(4734 S. K. m. 36, 37, 54, 65) (Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 35, 36, 57) (Kamu İhale Genel Tebliği m. 10, 36)
Toplantı No: 2016/007
Gündem No: 19
Karar Tarihi: 25.01.2016
Karar No: 2016/UY.I-255
Şikayetçi: Müştak Öner Koçoğlu - Şems Grup İnş. Deri Teks. Tur Pet Nak San Ve Tic. Ltd. Şti.
İhaleyi Yapan Daire: Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü (Dhmi)
Başvuru Tarih ve Sayısı: 04.01.2016 / 320
Başvuruya Konu İhale: 2015/143223 İhale Kayıt Numaralı "Çanakkale Gökçeada Havalimanı Arff- Garaj-Kule Kompleksi Ve Giriş Nizamiye Binası Yapımı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
Karar:
TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:
Başkan: Mahmut GÜRSES
Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Dr. Mehmet AKSOY
BAŞVURU SAHİBİ: Müştak Öner Koçoğlu Burak İnşaat - Şems Grup İnş. Deri Tekstil Turizm Petrol Nakliye San ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,
Yenişehir Mah. Hintlibaba 2. Sok. No: 3/2 Yenişehir / DİYARBAKIR
İHALEYİ YAPAN İDARE: Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü,
Mevlana Bulvarı (Konya Yolu Üzeri) No: 32 06330 Yenimahalle / ANKARA
BAŞVURUYA KONU İHALE: 2015/143223 İhale Kayıt Numaralı “Çanakkale Gökçeada Havalimanı ARFF - Garaj - Kule Kompleksi ve Giriş Nizamiye Binası Yapımı” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü (DHMİ) tarafından 19.11.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Çanakkale Gökçeada Havalimanı ARFF - Garaj - Kule Kompleksi ve Giriş Nizamiye Binası Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Müştak Öner Koçoğlu (Burak İnşaat) - Şems Grup İnş. Deri Tekstil Turizm Petrol Nakliye San ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 21.12.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.12.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.01.2016 tarih ve 320 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.01.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2016/22 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü’nce 19.11.2015 tarihinde gerçekleştirilen 2015/143223 İKN’li “Çanakkale Gökçeada Havalimanı ARFF - Garaj - Kule Kompleksi ve Giriş Nizamiye Binası Yapımı İşi” ihalesinde sundukları teklif dosyasında iş ortaklıklarına ait bilanço bilgilerinde sehven yapılan hesaplama hatası sonucu ihalede verdikleri teklifin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak dilekçe ekinde sundukları bilanço bilgilerine göre istenilen kriterleri karşıladıklarının görüldüğü, dilekçe ekinde sundukları belgelere göre tekliflerinin düzeltici işlem kararı ile yeniden değerlendirmeye alınması gerektiği iddia edilmektedir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından 19.11.2015 tarihinde gerçekleştirilen şikâyete konu ihale için toplam 9 teklif verilmiş olup, ihale komisyonunun 07.12.2015 tarihinde onaylanan kararına göre özet olarak; başvuru sahibi dışındaki diğer isteklilerin tekliflerinin geçerli kabul edildiği, başvuru sahibinin teklifinin ise; Pilot Ortak Müştak Öner Koçoğlu - Burak İnşaat’ın sunmuş olduğu 2014 yılı Gelir Vergisi Beyannamesinin eki Bilanço ve Bilanço Bilgileri Tablosuna göre öz kaynak oranının 0,14775 olduğu, bu nedenle İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesi gereğince istenilen 0,15 oranının karşılanmadığı, Özel Ortak Şems Grup İnş. Deri Tekstil Turizm Petrol Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla (2014) ait gelir tablosunu sunması gerekirken 2012-2013 yılına ait belgelerini sunduğu, belirtilen nedenlerle anılan İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, öte yandan ihalede sınır değerin altında teklif bulunmadığı, ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren York İnşaat San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakılmasına karar verildiği hususlarına yer verilmiştir.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço ve eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde;
“(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;
a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,
b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,
her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.
(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;
a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini,
b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi,
(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;
a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),
b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,
ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.
(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
(6) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.
(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.
(8) Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.
(9) Aday veya isteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve üçüncü fıkrada belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinin 7’nci bendinde; “(7) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Bilanço ve eşdeğer belgeler ile iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. Bilanço ve eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yayımlanması zorunlu yıl sonu bilançosunun veya bilançonun gerekli görülen bölümlerinin yoksa bunlara eşdeğer belgelerin sunulması gereklidir.
10.1.1. Aday veya isteklilerin ilgili mevzuatı gereğince bilançolarını yayımlatmaları zorunlu ise başvuru veya tekliflerinde bilançolarını veya bilançonun ilgili uygulama yönetmeliğinin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı maddesinde düzenlenen yeterlik kriterlerinin sağlandığını gösteren bölümlerini sunmaları zorunludur.
10.1.2. İlgili mevzuatı gereğince bilançolarını yayımlatma zorunluluğu bulunmayan aday ve istekliler, eşdeğer belge kapsamında; bilançolarını veya bilançonun yukarıda belirtilen bölümlerini sunabilecekleri gibi, bunların yerine bilançoda aranan kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi de sunabileceklerdir. Bu belgeler dışında, bilançoda aranan kriterlerin sağlandığını göstermek üzere sunulan hiçbir belge, eşdeğer belge olarak kabul edilmeyecektir.
10.1.3. Aday veya isteklilerce sunulan Bilanço Bilgileri Tablosu’nun, ilgili uygulama yönetmeliğinin ekinde yer alan “Bilanço Bilgileri Tablosu Standard Formu” na uygun olarak ve anılan formda yapılan açıklamalar dikkate alınmak suretiyle düzenlenmesi gerekmektedir. Bu Tablonun, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden önce de düzenlenmesi mümkündür.
10.2. İş hacmini göstermek üzere aday veya isteklilerin başvuru veya teklifleri ile birlikte toplam ciroyu gösteren gelir tablosunu ya da taahhüt altında devam eden veya bitirilen işlerin parasal tutarını gösteren faturaları sunması zorunludur. Bu çerçevede, iş ortaklığı olarak ihaleye katılan aday veya isteklinin her bir ortağının iş ortaklığındaki hissesi oranında iş hacmine ilişkin kriteri sağladığını göstermek üzere bu iki belgeden herhangi birini sunması mümkündür.
10.3. İş hacmini göstermek üzere bir aday veya istekli tarafından hem taahhüt altında devam eden, hem de bitirilen işlerin parasal tutarını gösteren faturaların sunulması halinde, bu faturalardaki parasal tutarlar toplanmak suretiyle iş hacmine ilişkin kriterin sağlanıp sağlanmadığına bakılacaktır.
…” açıklaması,
Anılan Tebliğ’in “Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “36.1. Uygulama Yönetmeliğinin “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasındaki kriterleri, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda sağlayamayan aday veya istekliler, ihalenin yapıldığı yıldan önceki son altı yıla kadarki belgelerin ortalaması üzerinden söz konusu kriterleri sağlayabilirler. İş hacmini gösteren belge olarak gelir tablosu sunulması durumunda, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıldan itibaren geriye doğru olan yıllara ait gelir tablolarının sırasıyla sunulması zorunludur. Örneğin; 2011 yılı Eylül ayında yapılacak olan bir ihalede, 2010 yılına ait gelir tablosu ile yeterlik kriterini sağlayamayan bir isteklinin, 2009-2010, 2008-2009-2010, 2007-2008-2009-2010, 2006-2007-2008-2009-2010 veya 2005-2006-2007-2008-2009-2010 yıllarına ait gelir tablolarını sunmak suretiyle yeterlik kriterini sağlaması mümkündür. Ancak 2006 yılına ait gelir tablosu sunulmadan, 2005-2007-2008-2009-2010 yıllarına ait gelir tabloları sunulmak suretiyle yeterlik kriterinin sağlanması mümkün değildir.
İş hacmini gösteren belge olarak, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıldan itibaren geriye doğru olan yıllara ait faturaların sırasıyla sunulmaması halinde ise, fatura sunulmayan yıllara ait iş hacmi değeri sıfır olarak kabul edilerek, belgeleri sunulan ve sunulmayan yılların ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılacaktır. Örneğin; 2011 yılı Eylül ayında yapılacak olan bir ihalede, 2010 yılına ait faturalar ile yeterlik kriterlerini sağlayamayan bir isteklinin, 2008 yılına ait fatura sunmadan 2006-2007-2009-2010 yıllarına ait faturaları sunması durumunda, 2008 yılı iş hacmi tutarı sıfır kabul edilerek, beş yılın ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanamadığı kontrol edilecektir.
36.2. Bilanço rasyolarına ilişkin kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda sağlayamayan aday ve istekliler, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunmak suretiyle kriterleri sağladıklarını tevsik edebileceklerdir. Ancak bu durumda, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıldan itibaren geriye doğru olan yıllara ait belgelerin sunulması zorunludur. Örneğin; 2011 yılının Eylül ayında yapılan bir ihalede, 2010 yılı bilançosunda bilanço rasyolarına ilişkin kriterleri sağlayamayan bir istekli, 2009-2010 yıllarına veya 2008-2009-2010 yıllarına ilişkin belgeleri sunmak suretiyle kriterleri sağladığını tevsik edebilecek olup, 2010 yılında kriterleri sağlayamayan isteklinin sadece 2009 yılına ait veya 2008 yılına ait yahut 2008-2010 veya 2008-2009 yıllarına ait bilançolarını sunmak suretiyle bu kriterleri sağladığını tevsik etmesi mümkün değildir.
36.3. Birden fazla yıla ait iş hacmine ilişkin belgelerdeki tutarlar, Uygulama Yönetmeliğinin 37 nci maddesi uyarınca güncellenerek değerlendirilecektir.” açıklaması yer almaktadır.
İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesi kapsamında “7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:
7.4.1. İsteklinin teklif ettiği bedelin % 10'undan az olmamak üzere bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatını gösteren banka referans mektubu sunması zorunludur. Banka referans mektubunun ilk ilan tarihinden sonra düzenlenmiş olması zorunludur.
Yukarıdaki kriter, mevduat ve kredi tutarları toplanmak ya da birden fazla banka referans mektubu sunulmak suretiyle de sağlanabilir.
İş ortaklığında, ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından ortaklık oranına bakılmaksızın bu yeterlik kriteri sağlanabilir. Konsorsiyumda ise bu belgelerin her bir ortak tarafından, kendi kısmı için belirlenen yeterlik kriterini sağlayacak şekilde sunulması gerekir.
7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.
a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,
b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y) sunmaları gerekmektedir.
Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;
a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),
b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,
ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.
Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.
Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.
İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.
7.4.3. İş hacmini gösteren belgeler
İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir;
a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,
b) Taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturalar.
İsteklinin cirosunun teklif ettiği bedelin % 25'inden, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarının ise teklif ettiği bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.
Bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını tevsik etmek üzere; fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri sunulur.
Gelir tablosunun, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.
İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.
Başvuru sahibi Müştak Öner Koçoğlu Burak İnşaat - Şems Grup İnş. Deri Tekstil Turizm Petrol Nakliye San ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ihale için idareye verdiği teklif dosyası kapsamında bulunan şikâyete konu belgelerinin incelenmesinden;
Anılan istekli ihaleye iş ortaklığı olarak teklif verdiğinden ortakların her birinin İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesi gereğince istenilen belgeleri ayrı ayrı sunması ve istenilen kriterleri sağlaması, anılan Şartname’nin 7.4.3’üncü maddesi gereğince istenilen iş hacmine ilişkin kriterlerin ise her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması gerekmektedir.
Anılan İş Ortaklığının %51 hisse ile pilot ortağı olan Müştak Öner Koçoğlu Burak İnşaat firmasına ait olmak üzere, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından 17.11.2015 tarihinde düzenlenip onaylanan Bilanço Bilgileri Tablosu ile yine SMMM tarafından onaylanan 13.04.2015 tarihli Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi ve ekindeki Ayrıntılı Bilançonun dosyada sunulduğu görülmektedir.
İhale komisyonunca yapılan değerlendirmede, istekli Müştak Öner Koçoğlu Burak İnşaat tarafından sunulan bilançoya göre hesaplanan 0,14775 değerindeki öz kaynak oranının İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinde istenilen en az 0,15 değerini karşılamadığı belirtilerek söz konusu oranın yetersizliği gerekçesiyle teklif değerlendirme dışı bırakılmıştır.
SMMM tarafından 17.11.2015 tarihinde düzenlenip onaylanan 2014 yılına ilişkin Bilanço Bilgileri Tablosu’na göre;
Cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) 1,17336 olarak,
Öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) 0,14775 olarak,
Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,00 olarak,
hesaplandığı anlaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen oranlardan öz kaynak oranının 0,14775 olarak hesaplandığı, bu itibarla İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinde belirtilen öz kaynak oranının en az 0,15 olacağına dair şartın karşılanmadığı görülmektedir. Bu itibarla, idarece bu hususta yapılan tespitin ve teklifin geçerli kabul edilmemesi yönündeki kararın yerinde olduğu anlaşılmıştır.
Anılan İş Ortaklığı’nın %49 hisse ile özel ortağı olan Şems Grup İnş. Deri Tekstil Turizm Petrol Nakliye San ve Tic. Ltd. Şti.ne ait olmak üzere, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından 07.11.2015 tarihinde düzenlenip onaylanan Bilanço Bilgileri Tablosu ile yine SMMM tarafından onaylanan 15.06.2012-31.12.2012, 01.01.2013-31.12.2013 ve 01.01.2014-31.12.2014 dönemlerine ait mali verileri gösteren Ayrıntılı Bilançoların ve 15.06.2012-31.12.2012 ile 01.01.2013-31.12.2013 dönemlerine ait Ayrıntılı Gelir Tablolarının dosyada sunulduğu görülmektedir.
İhale komisyonunca yapılan değerlendirmede, Şems Grup İnş. Deri Tekstil Turizm Petrol Nakliye San ve Tic. Ltd. Şti.nin dosyası kapsamında 2012 ve 2013 yıllarına ait gelir tablolarının bulunduğu, fakat 2014 yılına ait gelir tablosunun bulunmadığı belirtilerek söz konusu eksiklik gerekçesiyle teklif değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.
Şikâyete konu ihale 19.11.2015 tarihinde gerçekleştirilmiş olup, 4734 sayılı Kanun hükümleri ve ilgili mevzuatın yukarıda yer verilen düzenlemelerine göre; istekli tarafından iş hacmini göstermek üzere gelir tablosu sunulması durumunda, ihaleden bir önceki (2014) yıla ait gelir tablosunda istenilen kriteri sağlayamayan isteklinin ihaleden önceki son altı yıla kadarki gelir tablolarını sunabileceği, fakat söz konusu gelir tablolarının ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıldan (2014) itibaren geriye doğru sırasıyla sunulması gerektiği, bu itibarla 2012 ve 2013 yılı gelir tablolarındaki mali değerlerin hesaplamaya dâhil edilmesini talep eden isteklinin 2014 yılı gelir tablosunu da teklif dosyası kapsamında sunmasının zorunlu olduğu, anılan istekli tarafından 2014 yılına ait gelir tablosu sunulmadığından mevzuatın yukarıda yer verilen düzenlemeleri ile istenilen şartın karşılanmadığı, açıklanan nedenle bu hususta idarece yapılan tespitin ve teklifin geçerli kabul edilmemesi yönündeki kararın yerinde olduğu anlaşılmıştır.
Öte yandan, başvuru sahibi tekliflerinin teklif dosyasında yer alan ve hata ile düzenlendiği (veya eksik olarak sunulduğu) belirtilen belgelere göre değil ihale tarihinden sonra idareye sundukları dilekçe ekindeki bilgi ve belgelere göre yeniden değerlendirilmesi gerektiğini iddia etmektedir.
Başvuru sahibinin idareye ve Kuruma verdiği dilekçelerinin ekinde, pilot ortak Müştak Öner Koçoğlu Burak İnşaat firmasına ait, SMMM tarafından (ihale tarihinden sonra) 19.12.2015 tarihinde düzenlenip onaylanan Bilanço Bilgileri Tablosu ile yine anılan SMMM tarafından onaylanan 19.12.2015 tarihli Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi ve ekindeki Ayrıntılı Bilanço yer almakta olup, İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinde belirtilen öz kaynak oranı bu defa sunulan belgelere göre 0,15109 şeklinde gösterilmekte ve dolayısıyla Şartname’de istenilen kriter karşılanmakta, yine başvuru sahibinin dilekçesi ekinde, özel ortak Şems Grup İnş. Deri Tekstil Turizm Petrol Nakliye San ve Tic. Ltd. Şti.nin ihale tarihinde teklif zarfı kapsamında bulunmayan ihaleden bir önceki (2014) yıla ait gelir tablosu bulunmaktadır. Ancak yukarıda yapılan açıklamalardan anlaşılacağı üzere, bu durumda ihale tarihinden sonra verilen dilekçeyle, ihale tarihinde ihale dokümanında istenilen kriterleri karşılamayan teklif, ihale tarihinden sonra düzenlenen ve/veya idareye sunulan bilgi ve belgelerle ihale dokümanına uygun hale getirilmiş olmaktadır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde; “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.
İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır” hükmü,
Anılan Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde; “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.
Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 57’nci maddesinde;
“(4) Başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan belgelerden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler idarelerce tamamlatılamaz.
(5) Başvuru veya teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, sunulan belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Bu çerçevede, tamamlatılması istenen bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak, idare tarafından iki iş gününden az olmamak üzere tamamlama süresi verilir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayanların başvuru veya teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir.
….” hükmü,
İdari Şartname’nin “İhale dokümanının kapsamı” başlıklı 5’inci maddesi kapsamındaki 5.3’üncü maddesinde “İstekli tarafından, ihale dokümanının içeriği dikkatli bir şekilde incelenmelidir. Teklifin verilmesine ilişkin şartların yerine getirilmemesinden kaynaklanan sorumluluk teklif verene aittir. İhale dokümanında öngörülen kriterlere ve şekil kurallarına uygun olmayan teklifler değerlendirmeye alınmaz.” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde,
“31.1. Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir.
31.2.Teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, sunulan belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde İdarece belirlenen sürede bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Bu çerçevede, tamamlatılması istenen bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak İdare tarafından iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayanların teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. ….” düzenlemesi yer almaktadır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ilgili mevzuatın yukarıda yer verilen düzenlemeleri gereğince, teklifi ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan isteklilerin tekliflerinin ihale tarihinden sonra uygun hale getirilmesi mümkün değildir. İdari Şartname’nin 5’nci maddesinde; teklifin verilmesine ilişkin şartların yerine getirilmemesinden kaynaklanan sorumluluğun teklif verene ait olduğu, ihale dokümanında öngörülen kriterlere ve şekil kurallarına uygun olmayan tekliflerin değerlendirmeye alınmayacağı açıkça belirtilmiştir.
Açıklanan nedenlerle, ihale tarihi itibarıyla, isteklinin teklif dosyası kapsamında bulunan bilgi ve belgeler dikkate alınarak İdari Şartname’nin 7.4’üncü maddesinde aranılan mali kriterlerin sağlanıp sağlanmadığının değerlendirilmesi gerektiği, ihale tarihinden sonra idareye sunulan dilekçe ile tamamlanan eksik belgenin ve/veya düzeltilmiş mali verilerin ihale tarihi itibarıyla değerlendirme dışı bırakılması gereken teklifi geçerli hale getirmeyeceği, bu itibarla Şartname’nin 7.4’üncü maddesinde aranılan mali kriterler sağlanmadığından anılan isteklinin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılması yönündeki kararın mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)