(4734 S. K. m. 38, 54, 65) (Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 60) (Kamu İhale Genel Tebliği m. 38, 45)
Toplantı No: 2011/044
Gündem No: 39
Karar Tarihi: 06.06.2011
Karar No: 2011/UY.II-1866
Şikayetçi: VELİOĞULLARI İNŞAAT TAAH. TUR. İTH. İHRC. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ., YENİŞEHİR MAH., 239, SOK., MUTLU APT. ALTI, No:7/A, ŞANLIURFA
İhaleyi yapan idare: ŞANLIURFA Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü, BAMYASUYU MAH., ATATÜRK BULVARI, 63100, ŞANLIURFA
Başvuru tarih ve sayısı: 16.05.2011 / 24801
Başvuruya konu ihale: 2011/54791 İhale Kayıt Numaralı "GENÇLİK VE SPOR İL MÜDÜRLÜĞÜNE BAĞLI OLİMPİK YÜZME HAVUZU BAKIM VE ONARIM İŞİNİN YAPILMASI" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: 02.06.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.Y.(15.92).(0199)./2011-38E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Şanlıurfa Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü tarafından 28.04.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Gençlik ve Spor İl Müdürlüğüne Bağlı Olimpik Yüzme Havuzu Bakım ve Onarım İşinin Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Velioğulları İnşaat Taah. Tur. İth. İhrc. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 11.05.2011 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.05.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 16.05.2011 tarih ve 24801 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.05.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, idarenin aldığı kararın Kamu İhale Kanununun temel ilkelerinden olan eşit muamele ve güvenilirlik ilkelerine aykırı olduğu; ihalenin, sınır değerin üzerinde teklif veren firmaları üzerinde bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
Başvuru konusu ihaleye ait idari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde ihale konusu işin adı “Gençlik ve Spor İl Müdürlüğüne Bağlı Olimpik Yüzme Havuzu Bakım ve Onarım İşinin Yapılması” olarak belirlenmiştir.
Bahsi geçen şartnamenin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19 uncu maddesinde; “İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ncı maddesinde;“(1)İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;
a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,
b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,
c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri yazılı olarak ister.
(2) İhale komisyonu;
a) Yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen işin özgünlüğü,
hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.
(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.”hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemler” başlıklı 38 inci maddesinde; “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır…”açıklaması,
Mezkûr Tebliğin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde; “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.
45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.
Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.
45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.
Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.
Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.
Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.
Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.
45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.
İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir….” açıklaması yer almaktadır.
Başvuru konusu ihaleye 13 isteklinin teklif verdiği ve ihale işlem dosyasında yer alan ihale komisyon kararına göre, 9 isteklinin teklifinin idare tarafından geçerli kabul edildiği görülmüştür.
İdare tarafından yapılan hesap sonucunda bulunan sınır değer 141.321,98TL’dir. Yukarıda belirtilen Yönetmelik hükmü gereğince, 28.04.2011 tarihinde tebligata çıkarılan yazı ile bahsi geçen değerin altında kalan 6 istekliden aşırı düşük teklif açıklamalarını 05.05.2011 tarihine kadar idareye sunmaları istenilmiştir. Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerden yalnızca ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olduğu belirtilen isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması sunduğu; söz konusu açıklamaların 05.05.2011 tarihinde idare kayıtlarına girdiği anlaşılmaktadır.
Kuruma gönderilen ihale işlem dosyası içerisinde yer alan bila tarih ve sayılı aşırı düşük teklif sorgulaması sonuç tutanağında, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan 6 isteklinin açıklamalarının yeterli bulunmadığının belirtilmesine karşın bahse konu tutanağın ne zaman düzenlendiği anlaşılamamış olup; ihale komisyonu üyelerinden Halil Altun tarafından imzalanmadığı hususu da göz önüne bulundurulduğunda, söz konusu tutanağın geçerli olmadığı sonucuna varılmıştır.
09.05.2011 tarihli ihale komisyonu kararına göre, Bayram Cıvış’ın aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edildiği ve ihalenin sözü geçen firma üzerinde bırakılmasına karar verildiği görülmüştür.
İdarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin yazıda; “… sunduğunuz teklifin aşırı düşük olduğu kararına varılmıştır. Bu düşüklüğe neden olan maliyet bileşenleri ile ilgili açıklamalarınızı belgeleriyle birlikte 05.05.2011 tarihine kadar idaremize ulaştırmanız gerekmektedir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38’inci maddesi, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 60’ıncı maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliğ 45’inci maddesi hükümlerine göre bilgi edinilmesi hususunu rica ederim.” ifadeleri bulunmaktadır.
Bahse konu yazının “Ekler” bölümünde; “Açıklama İstenilen İş Kalemleri/Grupları Listesi” ile “Açıklama İstenilmeyecek Olan Analiz Girdileri Listesi”nin bulunduğu belirtilmesine karşın, söz konusu yazının ekinde “Aşırı düşük sorgulama kalemleri” başlığını taşıyan ve toplam 26 iş kaleminin poz numarasını ve birimini içeren üç sayfadan müteşekkil bir listenin sunulduğu görülmüştür. Anılan listede yer alan iş kalemlerinin, yaklaşık maliyet pursantaj tablosu ve teknik şartnamedeki iş kalemleri ile sayı ve içerik itibariyle örtüştüğü anlaşılmaktadır. Başka bir ifadeyle “Aşırı düşük sorgulama kalemleri” başlığını taşıyan listenin ihale konusu yapım işine ait bütün iş kalemlerini kapsadığı görülmektedir. Bunun yanı sıra Kuruma gönderilen ihale işlem dosyası içerisinde mevzuat gereği idare tarafından hazırlanması gereken “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile “sıralı analiz girdileri listesi”ne rastlanılmamıştır.
Belirtilen hususla ilgili olarak; 27.05.2011 tarih ve 1766 sayılı yazı ile idareden, “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile “sıralı analiz girdileri listesi” hakkında bir çalışmanın yapılıp yapılmadığı hususunda bilgi ile eğer mevcut ise aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin yazının “Ekler” bölümünde belirtilen açıklama istenilecek ve istenilmeyecek olan analiz girdileri listesinin Kuruma gönderilmesi istenilmiştir.
İdarenin 27.05.2011 tarihli yazısında; “… aşırı düşük sorgulamasına ilişkin “Ekler” bölümünün 1. Bendi de yer alan “Açıklama istenilen iş kalemleri/iş grupları listesi”ne göre açıklamalar istenmiştir. “Ekler” bölümünün 2. Bendinde yer alan “Açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri listesi açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri listesi” olduğu ancak İstenilmeyecek olan Analiz Girdileri Listesi ile ilgili çalışmamış olmadığından firmalardan bu konu hakkında bilgi talep edilmemiştir.
Söz konusu ihale ilgili olarak “Ekler” bölümünün 1. Bendi de yer alan “Açıklama istenilen iş kalemleri/iş grupları listesi”ne göre açıklamalar verilmesi için 28.04.2011 Tarih ve 1276,1277, 1278, 1279, 1280 ve 1281 sayılı aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin açıklamaların ekte sunulan toplam 26 iş kaleminin poz numarasını ve birimini içeren 3(üç) sayfadan müteşekkil bir listedeki iş kalemlerine göre açıklama yapılması istenilmiştir. …”ifadesi yer almaktadır.
İhale işlem dosyasında yer alan belgelerden, 30.07.2010 tarih ve 27657 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 38 inci maddesi ile 45 inci maddesinin 45.1.2.1, 45.1.2.2 ve 45.1.2.3 numaralı alt bentlerine göre, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerden açıklama istenecek ve istenmeyecek iş kalemleri ve analiz girdilerinin belirlenmesi için idarece yapılması gereken çalışmanın yapılmadığı ve aşırı düşük teklif sorgusunun zikredilen Tebliğ açıklamalarına uygun olarak tanzim edilmediği tespit edilmiştir.
Belirtilen sebeplerden, anılan Tebliğin yukarıda belirtilen maddelerine uygun olarak, sıralı iş grupları listesi ve sıralı analiz girdileri listesinin oluşturulması ve bu verilere göre aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, sıralı iş grupları listesi ve sıralı analiz girdileri listesinin oluşturulmasının ardından elde edilen verilere göre aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;
Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi.(¤¤)