(4734 S. K. m. 27, 36, 37, 38, 54, 65) (Kamu İhale Genel Tebliği m. 79)
Toplantı No: 2014/006
Gündem No: 62
Karar Tarihi: 20.01.2014
Karar No: 2014/UH.III-414
Şikayetçi: Öznet Temizlik Orman Ürünleri Bil. Otomasyon Kargo Kurye Servis Ziraat Elektronik İnşaat Yemekçilik Paz. San. Ve Tic. Ltd. Şti., KURTULUŞ MAH. ZİYAPAŞA BULVARI ÖZMUCUR APT. NO:14 KAT:1 D:4 ADANA
İhaleyi Yapan Daire: Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı (Adana Vergi Dairesi Başkanlığı), Karasoku Mah. 5 Ocak Anıt Meydanı 1/1 ADANA
Başvuru Tarih ve Sayısı: 26.12.2013/40993
Başvuruya Konu İhale: 2013/136284 İhale Kayıt Numaralı "Adana Vergi Dairesi Başkanlığı Hizmet Binalarının 2014 Yılında 15 Temizlik İşçisi İle Malzemeli Genel Temizlik Hizmeti Alımı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: Gelir İdaresi Başkanlığı Adana Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından 20.11.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Adana Vergi Dairesi Başkanlığı Hizmet Binalarının 2014 Yılında 15 Temizlik İşçisi İle Malzemeli Genel Temizlik Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Öznet Temizlik Orman Ürünleri Bil. Otomasyon Kargo Kurye Servis Ziraat Elektronik İnşaat Yemekçilik Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 12.12.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.12.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.12.2013 tarih ve 40993 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.12.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2013/4895 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
Karar: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun değerlendirilmediği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen bedel ile işçilik, giyim, temizlik malzeme ve ekipman giderlerinin karşılanamayacağı, proforma faturaların hangi vergi dönemine ait olduğunun belli olmadığı, proforma faturanın üreticiden veya o alanda faaliyet gösteren firmalardan alınmadığı, EK-O.5 belgesinde defter tasdik tarihlerinin yanlış olduğu, muhasebeciye ait faaliyet belgesinin geçerlilik tarihinin geçtiği ve fotokopi olduğu, proforma fatura veren firmanın imza sirkülerinin aslı ya da noter onaylı suretinin sunulmadığı, EK-O.5 belgesinde envanter kayıt adedinin belirtilmediği, proforma fatura ve fiyat teklifinin üzerine yazılan beyanın yanlış olduğu, dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, ihalenin uhdelerinde bırakılması gerektiği iddia edilmektedir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “a) Adı: Adana Vergi Dairesi Başkanlığı Hizmet Binalarının 2014 yılında 15 temizlik işçisi ile malzemeli genel temizlik hizmeti alımı
b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.
c) Yapılacağı yer: 1-Adana Vergi Dairesi Başkanlığı Ana Hizmet Binası( Seyhan / ADANA) 2- Seyhan-5 Ocak Vergi Daireleri Hizmet Binası (Seyhan / ADANA) 3-Yüreğir Vergi Daireleri Hizmet Binası (Yüreğir / ADANA) 4- Çukurova Vergi Dairesi Müdürlüğü Tahsilat Şubesi (Seyhan/ADANA)”düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:
25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:
Çalıştırılacak temizlik işçilerine yemek bedeli günlük brüt 6,00 TL (Aylık 26*6,00=156,00 TL), yol bedeli 4,00 TL(Aylık 26*4=104,00 TL) olup, bordroda gösterilecek ve nakdi olarak ödenecektir. (Yemek ve yol gün sayısı aylık 26 gün üzerinden hesaplanacaktır.)
25.3.3. Malzeme giderleri:
Teknik Şartnamede adı ve miktarı belirlenen temizlik sarf ve malzeme giderleri teklif fiyata dahildir
25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.
Kısa vadeli sigorta Prim Oranı % 2 dir.”düzenlemeleri,
Teknik Şartname’de “C- Çalıştırılacak İşçilerde ve Diğer Konularda Dikkat edilecek Hususlar:
…
21-Yüklenici firma işçilere yıllık 2 adet iş elbisesi ve 1 er çift terlik verecektir. Erkek ve bayan kıyafetleri mevsimine uygun, pantolon ve mont tipi gömlek şeklinde iki parçalı olacaktır. Kıyafetin arkasında yüklenici firmanın ismi yazılı olacaktır. Yaz döneminde bütün personele terlik dağıtılacaktır. Birinci elbise iş yeri tesliminde, ikinci elbise 1-15 haziran arasında dağıtılacaktır.” düzenlemesi yer almıştır.
Başvuruya konu ihaleye 6 isteklinin katıldığı, ihale komisyonunca 4734 sayılı Kanun’un 36 ve 37’inci maddelerine göre yapılan değerlendirme sonucunda 2 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, anılan Kanun’un 38’inci maddesine göre yapılan değerlendirmede kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren 3 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, aşırı düşük teklif sorgulaması neticesinde, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan Sr Tekno Yapı İnşaat Temiz. Turz. Nakl. Elek San. Tic. Ltd. Şti. ve Azim Temizlik Yem. İnş. Pet. Teks. Day. Tük. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen Dcs Temizlik İlaçlama Danışma Tekstil Gıda İnşaat Bilgisayar Kargo Kurye Taşımacılık Oto Kiralama Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak kârsız yaklaşık maliyetin üzerinde teklif veren başvuru sahibi Öznet Temizlik Orman Ürünleri Bilgisayar Otomasyon Kargo Kurye Servis Ziraat Elek. Elekt. İnş. Yemek. Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin belirlendiği görülmüştür.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;
İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.
…79.3. Asgari işçilik maliyeti;
i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),
ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,
iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.
79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.
79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.
…79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.
İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;
a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,
b. Fiyat teklifleri,
c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,
ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,
d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,
e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,
f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,
g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.
İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.
Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)
79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;
a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,
b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,
altında olamaz.
Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
…
79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.
79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.
(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.
(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.
Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.
Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.
İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.
İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.” açıklamaları bulunmaktadır.
Yapılan incelemede idarenin 21.11.2013 tarihli yazısı ile ihale üzerinde bırakılan istekli olan Dcs Temizlik İlaçlama Danışma Tekstil Gıda İnşaat Bilgisayar Kargo Kurye Taşımacılık Oto Kiralama Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.den birim fiyat teklif cetvelinde yer alan temizlik sarf malzemeleri ile ilgili olarak teklif bileşenlerine ilişkin açıklamalarının üç iş günü içerisinde sunulmasının istendiği anlaşılmıştır.
Dcs Temizlik İlaçlama Danışma Tekstil Gıda İnşaat Bilgisayar Kargo Kurye Taşımacılık Oto Kiralama Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde işçilik maliyetinin 288.835,20 TL olarak hesaplandığı, giyim gideri için %3 sözleşme gideri ve genel giderler dâhil 757,05 TL, temizlik malzeme gideri için 19.417,70 TL öngörüldüğü ve 27,75 TL firma kârı öngörülmek suretiyle teklifin 309.037,70 TL olarak oluşturulduğu tespit edilmiştir.
Anılan istekli tarafından ihale dokümanında öngörülen tür ve miktardaki temizlik malzemeleri için öngörülen fiyatın tevsik edilmesi amacıyla Alpensan Temizlik Aletleri Sanayi/Ramazan Can’dan alınan 19.11.2013 tarihli üç adet proforma fatura sunulduğu, her bir proforma faturanın üzerinde “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” şerhinin ve meslek mensubu imzası ile kaşesinin bulunduğu, sunulan belgelerin kamu ihale mevzuatına uygun olduğu anlaşılmıştır.
Netice itibariyle anılan istekli tarafından, ihale dokümanında öngörülen maliyetlerin teklife yansıtıldığı, işçilik maliyetinin hesabında kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı, temizlik malzeme giderinin de kamu ihale mevzuatına uygun açıklandığı görüldüğünden, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Ayrıca itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan proforma faturaların hangi vergi dönemine ait olduğunun belli olmadığı, proforma faturanın üreticiden veya o alanda faaliyet gösteren firmalardan alınmadığı, EK-O.5 belgesinde defter tasdik tarihlerinin yanlış olduğu, muhasebeciye ait faaliyet belgesinin geçerlilik tarihinin geçtiği ve fotokopi olduğu, proforma fatura veren firmanın imza sirkülerinin aslı ya da noter onaylı suretinin sunulmadığı, EK-O.5 belgesinde envanter kayıt adedinin belirtilmediği yönündeki iddiaların idareye sunulan şikâyet dilekçesinde yer almadığı görüldüğünden, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması uyarınca söz konusu iddialara ilişkin olarak başvurunun reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Diğer taraftan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.15’inci maddesinde yer alan açıklamalara göre, 79.4.2.4’üncü maddesine göre düzenlenen tutanağın meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, 79.4.2.5’inci maddesine göre düzenlenen tutanağın meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşeleneceği, bu tutanakların proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyeceği ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği, gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare ve/veya Kurum tarafından, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan istenebileceği, meslek mensubunun, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumlu olduğu hususları dikkate alındığında da istekli tarafından sunulan proforma faturalara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının incelenmesine gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.
29.11.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile Sr Tekno Yapı İnşaat Temiz. Turz. Nakl. Elek San. Tic. Ltd. Şti. ve Azim Temizlik Yem. İnş. Pet. Teks. Day. Tük. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında giyim yardımına açıklık getirilmediği gerekçesiyle anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.
Yapılan incelemede ihaleye ait Teknik Şartname’de işçilere yıllık 2 adet iş elbisesi ve 1’er çift terlik verileceğinin öngörüldüğü tespit edilmiş olmakla birlikte, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde giyim giderinin teklif fiyata dahil olacağının belirtilmediği, birim fiyat teklif cetvelinde de giyim giderine ilişkin ayrı bir satır açılmadığı, ayrıca yaklaşık maliyet hesabına giyim giderinin dahil edilmediği anlaşılmıştır.
Öte yandan aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazılarında da giyim giderinin açıklanmasının talep edilmediği, sadece birim fiyat teklif cetvelinde yer alan temizlik sarf malzemeleri ile ilgili açıklamaların sunulmasının talep edildiği görülmüştür.
Bu durumda başvuruya konu ihalede giyim giderinin teklif fiyata dâhil edilmesine ve aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında da söz konusu giderin açıklanmasına gerek bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu çerçevede, Sr Tekno Yapı İnşaat Temiz. Turz. Nakl. Elek San. Tic. Ltd. Şti. ve Azim Temizlik Yem. İnş. Pet. Teks. Day. Tük. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında giyim yardımına açıklık getirilmediği gerekçesiyle anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Sr Tekno Yapı İnşaat Temiz. Turz. Nakl. Elek San. Tic. Ltd. Şti. ve Azim Temizlik Yem. İnş. Pet. Teks. Day. Tük. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde, “aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun değerlendirilmediği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen bedel ile işçilik, giyim, temizlik malzeme ve ekipman giderlerinin karşılanamayacağı, proforma faturaların hangi vergi dönemine ait olduğunun belli olmadığı, proforma faturanın üreticiden veya o alanda faaliyet gösteren firmalardan alınmadığı, EK-O.5 belgesinde defter tasdik tarihlerinin yanlış olduğu, muhasebeciye ait faaliyet belgesinin geçerlilik tarihinin geçtiği ve fotokopi olduğu, proforma fatura veren firmanın imza sirkülerinin aslı ya da noter onaylı suretinin sunulmadığı, EK-O.5 belgesinde envanter kayıt adedinin belirtilmediği, proforma fatura ve fiyat teklifinin üzerine yazılan beyanın yanlış olduğu, dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, ihalenin uhdelerinde bırakılması gerektiği” şeklinde dile getirdiği iddialarına ilişkin Kurul çoğunluğunca, aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunmayarak teklifleri değerlendirme dışı bırakılan isteklilerden Sr Tekno Yapı İnşaat Temiz. Turz. Nakl. Elek San. Tic. Ltd. Şti. ve Azim Temizlik Yem. İnş. Pet. Teks. Day. Tük. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde,
“a) Adı: Adana Vergi Dairesi Başkanlığı Hizmet Binalarının 2014 yılında 15 temizlik işçisi ile malzemeli genel temizlik hizmeti alımı
b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.
c) Yapılacağı yer: 1-Adana Vergi Dairesi Başkanlığı Ana Hizmet Binası (Seyhan / ADANA) 2- Seyhan-5 Ocak Vergi Daireleri Hizmet Binası (Seyhan / ADANA) 3-Yüreğir Vergi Daireleri Hizmet Binası (Yüreğir / ADANA) 4- Çukurova Vergi Dairesi Müdürlüğü Tahsilat Şubesi (Seyhan/ADANA)”düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde,
“25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:
25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:
Çalıştırılacak temizlik işçilerine yemek bedeli günlük brüt 6,00 TL (Aylık 26*6,00=156,00 TL), yol bedeli 4,00 TL(Aylık 26*4=104,00 TL) olup, bordroda gösterilecek ve nakdi olarak ödenecektir. (Yemek ve yol gün sayısı aylık 26 gün üzerinden hesaplanacaktır.)
25.3.3. Malzeme giderleri:
Teknik Şartnamede adı ve miktarı belirlenen temizlik sarf ve malzeme giderleri teklif fiyata dahildir
25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.
Kısa vadeli sigorta Prim Oranı % 2 dir.”düzenlemeleri,
Teknik Şartname’de “C- Çalıştırılacak İşçilerde ve Diğer Konularda Dikkat edilecek Hususlar:
…
21-Yüklenici firma işçilere yıllık 2 adet iş elbisesi ve 1 er çift terlik verecektir. Erkek ve bayan kıyafetleri mevsimine uygun, pantolon ve mont tipi gömlek şeklinde iki parçalı olacaktır. Kıyafetin arkasında yüklenici firmanın ismi yazılı olacaktır. Yaz döneminde bütün personele terlik dağıtılacaktır. Birinci elbise iş yeri tesliminde, ikinci elbise 1-15 haziran arasında dağıtılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Başvuruya konu ihaleye 6 isteklinin katıldığı, ihale komisyonunca 4734 sayılı Kanun’un 36 ve 37’inci maddelerine göre yapılan değerlendirme sonucunda 2 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, anılan Kanun’un 38’inci maddesine göre yapılan değerlendirmede kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren 3 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, aşırı düşük teklif sorgulaması neticesinde, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan Sr Tekno Yapı İnşaat Temiz. Turz. Nakl. Elek San. Tic. Ltd. Şti. ve Azim Temizlik Yem. İnş. Pet. Teks. Day. Tük. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen Dcs Temizlik İlaçlama Danışma Tekstil Gıda İnşaat Bilgisayar Kargo Kurye Taşımacılık Oto Kiralama Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak kârsız yaklaşık maliyetin üzerinde teklif veren başvuru sahibi Öznet Temizlik Orman Ürünleri Bilgisayar Otomasyon Kargo Kurye Servis Ziraat Elek. Elekt. İnş. Yemek. Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin belirlendiği anlaşılmıştır.
Yapılan incelemede idarece, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan temizlik sarf malzemeleri teklif bileşeni olarak kabul edilmiş ve sadece bu bileşene ilişkin olarak aşırı düşük açıklama yapılması istenildiği anlaşılmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde,
“79.1.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;
İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.
…79.3. Asgari işçilik maliyeti;
i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),
ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,
iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.
79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.
79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.
…79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.
Yukarıda aktarılan doküman ve mevzuat düzenlemeleri bir arada değerlendirildiğinde, 15 işçi ile idare binaları temizliği niteliğinde olan şikayete konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olduğu, ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı türde hizmet alımı niteliğinde olduğu, dolayısıyla bu tür hizmet alımı ihalesinde, asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler üzerinde açıklama istenilmesi gerekmektedir. Bu durumda, başvuruya konu ihalede giyim giderinin teklif fiyata dâhil edilmesi gerektiği ve aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında da söz konusu giderin önemli teklif bileşeni olarak görülerek bu bileşenden de açıklama istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
İhaleye ait Teknik Şartname’de işçilere yıllık 2 adet iş elbisesi ve 1’er çift terlik verileceğinin öngörüldüğü, dolayısıyla bu giderin idari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25.3.2 nci maddesinde teklif fiyata dâhil edilmesi gerektiğinin vurgulanmasına rağmen idarece giyim giderinin önemli teklif bileşeni olarak sayılmayarak sadece temizlik malzemeleri üzerinden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, ihale dokümanında teklif bileşeni olarak belirlenmesi ve teklif oluşturulurken giyim bileşeninin teklife dahil olarak hesaplanması gerekirken bu bileşenin önemli teklif bileşeni olarak değerlendirmeyen idare iradesinin Tebliğin 79 uncu maddesi açıklamalarına uygun olmadığı değerlendirildiğinden,
İsteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması için bileşen olarak giyim giderinin belirlenmediği, bu giderin teklif fiyata dahil olacağının idari şartnamede açıkça belirtildiği bu durumda isteklilerin tekliflerini hazırlamaları ve açıklama sürecinde farklı anlayışlara yol açtığı, nitekim, açıklaması uygun görülerek ihale üzerinde bırakılan Dcs Temizlik İlaçlama Danışma Tekstil Gıda İnşaat Bilgisayar Kargo Kurye Taşımacılık Oto Kiralama Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, işçilik maliyetinin 288.835,20 TL olarak hesaplandığı, giyim gideri için %3 sözleşme gideri dahil 757,05 TL, temizlik malzeme gideri için 19.417,70 TL öngörüldüğü ve 27,75 TL firma kârı öngörülmek suretiyle teklifin 309.037,70 TL olarak oluşturulmasına rağmen, açıklaması uygun görülmeyen diğer iki istekli Sr Tekno Yapı İnşaat Temiz. Turz. Nakl. Elek San. Tic. Ltd. Şti. ve Azim Temizlik Yem. İnş. Pet. Teks. Day. Tük. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif fiyatlarına giyim giderini dahil etmedikleri anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler üzerinde açıklama istenilmesi gerekmekte olduğundan idarece bunun yapılmayarak sadece tek bileşen üzerinden açıklama istenilmesinin mevzuata uygun olmadığı ve bu açıdan isteklileri tereddüde düşürdüğü, buna göre isteklilerin eşit koşullarda ve sağlıklı açıklama hazırlayamayacakları değerlendirildiğinden ihalenin iptaline karar verilmesinin uygun olacağı sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiaları kapsamında, “İhalenin iptaline” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum. (¤¤)