(4734 S. K. m. 54, 65) (Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 6) (İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik m. 18) (Kamu İhale Genel Tebliği m. 79)
Toplantı No: 2014/58
Gündem No: 72
Karar Tarihi: 03.09.2014
Karar No: 2014-UH.I-3050
Şikayetçi: Ada Toplu Yemek Gıda Temizlik İnşaat Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi
İhaleyi Yapan Daire: Silvan -İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü-Temel Eğitim Okulları Milli Eğitim Bakanlığı Müsteşarlık
Başvuru Tarih ve Sayısı: 21.08.2014 / 27146
Başvuruya Konu İhale:
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: Silvan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 24.06.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Taşımalı İlkokul-Ortaokul ve İmam Hatip Ortaokulu Kapsamındaki Öğrencilere Öğlen Yemeği” ihalesine ilişkin olarak Ada Toplu Yem. Gıda Tem. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 25.07.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.08.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.08.2014 tarih ve 27146 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.08.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2014/2495 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
Karar: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından tekliflerinin aşırı düşük olarak değerlendirildiğinin ve tekliflerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmaları gerektiğinin mail yoluyla tebliğ edildiği, ancak idareye sunmuş oldukları götürü bedel teklif mektubunun 4’üncü maddesinde “elektronik posta adresime ve faks numarama tebligat yapılmasını kabul etmiyorum” beyanlarının bulunduğu, aşırı düşük teklif açıklama talebine ilişkin tebligatın kendilerine ulaşmadığı, tebligatın posta yoluyla yapılması gerektiği, idare tarafından şikâyet başvurularına verilen cevapta aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulması için 02.07.2014 tarihine kadar süre verildiğinin ve söz konusu belgenin 04.07.2014 tarihinde tebligat adreslerine teslim edilmek üzere postaya verildiğinin, ancak anılan tarihte tebligat adreslerinde bulunmadıklarının belirtildiği, söz konusu yazının 04.07.2014 tarihinde kendilerine tebliğ edilmiş olması halinde dahi açıklama için verilen süreyi kaçırmış olacakları, idare tarafından yapılan tebligatın usulüne uygun olmadığı ve usulüne uygun tebligat yapılmak suretiyle aşırı düşük teklif açıklamasına tabi tutulmaları gerektiği iddia edilmektedir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “Taşımalı İlkokul-Ortaokul ve İmam Hatip Ortaokulu Kapsamındaki Öğrencilere Öğlen Yemeği” olarak belirtildiği, miktarı ve türüne ise aynı maddede “2014-2015 Eğitim-Öğretim yılında 3156 Öğrenciye 180 iş günü Verilecek Öğle Yemeği ( Sıcak) işi hizmeti alımı” şeklinde yer verildiği, anılan Şartname’nin 19’uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün götürü bedel olacağının belirtildiği, Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinde, işe başlama tarihinin 15.09.2014; işi bitirme tarihinin 12.06.2015 olarak belirtildiği görülmüştür.
İdari Şartname’nin “Bildirim ve tebligat esasları” başlıklı 6’ncı maddesinde “6.1. Bildirim ve tebligat iadeli taahhütlü posta yoluyla veya imza karşılığı elden yapılır. Ancak, ihale dokümanının satın alındığına ya da EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiğine ilişkin formda ve/veya teklif mektubunda elektronik posta adresinin ve/veya faks numarasının belirtilmesi ve bu adrese veya faks numarasına yapılacak bildirimlerin kabul edileceğinin taahhüt edilmesi kaydıyla, İdare tarafından elektronik posta yoluyla veya faksla bildirim de yapılabilir.
6.2. İadeli taahhütlü mektupla yapılan tebligatlarda mektubun teslim edildiği tarih, tebliğ tarihi sayılır. Teslimin gerçekleştirilememesi halinde tebligat, öncelikle Kanunun 65 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde sayılan diğer yöntemlere göre, bu yöntemlere göre de yapılamaması halinde ise 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre gerçekleştirilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bildirim ve tebligat esasları” başlıklı 6’ncı maddesinde “(Değişik 16/3/2011-27876 R.G. / 3. md.) (1) Bildirim ve tebligat, iadeli taahhütlü posta yoluyla veya imza karşılığı elden yapılır. Ancak, dokümanın satın alındığına veya EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiğine ilişkin formda ya da başvuru veya teklif mektubunda elektronik posta adresinin ve/veya faks numarasının belirtilmesi ve bu adrese veya faks numarasına yapılacak bildirimlerin kabul edileceğinin taahhüt edilmesi kaydıyla, idare tarafından elektronik posta yoluyla veya faksla bildirim de yapılabilir.
(2) (Değişik: 24/09/2013–28775 R.G. / 1.md.) İadeli taahhütlü mektupla yapılan tebligatlarda mektubun teslim edildiği tarih, tebliğ tarihi sayılır. Teslimin gerçekleştirilememesi halinde tebligat, öncelikle Kanunun 65 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde sayılan diğer yöntemlere göre, bu yöntemlere göre de yapılamaması halinde ise 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre gerçekleştirilir.
(3) Elektronik posta yoluyla veya faksla yapılan bildirimlerde, bildirim tarihi tebliğ tarihi sayılır. Bu şekilde yapılan bildirimlerin aynı gün idare tarafından teyit edilmesi zorunludur. Aksi takdirde bildirim yapılmamış sayılır. Teyit işleminin gerçekleşmiş kabul edilmesi için tebligatın iadeli taahhütlü mektupla bildirime çıkarılmış olması yeterlidir. Elektronik posta yoluyla veya faksla yapılan bildirimler, bildirim tarihi ve içeriğini de kapsayacak şekilde ayrıca belgelenir.
(4) Elektronik posta yoluyla yapılacak bildirimler, idarenin resmi elektronik posta adresi kullanılarak yapılır.” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4’üncü maddesinde “…İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.
24.06.2014 tarihinde yapılan ihaleye 12 isteklinin katıldığı, idare tarafından hesaplanan kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif sunan isteklilerden tekliflerine ilişkin açıklama talep edildiği, Üstün Yem. Gıda Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Serhat Tabldot Tem. Tek. İnş. Hay. Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Mak Gıda İnş. Tem. Tek. Taah. San. Tic. Ltd. Şti., Zafran Tem. İnş. Gıda Elkt. Elektr. Or. Ür. Dış Tic. Ltd. Şti. ve başvuru sahibi Ada Toplu Yem. Gıda Tem. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin açıklamada bulunmadıkları gerekçesiyle reddedildiği ve ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Oruçcan Gıda Cüneyt Cangin üzerinde bırakıldığı, Kristal Yem. Fab. Gıda İnş. Taş. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. - İbrahim Bingöl İş Ortaklığı’nın ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
Başvuruya konu ihalede idarece belirlenen kârsız yaklaşık maliyetin altında geçerli teklif verdiği tespit edilen Üstün Yem. Gıda Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Serhat Tabldot Tem. Tek. İnş. Hay. Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, M.A.K. Gıda İnş. Tem. Tek. Taah. San. Tic. Ltd. Şti., Zafran Tem. İnş. Gıda Elkt. Elektr. Or. Ür. Dış Tic. Ltd. Şti., Oruçcan Gıda Cüneyt Cangin, Kristal Yem. Fab. Gıda İnş. Taş. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. - İbrahim Bingöl İş Ortaklığı, Yay Et Gıda İnş. Giy. Tem. Nak. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. ve başvuru sahibi Ada Toplu Yem. Gıda Tem. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.den 27.06.2014 tarihli yazılar ile 02.07.2014 tarihine kadar aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının talep edildiği, söz konusu yazıların elektronik ortamda isteklilere gönderildiği,
Bazı isteklilerin süre uzatımı talebinde bulunması üzerine idare tarafından açıklama verme süresinin 07.07.2014 tarihine kadar uzatıldığı ve söz konusu duruma ilişkin yazıların 02.07.2014 tarihinde elektronik ortamda ve iadeli taahhütlü mektup yoluyla isteklilere gönderildiği,
10.07.2014 tarihli ihale komisyonu kararı ile aşırı düşük teklif açıklama istenen isteklilerden Oruçcan Gıda Cüneyt Cangin, Kristal Yem. Fab. Gıda İnş. Taş. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. - İbrahim Bingöl İş Ortaklığı ve Yay Et Gıda İnş. Giy. Tem. Nak. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. haricindeki isteklilerin tekliflerinin süresi içerisinde açıklama sunmadıkları gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.
Başvuru sahibinin idareye sunduğu götürü bedel teklif mektubunun 4’üncü maddesinde “Yukarıda yer alan [elektronik posta adresime ve faks numarama tebligat yapılmasını kabul etmiyorum.]” ifadesine yer verildiği, bu haliyle başvuru sahibinin ihale tarihinden sonra elektronik posta adresine veya faks numarasına idarece yapılacak bildirimleri kabul etmediği görülmüştür.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 6’ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca teklif mektubu üzerinde elektronik posta adresine ve faks numarasına tebligat yapılmasını kabul etmediğini beyan eden başvuru sahibi istekliye, ihale tarihinden sonra idarece yapılacak tüm bildirimlerin iadeli taahhütlü mektup yoluyla veya imza karşılığı elden yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, 27.06.2014 tarihli ve 02.07.2014 tarihli yazıların elektronik posta yoluyla başvuru sahibine gönderilmiş olmasının usulüne uygun olmadığı, ayrıca iadeli taahhütlü posta yoluyla gönderilen 02.07.2014 tarihli yazının fiili tebligat tarihi esas alınsa dahi, söz konusu yazının açıklama için tanınan son gün olan 07.07.2014 tarihi itibariyle başvuru sahibine tebliğ edilmediği tespit edilmiştir.
Bu çerçevede usulüne uygun yapılmayan tebligat sebebiyle başvuru sahibinin hakkının muhtel olmaması açısından aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısının tebligatının, fiili tebliğ tarihi esas alınmak ve üç iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmek suretiyle iadeli taahhütlü mektup yoluyla veya elden tekrar yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.
İdarece aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan Üstün Yem. Gıda Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Serhat Tabldot Tem. Tek. İnş. Hay. Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, M.A.K. Gıda İnş. Tem. Tek. Taah. San. Tic. Ltd. Şti., Zafran Tem. İnş. Gıda Elkt. Elektr. Or. Ür. Dış Tic. Ltd. Şti., Oruçcan Gıda Cüneyt Cangin, Kristal Yem. Fab. Gıda İnş. Taş. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. - İbrahim Bingöl İş Ortaklığı ve Yay Et Gıda İnş. Giy. Tem. Nak. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından idareye sunulan götürü bedel teklif mektuplarının 4’üncü maddesinde; “Yukarıda yer alan [elektronik posta adresime ve faks numarama tebligat yapılmasını kabul etmiyorum.]” ifadesine yer verildiği, bu haliyle söz konusu isteklilerin de elektronik posta adresine veya faks numarasına idarece yapılacak bildirimleri kabul etmedikleri anlaşılmıştır.
Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda elektronik posta adresine ve faks numarasına tebligat yapılmasını kabul etmediğini beyan eden söz konusu isteklilere 27.06.2014 tarihli ve 02.07.2014 tarihli yazıların elektronik posta yoluyla gönderilmiş olmasının usulüne uygun olmadığı tespit edilmiştir. İadeli taahhütlü posta yoluyla gönderilen mektupların tebliğ tarihlerine bakıldığında da açıklama yapılması için üç iş günlük sürelerinin bulunmadığı tespit edilmiştir.
Ancak Oruçcan Gıda Cüneyt Cangin, Kristal Yem. Fab. Gıda İnş. Taş. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. - İbrahim Bingöl İş Ortaklığı ve Yay Et Gıda İnş. Giy. Tem. Nak. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından her ne kadar götürü bedel teklif mektuplarında elektronik posta adresine ve faks numarasına tebligat yapılmasını kabul edilmediği belirtilmişse de anılan isteklilerin 07.07.2014 tarihinden önce aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sundukları anlaşıldığından söz konusu isteklilerin e-posta yolu ile yapılan tebligatı fiili olarak kabul ettikleri anlaşılmıştır.
Diğer taraftan usulüne uygun yapılmayan tebligat sebebiyle Üstün Yem. Gıda Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Serhat Tabldot Tem. Tek. İnş. Hay. Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, M.A.K. Gıda İnş. Tem. Tek. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ve Zafran Tem. İnş. Gıda Elkt. Elektr. Or. Ür. Dış Tic. Ltd. Şti.nin haklarının muhtel olmaması açısından aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısının tebligatının, fiili tebliğ tarihi esas alınmak ve üç iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmek suretiyle iadeli taahhütlü mektup yoluyla veya elden tekrar yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi Ada Toplu Yem. Gıda Tem. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., Üstün Yem. Gıda Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Serhat Tabldot Tem. Tek. İnş. Hay. Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, M.A.K. Gıda İnş. Tem. Tek. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ve Zafran Tem. İnş. Gıda Elkt. Elektr. Or. Ür. Dış Tic. Ltd. Şti.ne aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısının tebligatının, fiili tebliğ tarihi esas alınmak ve üç iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmek suretiyle iadeli taahhütlü mektup yoluyla veya elden tekrar yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;
Silvan İlçe Milli Eğitim tarafından gerçekleştirilen “Taşımalı İlkokul-Ortaokul ve İmam Hatip Ortaokulu Kapsamındaki Öğrencilere Öğlen Yemeği Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin Milli Eğitim Bakanlığı talimatları esas alınarak toplam 1.562.220,00 TL olarak hesaplandığı,
Bahse konu ihalede 22 adet ihale dokümanı satın alındığı, 24.06.2014 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 12 istekli tarafından teklif verildiği,
İdarece şikayete konu ihaleye ilişkin verilen tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, bir isteklinin teklifinin “Kapasite raporu yetersiz olduğu” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan 11 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,
İsteklinin Adı
Teklif Bedeli (TL)
Üstün Yem. Gıda Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Serhat Tabldot Tem. Tek. İnş. Hay. Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
970.000,00
M.A.K. Gıda İnş. Tem. Tek. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.
1.078.000,00
Zafran Tem. İnş. Gıda Elkt. Elektr. Or. Ür. Dış Tic. Ltd. Şti.
1.100.000,00
Oruçcan Gıda Cüneyt Cangin
1.169.000,00
Kristal Yem. Fab. Gıda İnş. Taş. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. - İbrahim Bingöl İş Ortaklığı
1.199.000,00
Ada Toplu Yem. Gıda Tem. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.
1.217.000,00
Yay Et Gıda İnş. Giy. Tem. Nak. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.
1.280.000,00
Ferhat Hazır Yem. Güv. İnş. ve Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Dayı Yeğen İnş. Gıda Turz. Nak. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
1.301.850,00
Rota Yem. Tic. A.Ş.
1.301.850,00
İçkale Gıda İnş. Tem. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.
1.301.850,00
Biter Kervan Yem. Ür. Sağ. Gıda Ür. İnş. Tem. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.
1.382.500,00
Şeklinde verildiği, idare tarafından hesaplanan kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif sunan isteklilerden tekliflerine ilişkin açıklama talep edildiği, Üstün Yem. Gıda Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Serhat Tabldot Tem. Tek. İnş. Hay. Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Mak Gıda İnş. Tem. Tek. Taah. San. Tic. Ltd. Şti., Zafran Tem. İnş. Gıda Elkt. Elektr. Or. Ür. Dış Tic. Ltd. Şti. ve başvuru sahibi Ada Toplu Yem. Gıda Tem. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin açıklamada bulunmadıkları gerekçesiyle reddedildiği ve ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Oruçcan Gıda Cüneyt Cangin üzerinde bırakıldığı, Kristal Yem. Fab. Gıda İnş. Taş. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. - İbrahim Bingöl İş Ortaklığı’nın ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği,
Anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.
Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.
Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, ihalede aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.
İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.
Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum.(¤¤)