(4734 S. K. m. 54, 65)
Toplantı No: 2014/58
Gündem No: 45
Karar Tarihi: 03.09.2014
Karar No: 2014-UY.II-3031
Şikayetçi: Kayahan Mühendislik Müşavirlik İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi.
İhaleyi Yapan Daire: Yapı İşleri Ve Teknik Daire Başkanlığı Yükseköğretim Kurumları Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
Başvuru Tarih ve Sayısı: 11.08.2014 / 25434
Başvuruya Konu İhale: Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 06.06.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Rektörlüğü, Pazarcık Meslek Yüksek Okulu Bina İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Kayahan Müh. Müş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 21.07.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.07.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.08.2014 tarih ve 25434 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.08.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2014/2388 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
Karar: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli Sayar İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif etmiş olduğu bedelin yaklaşık maliyete göre %23,23 oranında daha düşük olduğu, piyasa şartlarında yüklenici kârının %25 olduğu dikkate alındığında %1,77 kâr oranı ile ihale konusu işe ilişkin SGK, damga vergisi, teknik personel, şantiye gideri gibi giderlerin karşılanmasının mümkün olmadığı, teklif bedeli aşırı düşük olan söz konusu istekli tarafından, genel giderler icmalini yanlış düzenlendiği, açıklama istenilmeyen imalatların fiyatlarının fazla düşürüldüğü, nakliye metraj ve analizlerinin düzenlenmediği, açıklama için analiz verilecek iş kalemleri listesinin oluşturulmadığı, analiz sunulmasına gerek olmayan iş kalemleri ile analiz girdilerine ilişkin listelerin ve ilave belge verilmesi gereken analiz girdilerine ilişkin listenin verilmediği, dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen başvuruya konu meslek yüksekokulu binası inşaatı ihalesine 12 istekli tarafından teklif sunulduğu, tüm isteklilerin tekliflerinin geçerli kabul edilerek hesaplanan 4.117.800,95 TL tutarındaki aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif verdiği anlaşılan Haçova İnş. ve Tic. San. Ltd. Şti. - A.Ö. İnş. Taah. Tem. Besi. Tic. ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Vanlıoğlu İnş. Koll. Şti. (Metin, Mete Vanlıoğlu) ve Sayar İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.ne ait tekliflerin, 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutularak 18.06.2014 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, Vanlıoğlu İnş. Koll. Şti. (Metin, Mete Vanlıoğlu) ile Haçova İnş. ve Tic. San. Ltd. Şti. - A.Ö. İnşaat Taahhüt Temizlik Besi. Tic. ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’ne ait tekliflerin, aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen Sayar İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı ve başvuru sahibi Kayahan Müh. Müş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
İhale üzerinde bırakılan istekli Sayar İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.ne gönderilen açıklama talep yazısı incelendiğinde, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38’inci maddesi uyarınca idarece oluşturulan sıralı iş kalemleri listesine göre oluşturulan ve tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan 52 iş kalemine ilişkin olarak açıklama istenildiği, ayrıca söz konusu yazı ekinde açıklama istenilmeyecek analiz girdileri ile sıralı analiz girdileri tablolarına yer verildiği görülmüştür.
İhalenin ilan tarihi olan 15.05.2014 tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.
45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.
45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.
…
45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.
…
45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;
a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,
b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,
altında olamaz.
…
Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
…
45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;
a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,
b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,
altında olamaz.
…
Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
…
45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklamaları yer almaktadır.
İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunmuş olduğu belgeler incelendiğinde; genel icmal tablosu, bütün iş kalemlerini içerir hesap cetvelleri, kamu kurum ve kuruluşların yayımlanmış birim fiyatları kullanılan iş kalemlerine ilişkin liste, analizler, proforma faturalar ve fiyat tekliflerinin sunulduğu görülmüştür.
İhale üzerinde bırakılan isteklice sunulan kamu kurum ve kuruluşların yayımlanmış birim fiyatları kullanılan iş kalemlerine ilişkin listede, idarece açıklanması istenen 52 iş kaleminden 42’sine yer verildiği, söz konusu 42 iş kalemi için, kamu kurum ve kuruluşlarına ait kârsız birim fiyatların üzerine isteklice belirlenen kâr ve genel gider dahil edilerek oluşturulan birim fiyatların kullanıldığı anlaşılmış, bu itibarla belirtilen listede yer alan 42 iş kalemi için yapılan açıklamanın aktarılan Tebliğ açıklamasına uygun olduğu anlaşılmıştır.
Kamu kurum ve kuruluşlarına ait birim fiyatların kullanıldığı 42 iş kalemi dışında yer alan ve açıklanması istenen diğer 10 iş kalemine ilişkin olarak da, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından bu iş kalemlerine ilişkin analizler ve analizlerde yer alan malzeme girdilerine ilişkin proforma faturaların sunulduğu tespit edilmiş, analiz ve proforma faturaların incelenmesi neticesinde söz konusu belgelerin mevzuata uygun düzenlendiği anlaşılmıştır.
Öte yandan açıklanması gerekmeyen iş kalemlerine ihale üzerinde bırakılan istekliye ait hesap cetvelinde yer verildiği ve bu iş kalemleri için bedel öngörüldüğü tespit edilmiştir.
Açıklanması gerekmeyen iş kalemlerine yönelik olarak analiz veya başkaca bir belge sunulması ve öngörülen fiyatların açıklanması zorunlu olmadığından, genel giderler icmali şeklinde ayrı bir icmal oluşturulması ve genel gideri oluşturan maliyet bileşenlerinin açıklanması şeklinde mevzuatta bir zorunluluk bulunmadığından, ayrıca rayiç listesi, analiz vermeye gerek olmayan iş kalemleri listesi gibi başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde belirtmiş olduğu belgeler, mevzuatta düzenlenen ve açıklama kapsamında sunulması zorunlu tutulan belgeler olmadığından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik başvuru sahibinin belirtmiş olduğu gerekçelerin de yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu, idarece tesis edilen işlemlerde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, başvurunun reddine karar verilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.
EK GEREKÇE
Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiaları kapsamında Kurul çoğunluğunca, “İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddiası kapsamında Kurulca verilen karar gerekçesine katılmakla birlikte, başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;
İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunmuş olduğu belgeler incelendiğinde; genel icmal tablosu, bütün iş kalemlerini içerir hesap cetvelleri, kamu kurum ve kuruluşların yayımlanmış birim fiyatları kullanılan iş kalemlerine ilişkin liste, analizler, proforma faturalar ve fiyat tekliflerinin sunulduğu görülmüştür.
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan kamu kurum ve kuruluşların yayımlanmış birim fiyatları kullanılan iş kalemlerine ilişkin listede, idarece açıklaması istenen 52 iş kaleminden 42’sine yer verildiği, söz konusu 42 iş kaleminden 41’i için, kamu kurum ve kuruluşlarına ait kârsız birim fiyatların üzerine isteklice belirlenen kâr ve genel gider dahil edilerek oluşturulan birim fiyatların kullanıldığı anlaşılmış, bu itibarla belirtilen listede yer alan 41 iş kalemi için yapılan açıklamanın, aktarılan Tebliğ açıklamasına uygun olduğu anlaşılmakla birlikte,
Bahse konu listede yer alan diğer iş bir kalemi olan 950-112 poz numaralı “Diesel Jeneratör- 250 kVA, Diesel motoru su veya hava ile soğuyan cinsten, 1500 d/min” tanımlı iş kalemi için ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın birim fiyatının kullanıldığı beyan edilerek, kâr ve genel gider dahil birim fiyatın 51.810,00 TL, kâr ve genel gider hariç birim fiyatın 41.448,00 TL, teklif edilen kâr ve genel giderin 2.731,42 TL, teklif edilen birim fiyatın ise 44.179,42 TL olarak belirtildiği, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde de belirtilen iş kaleminin birim fiyatının 51.810,00 TL olarak dikkate alındığı görülmüştür. Söz konusu iş kalemi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığın tarafından yayımlanan ilk birim fiyatın (kâr ve genel gider dahil) 51.810,00 TL olduğu, ancak daha sonra adı geçen Bakanlık tarafından “2014 yılı rayiç ve birim fiyat listelerine düzeltme listesi” yayımlanarak 51.810,00 TL şeklinde hatalı ilan edilen birim fiyatın 61.810,00 TL olarak düzeltildiği, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın (Yüksek Fen Kurulu Bakanlığı) resmi internet sitesinde düzeltme listesinin yayım tarihinin 18.04.2014 olarak belirtildiği tespit edilmiştir.
950-112 poz numaralı iş kalemine ait birim fiyat hesabında, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından dikkate alınan birim fiyatın, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde yer alan birim fiyat ile aynı olduğu dikkate alındığında ve birim fiyatın hatalı ilan edilmesine yönelik kusurun ilgili idareden kaynaklandığı göz önünde bulundurulduğunda, söz konusu iş kalemine yönelik açıklamanın bu yönden de uygun olduğu değerlendirilmiştir.
Diğer yandan, idarece açıklanması istenen iş kalemlerine ait metrajlara ilişkin olarak yapılan inceleme neticesinde de, en yüksek metraj farklılığının 26.021/MK poz numaralı iş kalemine ait olduğu, belirtilen iş kalemi için ihale üzerinde bırakılan isteklinin öngörmüş olduğu miktarın, idarece yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınan miktara göre %10,27 oranında daha düşük olduğu tespit edilmiştir. İncelemeye konu ihalenin anahtar teslimi götürü bedel teklif alınması suretiyle gerçekleştirildiği ve anahtar teslimi götürü bedel teklif alınması suretiyle gerçekleştirilen işlerde makul olması koşuluyla farklı kişilerce hesaplanan metrajların birbirinden farklı olmasının olağan olduğu dikkate alındığında, açıklanması istenen iş kalemlerine yönelik olarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin öngörmüş olduğu metrajların kabul edilebilir nitelikte olduğu değerlendirildiğinden açıklamanın bu yönden de uygun olduğu değerlendirilmiştir.
Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin 950-112 poz numaralı iş kalemi ile 26.021/MK poz numaralı iş kalemine ait açıklamasının yukarıda aktarılan gerekçeler üzerinden de uygun olduğu ve bu gerekçelerin de Kurul kararı gerekçeleri içinde yer alması gerektiği yönündeki düşüncem ile, Kurul kararına katılıyorum. (¤¤)