(4734 S. K. m. 38, 65) (Kamu İhale Genel Tebliği m. 79)
Toplantı No: 2014/58
Gündem No: 49
Karar Tarihi: 03.09.2014
Karar No: 2014-UH.II-3035
Şikayetçi: Kafkas A.Ş.
İhaleyi Yapan Daire: İl Sağlık Müdürlüğü Sağlık Bakanlığı Müsteşarlık
Başvuru Tarih ve Sayısı: 12.08.2014 / 25850
Başvuruya Konu İhale:
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: Kars İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 04.07.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “12 Kişi İle 27 Aylık Malzemesiz Temizlik Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Kafkas A.Ş.nin 31.07.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.07.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.08.2014 tarih ve 25850 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.08.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2014/2410 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
Karar: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) İhale uhdesinde kalan DNZ Grup Ltd. Şti.nin teklifinin, ihale tarihinde geçerli olan asgari ücret üzerinden hesaplanan asgari işçilik maliyetini karşılamadığı, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 78.6'ncı maddesine aykırı bir şekilde teklifini hazırlamış olan istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,
2) Birim fiyat teklif cetvelindeki iş kaleminin miktarına bakıldığında, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin teklif tutarından, ya anılan istekli tarafından birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata yapıldığı ya da işçilik iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın mevzuata aykırı bir şekilde virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verildiği sonucuna varıldığı, her iki durumda da anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,
3) Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin teklifinde bir şekilde mevzuata aykırı herhangi bir durumun tespit edilmemesi halinde de, bu isteklinin teklifi aşırı düşük olduğundan, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği, iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
İnceleme konusu ihalede 19 adet ihale dokümanı satın alındığı, 04.07.2014 tarihinde yapılan ihaleye 10 isteklinin katıldığı, 22.07.2014 tarihli ihale komisyon kararı ile bu isteklilerden Üçler Temizlik Yemek Yük ve Yolcu Taş. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin iş deneyim belgesinin uygun olmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geri kalan 9 isteklinin teklifinin ise idarece geçerli teklif olarak belirlendiği, geçerli teklif sahibi isteklilerden Ulubey Temizlik Bilgi İşlem Üre. Dest. Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile DNZ Grup Temizlik Hizmetleri İnş. Taah. Oto. Med. Haz. Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin aşırı düşük teklifler olarak belirlendiği ve bu isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, Ulubey Temizlik Bilgi İşlem Üre. Dest. Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin süresi içerisinde aşırı düşük teklif açıklamasını idareye sunmadığı, bu nedenle teklifinin reddedildiği ve süresi içerisinde idareye sunduğu aşırı düşük teklif açıklaması idarece yeterli bulunan DNZ Grup Temizlik Hizmetleri İnş. Taah. Oto. Med. Haz. Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. uhdesine ihalenin bırakıldığı, Kızılateş Sosyal Hizmetler Sağ. İnş. Tem. Taş. Bilş. Gıda Mek. Hayv. İml. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği tespit edilmiştir.
İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “12 Kişi İle 27 Aylık Malzemesiz Temizlik Hizmet Alım İşi” olarak belirtildiği, miktarı ve türüne ise Şartname ekinde,
Sıra No Açıklama Birimi İşçi Sayısı Ay/gün/saat
1 12 Kişi İle Malzemesiz
Temizlik Alım İşi Adet 12,00 27
Şeklinde yer verildiği,
Aynı Şartname’nin “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:
İhale kapsamında toplam 12 (oniki) kişi çalışacaktır.
Temizlik Personeli olarak çalışacak 12 Kişiye Asgari Ücret ödenecektir.
Fazla çalışma öngörülmemiş olup,ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma yapılmayacaktır.
25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:
Yüklenici tarafından karşılanacak yol ve yemek gideri personele nakdi olarak ödenecek olup, bordroda gösterilecektir. Yol ve yemek giderleri aylık gün sayısı olarak 22 (Yirmiİki) gün esas alınacaktır.
Personelin yol gideri günlük brüt (3,50 TL-KDV HARİÇ) olarak hesaplanacaktır.
Personelin yemek gideri günlük brüt (6,50 TL- KDV HARİÇ) olarak hesaplanacaktır.
Giyecek giderleri ayni olarak verilecek olup adet ve nitelikleri teknik şartnamede belirtilmiştir
25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.
25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.
İhale konusu işte çalışacak personelin kısa vadeli sigorta kolları prim oranı %2 (İki) olarak tespit edilmiştir.” düzenlemesinin bulunduğu, Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesine göre işe 01.10.2014 tarihinde başlanacağı, işin 31.12.2016 tarihinde sona ereceği görülmüştür.
Öte yandan, Teknik Şartname’nin 2’nci maddesinde “… Giyim:
1) Yüklenici işçilerin giyim malzemelerini, işe başlama tarihinden itibaren en geç 15 (on beş) takvim günü içerisinde, İdarenin Taşınır Kayıt ve Kontrol Yetkilisi veya Kontrol Teşkilatının gözetiminde teslim edecek ve bu işlem tutanağa bağlanacaktır. Teslim tutanağının bir nüshası idareye verilecektir. Aşağıda işin süresince verilecek giyim ihtiyacı belirtilmiştir. Kıyafet tanımı içerisinde hangi giyeceklerin yer aldığı aşağıda tanımlanmıştır. Temin edilmeyen giyim malzemesi idarece temin edilecek, bu bedel yüklenicinin hak edişinden kesilecektir.
2) Temizlik personelinin kıyafetleri (12 kişinin her biri için): 1 takım iş elbisesi, 1 çift spor ayakkabı
İş Elbisesi tarifi:1 adet pantolon, 1 adet uzun kollu diz boyu iş önlüğü,
Ayakkabı tarifi: 1 çift koyu renk spor ayakkabı.
Giyim malzemelerinin toplamı:
1 İş Elbisesi 12 Adet
2 Ayakkabı 12 Çift
” düzenlemesi bulunmaktadır.
Başvuru sahibi tarafından, ihale uhdesinde kalan isteklinin teklifinin, ihale tarihinde geçerli olan asgari ücret üzerinden hesaplanan asgari işçilik maliyetini karşılamadığı, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 78.6'ncı maddesine aykırı bir şekilde teklifini hazırlamış olan anılan istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddia edilmektedir.
Anılan iddiaya ilişkin olarak idarenin şikayet başvurusuna verdiği cevapta özetle, ihale dokümanı hazırlanırken isteklilerin tekliflerinde belirsizliğe yol açmamak amacıyla İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 47.1’inci maddesinde düzenleme yapıldığı, anılan düzenlemede isteklilerden tekliflerini 2014 yılının ilk 6 ayında geçerli brüt asgari ücret üzerinden hazırlamalarının istenildiği, ihale uhdesinde kalan DNZ Grup Temizlik Hizmetleri İnş. Taah. Oto. Med. Haz. Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin anılan düzenlemeye uygun bir şekilde teklifini hazırladığı, bu nedenle iddianın reddedildiği hususlarına yer verilmiştir.
İdarenin şikâyet başvurusuna vermiş olduğu cevapta dile getirilen İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 47.1’inci maddesinde “İhale Tarihi 04.07.2014 tarihinde olduğundan ancak ihale yaklaşık maliyeti 1 ile 6 Aylar arası açıklanan asgari ücretten olduğundan Bu nedenle İstekli Firmalar Tekliflerini 1 ile 6 Aylar arası açıklanan asgari ücretten verecektir.” düzenlemesi bulunmakta olup, anılan düzenleme başvuru sahibinin iddiasında bahsettiği Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.6’ncı maddesinde “Tekliflerin hazırlanmasında ve asgari işçilik maliyetinin hesaplanmasında, ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücret dikkate alınacaktır.” şeklinde yer alan açıklamaya açık aykırılık teşkil etmektedir. Ancak, İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 47.1’inci maddesindeki düzenlemeye yasal süresi içerisinde bir şikâyet başvurusunda bulunulmadığından, düzenleme kesinleşmiştir.
İhale mevzuatına göre, isteklilerce tekliflerin ihale dokümanında yer alan düzenlemeler dikkate alınarak hazırlanması ve idarece tekliflerin yine ihale dokümanında yer alan düzenlemeler esas alınarak değerlendirilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, inceleme konusu ihalede teklif fiyatlarının, her ne kadar ihale 2014 yılının ikinci 6 aylık dönemi içerisinde 04.07.2014 tarihinde gerçekleştirilmiş olsa da, İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 47.1’inci maddesinde yer alan düzenleme doğrultusunda 2014 yılının ilk 6 ayında geçerli brüt asgari ücret esas alınarak hazırlanması ve değerlendirilmesi zorunluluğu ortaya çıkmaktadır.
İhale dokümanının anılan düzenlemeleri göz önünde bulundurulduğunda, teklif fiyata dahil giderlerin normal çalışma ücreti, nakit olarak ödenmesi öngörülen yol ve yemek ücretleri ile ayni olarak verilmesi öngörülen giyim malzemesi giderlerinden oluştuğu ve 2014 yılının ilk 6 ayında geçerli brüt asgari ücretin tekliflerin hazırlanmasında esas alınacağı anlaşılmakta olup, inceleme konusu ihalede %3 sözleşme ve genel giderler dahil, ayni giyim gideri hariç teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti tutarı toplamı 524.235,24 TL olarak hesaplanmıştır. Dolayısıyla, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.5’inci maddesinde “…personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, … karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” şeklinde yer alan düzenleme doğrultusunda inceleme konusu ihalede, 524.235,24 TL’nin altında fiyat teklifi vermiş olan isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerekmektedir.
İhalede idarece geçerli teklif verdiği belirlenen isteklilerce verilen fiyat tekliflerine aşağıdaki tabloda yer verilmekte olup, tabloya bakıldığında hiçbir istekli tarafından 524.235,24 TL’nin altında fiyat teklifi verilmediği görülmektedir.
İsteklinin Adı
Teklif Bedeli (TL)
1) DNZ Grup Temizlik Hizmetleri İnş. Taah. Oto. Med. Haz. Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti.
524.238,48
2) Ulubey Temizlik Bilgi İşlem Üre. Dest. Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti.
531.360,00
3) Kızılateş Sosyal Hizmetler Sağ. İnş. Tem. Taş. Bilş. Gıda Mek. Hayv. İml. San. ve Tic. Ltd. Şti.
549.773,24
4) Kafkas A. Ş.
549.776,16
5) İstaş Sağ. Hiz. Akar. Taş. Hay. Elek. İnş. Tur. Oto. Tic. Ltd. Şti.
549.776,16
6) Ekip Mimarlık Müh. Yem. ve Tem. Hiz. İnş. Tur. Nak. ve Tic. Ltd. Şti.
549.828,00
7) Biray Sağlık Sosyal Hizmetler Tur. Nak. Bil. Gıd. Mak. Teks. İnş. İml. İhr. İth. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.
553.068,00
8) Bertan Temizlik Hizm. Mad. Müt. ve Yem. İşl. Ltd. Şti.
558.900,00
9) Koçkaya İlaç. Taş. Tem. Bil. İşl. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.
560.001,60
Neticede, başvuru sahibinin inceleme konusu ihalede tekliflerin hazırlanması ve değerlendirilmesi aşamasında esas alınacak olan brüt asgari ücretin ihale tarihinin içerisinde bulunduğu 2014 yılının ikinci 6 ayında geçerli olan brüt asgari ücret olması gerektiği şeklindeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olan Kızılateş Sosyal Hizmetler Sağ. İnş. Tem. Taş. Bilş. Gıda Mek. Hayv. İml. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde, isteklinin teklif cetvelinin aşağıdaki gibi olduğu görülmüştür.
A
B
Sıra No
İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması
Birimi
Miktarı
Teklif Edilen Birim Fiyat
Tutarı
İşçi sayısı
Ay/gün/saat
1
12 KİŞİ İLE MALZEMESİZ TEMİZLİK ALIM İŞİ
ADET
12
27
1.696,831
549.773,24
TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)
Birim fiyat teklif cetveline bakıldığında, cetvelde aritmetik hata yapılmadığı, ancak işçilik iş kalemi için iddia edildiği üzere virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde 1.696,831 TL tutarında birim fiyat teklif edildiği anlaşılmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.5.2’nci maddesinde “16.5.2. Kısmi teklife izin verilip verilmediğine bakılmaksızın, birim fiyat üzerinden teklif alınan tüm ihalelerde istekliler, hizmet alımı ihalelerinde işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemleri hariç, birim fiyatları ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verebileceklerdir. Ancak, toplam teklif tutarı virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.
Kısmi teklifin tek kalemden oluşması durumunda birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutar, en fazla virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde verilebilecektir. Kısmi teklifin birden çok kalemden oluşması halinde ise bu kalem tutarlarının toplanması sonucu bulunan kısım toplam tutarı en fazla virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde verilebilecektir. Bir başka ifadeyle kısmi teklifin birden çok kalemden oluşması halinde her bir kalemin birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verilebilecek, ancak kısım toplam tutarı en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.
…
16.5.2.1. İşçilik ücreti, yol ve yemek bedeli ile bunlar üzerinden alınan prim tutarları gibi işçilik kalemlerini oluşturan maliyet unsurlarına ilişkin hesaplama yöntemi, sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında kanunla ve idari düzenlemelerle belirlenmiş olup, bu çerçevede 1 TL (Bir Türk Lirası)’nin altındaki tutarlar iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılmaktadır. Sosyal güvenlik mevzuatındaki düzenlemelerin emredici nitelikte olması nedeniyle isteklilerin ilgili mevzuatı gereğince yapacakları işçilik hesaplamalarında da anılan yöntemin uygulanması zorunluluğu bulunmaktadır. Bu sebeple, hizmet alımı ihalelerinde birim fiyat teklif cetvelinde yer alan ve işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemlerinin birim fiyatları ile birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.” açıklaması bulunmakta olup, anılan Tebliğ açıklamasına göre hizmet alımı ihalelerinde birim fiyat teklif cetvelinde yer alan ve işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemlerinin birim fiyatları ile birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarların, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılması gerekmektedir.
Bu durumda, işçi sayısı üzerinden teklif alınan normal çalışma ücreti, nakdi yemek ve yol ücreti ile ayni giyim malzemesi ücretine dair işçilik kalemi için ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından, anılan Tebliğ açıklamasındaki kurala aykırı bir şekilde, virgülden sonra üç hane ile 1.696,831 TL tutarında birim fiyat teklif edildiği tespit edildiğinden, istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.
3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü bulunmaktadır.
Kanun’un anılan maddesinden, ihale komisyonunca, yapılan değerlendirme neticesinde verilen tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin olarak sorgulamaya tabi tutulacağı, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi konularında Kurumca hazırlanacak ikincil mevzuatın esas alınması gerektiği anlaşılmaktadır.
Öte yandan, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin tespitine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinin 79.4’üncü alt maddesinde, “…Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması bulunmaktadır. İhale konusu iş de anılan Tebliğ’in 78’inci maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri kategorisine giren ihaleler arasında sayıldığından, inceleme konusu ihalede söz konusu Tebliğ açıklamasının tatbik edilmesi, başka bir ifadeyle, kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir.
Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak yapılan inceleme ve değerlendirmede de belirtildiği üzere, İdari Şartname’nin 25’inci maddesine bakıldığında, ihale konusu iş kapsamında sadece normal çalışma yapılacağı ve işçilere nakdi yemek ve yol bedeli verileceği, ayrıca ayni olarak giyim malzemesi temin edileceği görülmüş olup, anılan Şartname maddesinde yer alan teklif fiyata dâhil diğer masraflar ve İdari Şartname’nin 47’nci maddesi esas alınarak yapılan hesaplama neticesinde; ayni giyim malzemesi gideri hariç % 3 sözleşme gideri ve genel gider dâhil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti toplamı 524.235,24 TL olarak hesaplanmıştır.
Diğer taraftan, yaklaşık maliyet hesabına dair belgeler incelendiğinde, idarece kârsız yaklaşık maliyetin 525.687,00 TL olarak hesaplandığı ve bu tutara 47.151,96 TL tutarında yüklenici kârı eklenmek suretiyle yaklaşık maliyetin 572.838,96 TL olarak hesaplandığı görülmüş, ancak kârsız yaklaşık maliyet hesaplanırken hem KİK işçilik hesaplama modülünde personel başına 59,6 TL giyim malzemesi gideri öngörülmek hem de haricen toplam (12 x 59,6=) 715,20 TL giyim malzemesi gideri hesaplanmak suretiyle iki kere giyim malzemesi gideri hesaplandığı tespit edildiğinden, bu hata giderildiğinde kârsız yaklaşık maliyet tutarının (525.687,00 – 715,20=) 524.971,80 TL olarak hesaplanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Neticede, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olan Kızılateş Sosyal Hizmetler Sağ. İnş. Tem. Taş. Bilş. Gıda Mek. Hayv. İml. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 549.773,24 TL tutarındaki teklifi, kârsız yaklaşık maliyet tutarının (524.971,80 TL) üzerinde olduğundan, anılan isteklinin teklifinin aşırı düşük olmadığı ve sorgulamaya tabi tutulmasına gerek olmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:
Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak eşit muamele ilkesi bakımından yapılan incelemede, idarece aşırı düşük teklif verdiği gerekçesiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan ve süresi içerisinde açıklama sunulmaması sebebiyle teklifi reddedilen Ulubey Temizlik Bilgi İşlem Üre. Dest. Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 531.360,00 TL tutarındaki teklifinin kârsız yaklaşık maliyet tutarının (524.971,80 TL) üzerinde olduğu tespit edildiğinden, anılan isteklinin teklifinin aşırı düşük olmadığı, dolayısıyla teklifinin reddedilmesinde hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Kızılateş Sosyal Hizmetler Sağ. İnş. Tem. Taş. Bilş. Gıda Mek. Hayv. İml. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması, Ulubey Temizlik Bilgi İşlem Üre. Dest. Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne ait teklifin ise değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği birinci iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, “İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.
Başvuru sahibinin birinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;
İnceleme konusu ihalede 19 adet ihale dokümanı satın alındığı, 04.07.2014 tarihinde yapılan ihaleye 10 isteklinin katıldığı, 22.07.2014 tarihli ihale komisyon kararı ile bu isteklilerden Üçler Temizlik Yemek Yük ve Yolcu Taş. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin iş deneyim belgesinin uygun olmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geri kalan 9 isteklinin teklifinin ise idarece geçerli teklif olarak belirlendiği, geçerli teklif sahibi isteklilerden Ulubey Temizlik Bilgi İşlem Üre. Dest. Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile DNZ Grup Temizlik Hizmetleri İnş. Taah. Oto. Med. Haz. Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin aşırı düşük teklifler olarak belirlendiği ve bu isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, Ulubey Temizlik Bilgi İşlem Üre. Dest. Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin süresi içerisinde aşırı düşük teklif açıklamasını idareye sunmadığı, bu nedenle teklifinin reddedildiği ve süresi içerisinde idareye sunduğu aşırı düşük teklif açıklaması idarece yeterli bulunan DNZ Grup Temizlik Hizmetleri İnş. Taah. Oto. Med. Haz. Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. uhdesine ihalenin bırakıldığı, Kızılateş Sosyal Hizmetler Sağ. İnş. Tem. Taş. Bilş. Gıda Mek. Hayv. İml. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir.
İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “12 Kişi İle 27 Aylık Malzemesiz Temizlik Hizmet Alım İşi” olarak belirtildiği, miktarı ve türüne ise Şartname ekinde,
Sıra No
Açıklama
Birimi
İşçi Sayısı
Ay/gün/saat
1
12 Kişi İle Malzemesiz Temizlik Alım İşi
Adet
12,00
27
Şeklinde yer verildiği,
25’inci maddesinde “…
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:
İhale kapsamında toplam 12 (oniki) kişi çalışacaktır.
Temizlik Personeli olarak çalışacak 12 Kişiye Asgari Ücret ödenecektir.
Fazla çalışma öngörülmemiş olup,ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma yapılmayacaktır.
25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:
Yüklenici tarafından karşılanacak yol ve yemek gideri personele nakdi olarak ödenecek olup, bordroda gösterilecektir. Yol ve yemek giderleri aylık gün sayısı olarak 22 (Yirmiİki) gün esas alınacaktır.
Personelin yol gideri günlük brüt (3,50 TL-KDV HARİÇ) olarak hesaplanacaktır.
Personelin yemek gideri günlük brüt (6,50 TL- KDV HARİÇ) olarak hesaplanacaktır.
Giyecek giderleri ayni olarak verilecek olup adet ve nitelikleri teknik şartnamede belirtilmiştir
25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.
25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.
İhale konusu işte çalışacak personelin kısa vadeli sigorta kolları prim oranı %2 (İki) olarak tespit edilmiştir.” düzenlemesinin bulunduğu, Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesine göre işe 01.10.2014 tarihinde başlanacağı, işin 31.12.2016 tarihinde sona ereceği görülmüştür.
Öte yandan, Teknik Şartname’nin 2’nci maddesinde “…
Giyim:
1) Yüklenici işçilerin giyim malzemelerini, işe başlama tarihinden itibaren en geç 15 (on beş) takvim günü içerisinde, İdarenin Taşınır Kayıt ve Kontrol Yetkilisi veya Kontrol Teşkilatının gözetiminde teslim edecek ve bu işlem tutanağa bağlanacaktır. Teslim tutanağının bir nüshası idareye verilecektir. Aşağıda işin süresince verilecek giyim ihtiyacı belirtilmiştir. Kıyafet tanımı içerisinde hangi giyeceklerin yer aldığı aşağıda tanımlanmıştır. Temin edilmeyen giyim malzemesi idarece temin edilecek, bu bedel yüklenicinin hak edişinden kesilecektir.
2) Temizlik personelinin kıyafetleri (12 kişinin her biri için): 1 takım iş elbisesi, 1 çift spor ayakkabı
İş Elbisesi tarifi:1 adet pantolon, 1 adet uzun kollu diz boyu iş önlüğü,
Ayakkabı tarifi: 1 çift koyu renk spor ayakkabı.
Giyim malzemelerinin toplamı:
1 İş Elbisesi 12 Adet
2 Ayakkabı 12 Çift
” düzenlemesi bulunmaktadır.
Başvuru sahibi tarafından, ihale uhdesinde kalan isteklinin teklifinin, ihale tarihinde geçerli olan asgari ücret üzerinden hesaplanan asgari işçilik maliyetini karşılamadığı, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 78.6'ncı maddesine aykırı bir şekilde teklifini hazırlamış olan anılan istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddia edilmektedir.
Anılan iddiaya ilişkin olarak idarenin şikayet başvurusuna verdiği cevapta özetle, ihale dokümanı hazırlanırken isteklilerin tekliflerinde belirsizliğe yol açmamak amacıyla İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 47.1’inci maddesinde düzenleme yapıldığı, anılan düzenlemede isteklilerden tekliflerini 2014 yılının ilk 6 ayında geçerli brüt asgari ücret üzerinden hazırlamalarının istenildiği, ihale uhdesinde kalan DNZ Grup Temizlik Hizmetleri İnş. Taah. Oto. Med. Haz. Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin anılan düzenlemeye uygun bir şekilde teklifini hazırladığı, bu nedenle iddianın reddedildiği hususlarına yer verilmiştir.
İdarenin şikâyet başvurusuna vermiş olduğu cevapta dile getirilen İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 47.1’inci maddesinde “İhale Tarihi 04.07.2014 tarihinde olduğundan ancak ihale yaklaşık maliyeti 1 ile 6 Aylar arası açıklanan asgari ücretten olduğundan Bu nedenle İstekli Firmalar Tekliflerini 1 ile 6 Aylar arası açıklanan asgari ücretten verecektir.” düzenlemesi bulunmakta olup (Ek:6;s.45), anılan düzenleme başvuru sahibinin iddiasında bahsettiği Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.6’ncı maddesinde “Tekliflerin hazırlanmasında ve asgari işçilik maliyetinin hesaplanmasında, ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücret dikkate alınacaktır.” şeklinde yer alan açıklamaya açık aykırılık teşkil etmektedir. Ancak, İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 47.1’inci maddesindeki düzenlemeye yasal süresi içerisinde bir şikâyet başvurusunda bulunulmadığından, düzenleme kesinleşmiştir.
İhale mevzuatına göre, isteklilerce tekliflerin ihale dokümanında yer alan düzenlemeler dikkate alınarak hazırlanması ve idarece tekliflerin yine ihale dokümanında yer alan düzenlemeler esas alınarak değerlendirilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, inceleme konusu ihalede teklif fiyatlarının, her ne kadar ihale 2014 yılının ikinci 6 aylık dönemi içerisinde 04.07.2014 tarihinde gerçekleştirilmiş olsa da, İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 47.1’inci maddesinde yer alan düzenleme doğrultusunda 2014 yılının ilk 6 ayında geçerli brüt asgari ücret esas alınarak hazırlanması ve değerlendirilmesi zorunluluğu ortaya çıkmaktadır.
İhale dokümanının anılan düzenlemeleri göz önünde bulundurulduğunda, teklif fiyat dahil giderlerin normal çalışma ücreti, nakit olarak ödenmesi öngörülen yol ve yemek ücretleri ile ayni olarak verilmesi öngörülen giyim malzemesi giderlerinden oluştuğu ve 2014 yılının ilk 6 ayında geçerli brüt asgari ücretin tekliflerin hazırlanmasında esas alınacağı anlaşılmakta olup, inceleme konusu ihalede %3 sözleşme ve genel gider dahil, ayni giyim gideri hariç teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti tutarı toplamı 524.235,24 TL olarak hesaplanmıştır. Dolayısıyla, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.5’inci maddesinde “…personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, … karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” şeklinde yer alan düzenleme doğrultusunda inceleme konusu ihalede varsa, 524.235,24 TL’nin altında fiyat teklifi vermiş olan isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerekmektedir.
İhalede idarece geçerli teklif verdiği belirlenen isteklilerce verilen fiyat tekliflerine aşağıdaki tabloda yer verilmekte olup, tabloya bakıldığında hiçbir istekli tarafından 524.235,24 TL’nin altında fiyat teklifi verilmediği görülmektedir.
İsteklinin Adı
Teklif Bedeli (TL)
1) DNZ Grup Temizlik Hizmetleri İnş. Taah. Oto. Med. Haz. Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti.
524.238,48
2) Ulubey Temizlik Bilgi İşlem Üre. Dest. Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti.
531.360,00
3) Kızılateş Sosyal Hizmetler Sağ. İnş. Tem. Taş. Bilş. Gıda Mek. Hayv. İml. San. ve Tic. Ltd. Şti.
549.773,24
4) Kafkas A. Ş.
549.776,16
5) İstaş Sağ. Hiz. Akar. Taş. Hay. Elek. İnş. Tur. Oto. Tic. Ltd. Şti.
549.776,16
6) Ekip Mimarlık Müh. Yem. ve Tem. Hiz. İnş. Tur. Nak. ve Tic. Ltd. Şti.
549.828,00
7) Biray Sağlık Sosyal Hizmetler Tur. Nak. Bil. Gıd. Mak. Teks. İnş. İml. İhr. İth. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.
553.068,00
8) Bertan Temizlik Hizm. Mad. Müt. ve Yem. İşl. Ltd. Şti.
558.900,00
9) Koçkaya İlaç. Taş. Tem. Bil. İşl. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.
560.001,60
Neticede, başvuru sahibinin inceleme konusu ihalede tekliflerin hazırlanması ve değerlendirilmesi aşamasında esas alınacak olan brüt asgari ücretin ihale tarihinin içerisinde bulunduğu 2014 yılının ikinci 6 ayında geçerli olan brüt asgari ücret olması gerektiği şeklindeki iddiasının yerinde olmadığı düşünülmekle birlikte,
Söz konusu ihalenin mevcut ihale dokümanı düzenlemeleri ile sağlıklı bir şekilde yürütülemeyeceği değerlendirildiğinden, ihalenin iptal edilmesinin uygun olacağı değerlendirilmiştir.
Şöyle ki, İdari Şartname’nin 46’ncı maddesinde ihale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanacağı düzenlenmiş ve 46.1.1’inci maddesinde,
“07.05.2004 tarih ve 25455 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Hizmet Alımı Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslara göre fiyat farkı ödenecektir. Fiyat Farkı ödemesi ile ilgili maddeler aşağıda belirtilmiştir.
Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerindeki değişiklikten kaynaklanan fark
Madde 8 - İhale konusu hizmetin gerçekleştirilebilmesi için çalıştırılacak 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi personelin, sayı ve günlük çalışma saatinin belirtilmesi kaydıyla;
a) Asgari ücret tespit komisyonunca ihale (son teklif verme) tarihinde 16 yaşını doldurmuş işçiler için belirlenmiş asgari ücretin değiştirilmesi halinde eski ve yeni asgari ücret arasındaki fark,
b) İhale (son teklif verme) tarihi itibarıyla işveren tarafından karşılanacak olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primine ilişkin toplam tutarda; asgari ücret değişikliği veya sigorta primi alt sınır değişikliği ile prim oranlan değişikliği gibi sebeplerle meydana gelecek fark,
c) 506 sayılı Kanunun 77 nci maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde sözleşmede öngörülen ücret ekleri nedeniyle, işveren tarafından karşılanmakta olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigorta primine ilişkin toplam tutarda meydana gelecek fark, toplamı (a), (b) ve (c) bentleri toplamı), 506 sayılı Kanun gereğince işveren nâm ve hesabına Hazinece yapılacak olan ödemeler de dikkate alınmak suretiyle bu Esasların 7 nci maddesi uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.” düzenlemesine yer verilmiştir (Ek:6;s.45).
Fiyat farkı düzenlemesi tetkik edildiğinde, ilk olarak idarece artık yürürlükte olmayan fiyat farkı esaslarına göre düzenleme yapıldığı, esasen 31.08.2013 tarihli ve 28751 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve 29.11.2013 tarihinde yürürlüğe giren 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’a göre anılan Şartname maddesinin düzenlenmesi gerektiği tespit edilmiştir.
Öte yandan, gerek eski gerekse yürürlükte bulunan fiyat farkı esaslarında diğer fiyat farkı düzenlemeleri gibi asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerindeki değişiklikten kaynaklanan farkın hesabında esas alınan tarih ihale tarihidir, diğer bir ifadeyle, fiyat farkına konu olan işçilik maliyetlerinde ihale tarihinde geçerli olan tutarlar ile uygulama ayındaki (iş programına uygun olarak işlerin gerçekleştirilmesi gereken ayı) tutarlar arasında bir fark olması halinde bu fark fiyat farkı olarak ödenebilecektir.
Bu durumda, İdari Şartname’nin 47’nci maddesine istinaden ihale tarihinin içinde bulunmadığı 2014 yılının ilk 6 ayında geçerli olan brüt asgari ücreti esas alarak teklifini hazırlayan yüklenici 2014 yılının ilk 6 ayı ile ikinci 6 ayında geçerli olan brüt asgari ücretler arasındaki farkı fiyat farkı olarak idareden alamayacak, buna karşılık ihale konusu işte istihdam edilecek personele anılan fiyat farkını almış gibi 2014 yılının ikinci 6 ayında geçerli brüt asgari ücret üzerinden hesaplanmış işçilik ücretinin ödemek zorunda kalacaktır.
Neticede, yüklenici bakımından hakkaniyete uygun olmayan aktarılan durumun sözleşmenin sağlıklı bir şekilde yürütülmesini engelleyeceği değerlendirildiğinden, ihalenin iptal edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin birinci iddiası kapsamında, “ihalenin iptaline” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, bu iddiaya yönelik Kurul kararı gerekçesine katılmıyoruz. (¤¤)