(4734 S. K. m. 54, 65)
Toplantı No: 2015/028
Gündem No: 38
Karar Tarihi: 29.04.2015
Karar No: 2015/UH.III-1215
Şikayetçi: Alp Sosyal Hizmetler İnşaat Dayanıklı Tüketim Malları Oto. Nak. Tem. Hayvancılık San. Ve Tic. Ltd. Şti.(01.04.2015 tarih ve 2015/M.K-140 sayılı Kurul Kararı)
İhaleyi Yapan Daire: Kahramanmaraş Su Ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü İçme Suyu Yatırımlar Dairesi Başkanlığı
Başvuru Tarih ve Sayısı: 12.09.2014 / 29959
Başvuruya Konu İhale: 2014/60036 İhale Kayıt Numaralı "İçme Suyu Ve Kanalizasyon Tesislerinin İşletilmesi, Bakımı, Onarımı Ve Temizlenmesi İşi" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
Karar:
TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:
Başkan: Mahmut GÜRSES
Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ
BAŞVURU SAHİBİ:
Alp Sosyal Hizmetler İnşaat Dayanıklı Tüketim Malları Oto. Nak. Tem. Hayvancılık San. ve Tic. Ltd. Şti.,
Gökdelen İş Merkezi K. Milliye Cad. No:107 L Kat:15 D:318 MERSİN
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü İçme Suyu Yatırımlar Dairesi Başkanlığı,
Yavuz Selim Mahallesi Recep Tayyip Erdoğan Bulvarı No:62 46100 KAHRAMANMARAŞ
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/60036İhale Kayıt Numaralı “İçme Suyu ve Kanalizasyon Tesislerinin İşletilmesi, Bakımı, Onarımı ve Temizlenmesi İşi” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü İçme Suyu Yatırımlar Dairesi Başkanlığı tarafından 11.07.2014 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İçme Suyu ve Kanalizasyon Tesislerinin İşletilmesi, Bakımı, Onarımı ve Temizlenmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Alp Sosyal Hizmetler İnşaat Dayanıklı Tüketim Malları Oto. Nak. Tem. Hayvancılık San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 27.08.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusuna idarenin süresi içinde cevap vermemesi üzerine, başvuru sahibince 12.09.2014 tarih ve 29959 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.09.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2014/2712-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, tekliflerinin en avantajlı 2'nci teklif olarak değerlendirildiği, aşırı düşük teklif sorgulaması neticesinde iş uhdesinde kalan HAT-SEL Telek. Elekt. El.. İnş. H. Ür. Doğ. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin vermiş olduğu aşırı düşük teklif sorgulamasının hatalı olduğunu idareye bildirdikleri, ancak idarece bu dilekçelerine cevap verilmediği; iş uhdesinde kalan firmanın aşırı düşük teklif sorgulamasında araçlar için vermiş olduğu açıklamalarda hatalar olduğunu düşündükleri; bu iş kapsamında çalışacak olan traktörlerin verilen açıklamada Teknik Şartname’de belirtilen yaşta olmadığı, diğer araçların amortismanlarının verilen açıklamaya dahil edilmediği, aşırı düşük teklif sorgulamasında verilen evraklarda kaşe ve imza eksikliği olduğu, bu işte çalışacak olan araçların asgari personel giderleri çıktıktan sonra belirtilen fiyatlarla yapılmasının ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğu, kanaatinde oldukları; tüm bu işlemler neticesinde idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının kabul edilmesinin Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79'uncu maddesine aykırı olduğu, bu sebeplerden ötürü düzeltici işlem yapılmasını talep ettikleri, iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak itirazen şikayet dilekçesinde “İdare dilekçemize cevap vermemiştir” belirlemesinin yer aldığı, öte yandan idare tarafından Kuruma gönderilen ihale işlem dosyasında idarenin 05.09.2014 tarih ve 1302 sayılı şikâyeti red içerikli yazısı olduğu, anılan yazıda özetle “… Komisyon kararı incelendiğinde isteklilerden aşırı düşük fiyat sorgulaması istendiğini, sorgulamanın incelenmesi yapılırken Hat-Sel Telekom. Elektrik Elektronik İnş. Hayvansal Ürü. Doğ. Tic. ve San. Ltd. Şti. firmasına ait sorgulamanın hatalı olduğunu düşündüğünüzden şikâyet başvurunuz hakkında inceleme yapılarak karar verilmesini talep etmektesiniz. Şikâyet başvurusu üzerine yapılan incelemede; Hat-Sel Telekom. Elektrik Elektronik İnş. Hayvansal Ürü. Doğ. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin vermiş olduğu sorgulamada bir aykırılık görülmemektedir.” hususlarının belirtildiği görülmektedir.
İhale ilan tarihi (05.06.2014) itibariyle yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nde “79.3. Asgari işçilik maliyeti;
i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),
ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,
iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.
79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.
79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.
79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.
…
79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.
İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;
a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,
b. Fiyat teklifleri,
c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,
ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,
d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,
e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,
f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,
g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.
İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.
Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)
…
79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.
79.4.2.20. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; malzeme ve diğer maliyet kalemlerine ilişkin sözleşme giderinin de % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler içinde yer aldığı kabul edildiğinden, malzeme ve diğer maliyet kalemleri için ayrıca sözleşme gideri hesaplanmayacaktır.
79.4.2.21. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler, sadece aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olduğundan, bu sözleşme giderleri ve genel giderler idarece hazırlanan teklif mektubu eki cetvelde ayrı bir birim fiyat kalemi olarak öngörülmeyecektir. İhale sonuçlandırıldıktan sonra ihale üzerinde kalan isteklinin ödeyeceği ihale kararı damga vergisi, sözleşme damga vergisi ile diğer sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanacaktır.
79.4.2.22. Temizlik hizmet alımlarında amortismana tabi olmayan kova, fırça, paspas, bez, süpürge, faraş, cam sileceği gibi malzemeler, temizlik malzemesi olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevapta bu malzemeler için öngörülen bedellerin maliyetlerini tevsik eden belgeler sunulacaktır.
…
79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.
…” açıklamaları bulunmaktadır.
İhale Komisyonu’nun 11.07.2014 tarihli “ara kararında” özetle “… Yapılan kapalı oturum neticesinde; komisyonumuzca güncellenen Kârsız Yaklaşık Maliyet tutarı 19.105.944,24-TL olarak belirlenmiştir.
İhale konusu iş personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olup; istekli Hat-Sel Telekom. Elektrik Elektronik İnş. Hayvansal Ürü. Doğ. Tic. ve San. Ltd. Şti., Ekince Mühendislik (Eşref Ali Özbek) ve Beksay Mühendislik İnş. Taah. Tur. ve Gıda İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. (İş Ortaklığı) ve Alp Sosyal Hizmetler İnş. Day. Tük. Malları Otom. Nak. Tem. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti. firmalarının teklifleri kârsız yaklaşık maliyetin altında ve aşırı düşük teklif olduğu değerlendirilmiştir.
Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi gereğince en geç 5 (Beş) işgünü süre verilerek isteklilerden tekliflerine ilişkin açıklama istenilmesine …” hususlarına yer verildiği görülmektedir.
İdare tarafından teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilere “Aşırı Düşük Teklif Sorgulaması”na ilişkin yazı yazıldığı görülmektedir. Anılan “Aşırı Düşük Teklif Sorgulaması” yazılarında “… İçmesuyu ve Kanalizasyon Tesislerinin İşletilmesi, Bakımı, Onarımı ve Temizlenmesi Hizmet Alım İşi ihalesi; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi çerçevesinde teklifiniz, aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiştir. Bu kapsamda teklifinize ilişkin aşırı düşük teklif açıklamanızı en geç 5 (Beş) işgünü içerisinde teslim etmeniz gerekmektedir.
…
Eki:
1- İhale Komisyonu Ara Kararı (2 sayfa)” hususları belirtilmektedir.
Görüldüğü üzere, idarenin aşırı düşük sorgulama yazısında “Bu kapsamda teklifinize ilişkin aşırı düşük teklif açıklamanızı en geç 5 (Beş) işgünü içerisinde teslim etmeniz gerekmektedir” ibaresi geçmekte olup, gerek anılan aşırı düşük teklif sorgulama yazısında gerekse ekinde olduğu belirtilen ihale komisyonu ara kararında, (ilan tarihi itibariyle yürürlükte bulunan dönemin) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4’üncü maddesinde öngörülen “teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin” özel olarak belirtilmediği anlaşılmaktadır.
İhale Komisyonu’nun 08.08.2014 tarihli kararında ise özetle “… ihale konusu iş personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olduğundan, teklifleri kârsız yaklaşık maliyetin altında ve aşırı düşük teklif olduğu değerlendirilen isteklilerden, Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi gereğince aşırı düşük teklif veren isteklilerden tekliflerine ilişkin açıklama istenilmiştir.
İsteklilerden Hat-Sel Telekom. Elektrik Elektronik İnş. Hayvansal Ürü. Doğ. Tic. ve San. Ltd. Şti., Ekince Mühendislik (Eşref Ali Özbek) ve Beksay Mühendislik İnş. Taah. Tur. ve Gıda İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. (İş Ortaklığı) ve Alp Sosyal Hizmetler İnş. Day. Tük. Malları Otom. Nak. Tem. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti. firmalarının teklifleri incelenmiştir.
Aşırı düşük sorgulama dokümanları, maliyet analizleri ve bu analizlere ilişkin evrakları incelendiğinde;
Ekince Mühendislik (Eşref Ali Özbek) ve Beksay Mühendislik İnş. Taah. Tur. ve Gıda İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. (İş Ortaklığı) firmasının;
- İşçilik maliyet analiz raporu (%3 sözleşme gideri dahil) sunulmadığı,
- Araç takip sistemine ait maliyet analizine ilişkin veri ve dokümanın bulunmadığı,
İş makinalarına ilişkin proforma faturaların incelenmesi sonucu miktar sütununda ‘Gün’ yerine ‘Fazla Çalışma Saat’inin yazıldığı,
-Fazla Çalışma Saatine ilişkin herhangi bir bilgi bulunmadığı,
-Çalıştırılacak araçlarda personel maliyetine ilişkin maliyet analizi sunulmadığı gerekçeleri ile teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına;
Yukarıda belirtilen tespit ve incelemeler sonucu yapılan değerlendirmelerde, en avantajlı teklif veren Hat-Sel Telekom. Elektrik Elektronik İnş. Hayvansal Ürü. Doğ. Tic. ve San. Ltd. Şti. isimli isteklide 17.555.563,50-TL bedelle kalmasına, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin ise 19.069.376,00-TL bedelle Alp Sosyal Hizmetler İnş. Day. Tük. Malları Otom. Nak. Tem. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti. olduğu,” hususlarına yer verilmiştir.
İhale ilan tarihi (05.06.2014) itibariyle yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.’üncü maddesindeki açıklamaya göre; aşırı düşük tekliflerin açıklanmasına yönelik olarak isteklilere gönderilen yazılarda önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesi ve isteklilerden bu bileşenlere ilişkin açıklama yapılmasının istenmesi gerekmektedir.
Başvuruya konu ihalede, ihale komisyonunca sorgulama yapılacak isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazılarında önemli teklif bileşenleri belirtilmeksizin yazılı açıklama istenildiği görülmekte olup anılan hususun mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle, ihale komisyonu tarafından önemli teklif bileşenleri belirtilmek suretiyle yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması yönünde düzeltici işlem tesis edilmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır.
Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihale komisyonu tarafından sorgulama yapılacak isteklilere yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenleri belirtilmek suretiyle yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)