ile ihale dokümanının uyumsuz olduğunun anlaşıldığı, söz konusu ihale dokümanına göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı olarak yapılamayacağı dikkate alındığında, idarece yapılan tekliflerin değerlendirilmesi işleminde mevzuata uyarlık bulunmadığı anlaşılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:
Başvuru konusu ihalenin idari şartnamesinin 7.3.1 maddesinde “Akaryakıt bayisi olduğunu gösterir belge”nin istenildiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından bayilik sözleşmesinin fotokopisinin sunulduğunun idarece şikayete verilen cevapta belirtildiği, idarece Petrol Ofisi A.Ş.’ye yazılan bir yazıyla ihale üzerinde bırakılan isteklinin bayi olduğuna dair bir yazının alındığı anlaşılmıştır.
Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 30 uncu maddesinde;
“Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Aday veya isteklilerin, istenen belgelerin aslı yerine ön yeterlik veya ihaleden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen ve aslı kendilerine iade edilen belgelerin suretlerini de teklif veya başvurularına eklemeleri mümkündür. Aday veya istekliler tarafından bu yönde yapılacak başvuruların ihaleden önce idarenin yetkili personelince karşılanması zorunludur.
Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez. Ancak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesi’nin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde; Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca "aslının aynıdır" şeklinde onaylanarak isteklilere verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretleri kabul edilir.
Teklif kapsamında sunulan iş deneyim belgelerinin noter onaylı olanlarının asılları, ihale üzerinde kalan istekli tarafından sözleşme imzalanmadan önce idareye ibraz edilir.
Ancak isteklilerden kalite belgeleri, ürün uygunluk belgeleri gibi kalite ve standartlara uygunluk belge ve sertifikalarının istenilmesi halinde; idarelerce söz konusu belgelerin aslı veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örnekleri veya ürünlerin ilgili mevzuata ve standartlara uygun olarak imal edildiğini ve piyasaya arz edildiğini gösteren belgelerin mevzuatına uygun olarak çoğaltılmış nüshaları veya malın üzerinde/ ambalajında bulunan kalite ve standartlara ilişkin marka, işaret ve etiket de kabul edilebilir.” hükmüne,
Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 52 nci maddesinde;
“İhale dokümanında başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan eklerinden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde bu eksik belgeler ve ekleri idarelerce tamamlatılamaz.
Ancak,
a) Geçici teminat ve teklif mektuplarının Kanunen taşıması zorunlu hususlar hariç olmak üzere, sunulan belgelerde ihale sonucu açısından teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmayan bilgi eksikliklerinin bulunması halinde bu tür bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,
b) Adaylar veya isteklilerce sunulan ve başka kurum, kuruluş ve kişilerce düzenlenen belgelerde, belgenin taşıması zorunlu asli unsurlar dışında, belgenin içeriğine ilişkin tereddüt yaratacak nitelikte olan ve belgeyi düzenleyen kurum, kuruluş veya kişilerden kaynaklanan bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,
idarelerce tamamlatılır.
Bu çerçevede, tamamlatılması istenen bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak idarece aday veya isteklilere makul bir tamamlama süresi verilir.
İdarelerce bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasına ilişkin olarak verilen süre içinde aday veya isteklilerce sunulan belgelerin, başvuru veya ihale tarihinden sonraki bir tarihte düzenlenmesi halinde, bu belgeler, aday veya isteklinin başvuru veya ihale tarihi itibarıyla ihaleye katılım şartlarını sağladığını tevsik etmesi halinde kabul edilir.” hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen hükümler çerçevesinde idarenin işlemi değerlendirildiğinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin bayilik sözleşmesini fotokopi olarak sunduğu, fotokopinin hukuken belge olarak değerlendirilemeyeceği, belge olarak değerlendirilemeyen bir hususun bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılmasının yukarıda yer verilen mevzuata aykırı olduğu dikkate alındığında başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu anlaşılmıştır.
3) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:
Başvuruya konu ihale ilanının 4.1.2.4 maddesinde, “İhale konusu mala ilişkin mevzuatı gereği öngörülen mecburi standart/belge/bilgi: İsteklilerin TS 30 82 EN 590, TS EN 228 ile ISO 9001-2000 belgeleri vermeleri zorunludur.” düzenlemesine yer verildiği ancak idari şartnamede herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği anlaşılmıştır.
ISO 9001-2000 serisi belgelerin ihale konusu mala ilişkin bir belge olmadığı, istekliye yönelik isteklinin organizasyon yapısı ve firmaya yönelik bir belge olduğu dolayısı ile mala yönelik olarak ISO 9001-2000 belgesinin sunulmasının mümkün olmadığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin kendisine ait olmayan belgenin idarece kabul edilmesinde mevzuata uyarlık bulunmamakla birlikte, ilanla ihale dokümanı arasındaki uyumsuzlukla ilgili olarak,
Öte yandan, 4734 sayılı Kanunun “İhale İlânlarında Bulunması Zorunlu Hususlar” başlıklı 24 üncü maddesinde;
“İhale dokümanında belirtilmeyen hususlara ilânlarda yer verilemez.” hükmü,
“İlânın Uygun Olmaması” başlıklı 26 ncı maddesinde;
“13, 24 ve 25 inci maddelerdeki hükümlere uygun olmayan ilânlar geçersizdir. Bu durumda, ilân bu maddelere uygun bir şekilde yenilenmedikçe ihale veya ön yeterlik yapılamaz.” hükmü yer almaktadır.
Başvuru konusu ihalede ihale ilanı ile ihale dokümanının uyumsuz olduğunun anlaşıldığı, söz konusu ihale dokümanına göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı olarak yapılamayacağı dikkate alındığında, idarece yapılan tekliflerin değerlendirilmesi işleminde mevzuata uyarlık bulunmadığı anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale işlemleri ile ihale kararının iptali gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)