(4734 S. K. m. 54, 65)
Toplantı No : 2019/005
Gündem No : 29
Karar Tarihi : 23.01.2019
Karar No : 2019/UM.II-105
BAŞVURU SAHİBİ: Menekşe Gıd. İnş. Tem. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti.,
İHALEYİ YAPAN İDARE: Diyarbakır Açık Ceza İnfaz Kurumu,
BAŞVURUYA KONU İHALE: 2018/452499 İhale Kayıt Numaralı “Sebze ve Meyve Alımı” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Diyarbakır Açık Ceza İnfaz Kurumu tarafından 06.12.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Sebze ve Meyve Alımı” ihalesine ilişkin olarak Menekşe Gıd. İnş. Tem. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 17.12.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.12.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.12.2018 tarih ve 62226 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.12.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2018/1871 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale komisyonu kararında tekliflerinin İdari Şartname’nin 7.4.2.(c) bendindeki düzenleme gereğince kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması koşulunu sağlamadığının ifade edildiği, idarenin değerlendirme dışı bırakma gerekçesinin mevzuata uygun olmadığı, teklif zarfı kapsamında sunulan ve EKAP üzerinden ulaşılabilir olan bilançodan mali borçlar kapsamında yer alan kısa vadeli banka borçlarının bulunmadığı, bu tutar “0 (sıfır)” olduğundan bilançoda yer almadığı, bilançodaki aktif ve pasif toplamlarının eşit olmasından söz konusu bilanço kaleminin tutarının sıfır olduğunun kolaylıkla anlaşılabildiği, bilanço ile birlikte sunulan bilanço bilgileri tablosunda kısa vadeli banka borçları kısmına belgeyi düzenleyip onaylayan SMMM tarafından “0 (sıfır)” yazılması ve oranın buna göre hesaplanması gerekirken sehven bilançodaki kısa vadeli yabancı kaynaklar tutarının yazıldığı, söz konusu oranın bu tutara göre yanlış hesaplandığı, teklif ekinde sunma zorunluluğu bulunmayan bilanço bilgileri tablosundaki hatanın gerekçe gösterilerek tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olmadığı, teklif zarfı kapsamında 2017 yılı bilançosu sunulmasına karşın bilanço bilgileri tablosunda sehven yapılan hata nedeniyle bu kapsamda sunulan belgelerin kabul edilmemesinin, kısa vadeli banka borçları / öz kaynaklara oranı hesabında kısa vadeli banka borçları yerine kısa vadeli yabancı kaynaklar kaleminde yer alan değerin esas alınarak “kısa vadeli banka borçları / öz kaynaklara oranı”nın sağlamadığına yönelik idarenin tespit ve işleminin mevzuata uygun olmadığı, değerlendirme dışı bırakılan tekliflerinin yeniden değerlendirmeye alınması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 33’üncü maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;
a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,
b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,
her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.
(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;
a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini,
b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunar.
(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;
a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),
b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,
ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirleri gösterilmelidir.
(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır…” hükmü,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu malın;
a) Adı: MEYVE VE SEBZE ALIMI
b) Varsa kodu:
c) Miktarı ve türü:
29 KALEM SEBZE VE MEYVE ALIMI
29 KALEM SEBZE VE MEYVE ALIMI
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
ç) Teslim edileceği yer: Diyarbakır Açık Ceza İnfaz Kurumu” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinde “İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.
a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini,
b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form-KİK026.1/M)
sunmaları gerekmektedir.
Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;
a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),
b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,
ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirleri gösterilmelidir.
Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuata göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.
Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.
İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.
10.12.2018 tarihli ihale komisyonu kararı incelendiğinde, 06.12.2018 tarihinde yapılan bahse konu ihaleye 7 isteklinin katıldığı, Aksa Yemek Ltd. Şti.nin bilanço ve mali evrakları imzasız ve mühürsüz olduğu, teklif mektubu ve teklif cetvelinde uyumsuzluk ve aritmetik hata olduğu, işletme kayıt belgesi ile iş deneyim belgesinin teklif dosyasında mevcut olmadığı, başvuru sahibi Menekşe Gıda İnş. Hayv. San. Tic. Ltd. Şti.nin İdari Şartname’nin 7.4.2.(c) maddesinde yer alan “Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması” kriterini sağlamadığı, Emir Ticaret Ferit Oyur’un sunulan iş deneyim belgesinin İdari Şartname’nin 7.5.1’inci maddesindeki kriterini güncelleme yapılmasına rağmen karşılamadığı, Oruç-Can Ticaret Cüneyt Cangin’in sunulan iş deneyim belgesinde imza ve mühür bulunmadığı, Akya Gıda Ltd. Şti.nin İdari Şartname’nin 7.4.2.(a) ve (b) bentleri gereği bilanço bilgileri tablosunu sunmadığı, Piran Ltd. Şti.nin teklif dosyasında geçici teminat, işletme kayıt belgesi, banka referans mektubu, bilanço ve mali veriler, iş deneyim belgesi sunulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin teklifi uygun bulunan Erdoğan 2 Ticaret Ferhat Ertoğan üzerinde bırakıldığı görülmüştür.
Mevzuat gereğince itirazen şikâyete konu olan yeterlik kriterinin tevsiki için bilanço veya bilanço bilgileri tablosundan herhangi birinin sunulması yeterli iken başvuru sahibi istekli tarafından 2016 ve 2017 yılı bilançosu ile bilanço bilgileri tablosunun teklifi kapsamında birlikte sunulduğu görülmüştür.
Başvuru sahibi Menekşe Gıda İnş. Hayv. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 2016 ve 2017 yıllarına ait bilançoların ve 2016 ve 2017 yıllarına ait verileri gösteren bilanço bilgileri tablosunun sunulduğu, söz konu isteklinin bilanço bilgileri tablosunda kısa vadeli borçlar ile kısa vadeli banka borçlarının aynı tutarlarda olduğu, 2016 yılına ait cari oranın 1,85 ve öz kaynak oranının 0,56 olduğu, 2017 yılına ait cari oranın 1,12 ve öz kaynak oranının 0,15 olduğu, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 2016 yılında 0,78 olduğu, 2017 yılında da 5,65 olarak hesaplandığı görülmüştür.
Anılan istekli tarafından sunulan 2016 ve 2017 yıllarına ait Kurumlar Vergisi Beyannamesi eki bilançoda yer alan bilgiler incelendiğinde, kısa vadeli banka borçlarına ilişkin bir hesap kaleminin bulunmadığı görülmüş olup bu bağlamda, kısa vadeli banka borçları hesap kaleminin değerinin “0 (sıfır) TL” olduğu değerlendirilmiştir. Dolayısıyla, bahse konu isteklinin 2016 ve 2017 yıllarına ait bilanço verilerinden kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının “0 (sıfır)” olduğu, bu değerin de 0,50’den küçük olduğu anlaşılmıştır. Diğer bir ifadeyle, bilanço bilgileri tablosuna “kısa vadeli banka borçlarının” “0 (sıfır)” olarak aktarılması gerekirken, kısa vadeli banka borçları olarak bilançoda yer alan kısa vadeli yabancı kaynaklar toplamının ayrı ayrı aktarıldığı, bu haliyle ilgili verilerin bilanço bilgileri tablosuna yanlış geçirildiği, bu nedenle kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 2016 ve 2017 yılları için sırasıyla 0,78 ve 5,65 olarak hesaplandığı anlaşılmıştır. Söz konusu isteklinin kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının “0 (sıfır)” olduğu anlaşıldığından ihale komisyonu tarafından bahse konu isteklinin teklifinin İdari Şartname’nin 7.4.2.(c) maddesinde yer alan “Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması” kriteri sağlanamadığından değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Bu sebeple, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi Menekşe Gıda İnş. Hayv. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)