(4734 S. K. m. 38, 54, 65) (4857 S. K. m. 47)
Toplantı No: 2009/011
Gündem No: 146
Karar Tarihi: 09.02.2009
Karar No: 2009/UH.I-642
Şikayetçi:
İrem Tıp Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti., Çekirge Mutluevler Bağlan Caddesi No:41 Osmangazi/BURSA
İhaleyi yapan idare:
Uludağ Üniversitesi Rektörlüğü İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı, İzmir Yolu 21.Km Görükle Kampüsü Nilüfer/ BURSA
Başvuru tarih ve sayısı:
23.01.2009 / 2385
Başvuruya konu ihale:
2008/163004 İhale Kayıt Numaralı "Genel Temizlik Hizmet Alımı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
05.02.2009 tarih ve H.02.88.0105/2009-7E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Uludağ Üniversitesi Rektörlüğü İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı tarafından 25.11.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Genel Temizlik Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak İrem Tıp Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 06.01.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 09.01.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 23.01.2009 tarih ve 2385 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.01.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; başvuru konusu ihalede en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi isteklilerce verilen tekliflerin çok düşük olduğu, bu bedellerle bu temizlik hizmetinin yerine getirilmesi mümkün olmadığı, idarece bu hususta eksik ve yetersiz sorgulama yapıldığı iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak:
Kamu İhale Kanununun Aşırı Düşük Teklifler Başlıklı 38 inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. “ hükmü yer almaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliğinde aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak; “Personel çalıştırılmasına dayalı olan (ağırlıklı olarak personel çalıştırılan, çalışacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma süresinin tamamının idare için kullanıldığı) hizmet alımı ihalelerinden; temizlik, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri ile sınırlı olmak üzere, verilmiş olan tekliflerin değerlendirilmesinde ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı, noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatına ilişkin genel giderleri karşılamak üzere asgari işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme ve genel giderler hesaplanacaktır. Ayrıca bu hizmetlerde amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatı ile ilgili giderlerin sözleşme ve genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarında bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir.
Amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatı ile ilgili giderler sözleşme ve genel giderler içinde değerlendirildiğinden, idari şartnamelerin "teklif fiyata dahil olan masraflar" kısmında bu giderler için bir bedel öngörülmeyecektir.
Asgari işçilik maliyeti; brüt asgari ücret ile idari şartnamede öngörülen yemek, yol ve giyim bedeli ile işveren sigorta prim tutarından oluşmaktadır. Asgari ücretin üzerinde ödeme öngörülen işlerde brüt asgari ücret yerine öngörülen bu fazla tutar yazılacaktır. Resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, idari şartnamede yapılan belirlemeye göre brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin fazlası üzerinden belirlenecektir.
İşçilik, malzeme ve diğer maliyet kalemleri dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre idarece belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecek, istekliler tarafından yapılan bu açıklamalara ilişkin belgeler değerlendirilerek karar verilecektir.
Aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldıktan sonra asgari işçilik maliyeti üzerinden % 3 sözleşme ve genel giderleri karşılamayan teklifler reddedilecektir. Asgari işçilik maliyeti ve bu maliyet üzerinden hesaplanan % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderleri karşılayan teklifler, idari şartnamede belirtilen diğer maliyet kalemleri (malzeme vb.) dikkate alınmak suretiyle değerlendirilerek ihale sonuçlandırılacaktır.
Söz konusu ihalelere ait malzemeye ve diğer maliyet kalemlerine ilişkin sözleşme giderinin de asgari işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderler içinde yer aldığı kabul edildiğinden, malzeme ve diğer maliyet kalemleri için ayrıca sözleşme gideri hesaplanmayacaktır.
Hesaplanan % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderler, sadece aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olduğundan, bu sözleşme ve genel giderler idarece hazırlanan teklif mektubu eki cetvelde ayrı bir birim fiyat kalemi olarak öngörülmeyecektir. İhale sonuçlandırıldıktan sonra ihale üzerinde kalan isteklinin ödeyeceği ihale kararı damga vergisi, sözleşme damga vergisi ile diğer sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanacaktır.
Hizmet alım ihalelerinde 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi çerçevesinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması durumunda idarelerce açıklama talep yazılarında, "teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler belirtilerek" açıklama istenecektir.
Temizlik hizmet alımlarında amortismana tabi olmayan kova, fırça, paspas, bez, süpürge, faraş, cam sileceği gibi malzemelerin maliyetleri, temizlik malzemesi olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevapta bu malzemeler için öngörülen bedellerin maliyetlerini tevsik eden belgeler sunulacaktır…” açıklaması yer almaktadır.
İhale işlem dosyası üzerinden yapılan incelemede giyim, yol, yemek ve malzeme-ekipman gideri hariç teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti 6.741.724,92 TL olarak hesaplanmıştır. Söz konusu ihalede ihale komisyonunca en avantajlı teklif sahibi Aldemirler Ltd. Şti.’nin teklif ettiği 7.799.000,00 TL ile en avantajlı ikinci teklif sahibi Karel Ltd. Şti.’nin teklif ettiği 8.400.000,00 TL aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmiş ve aşırı düşük sorgulamasına tabi tutularak teklifte önemli olduğu düşünülen işçilik maliyeti, yol bedeli, yemek bedeli, giyim bedeli, sözleşme ve genel giderler, malzeme ile amortismana tabi olmayan ekipman bedelleri belirlenerek isteklilerden açıklama istenilmiştir.
Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Aldemirler Ltd. Şti.’nce aşırı düşük sorgulamasına verilen cevapta; teklifi oluşturan ve idarece önemli görülen iş kalemleri dayanakları ile birlikte ayrıntılı olarak açıklandığı, sözkonusu istekli tarafından yapılan açıklamada işçilik maliyeti için giyim, yol, yemek ve malzeme-ekipman gideri hariç teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti olan 6.741.724,92 TL, toplam yol maliyeti için ekinde has tur otobüs firmasının bütün belgeleri ile birlikte söz konusu firma ile yapılan 700 personelin 12 aylık taşıma işi için sunulan sözleşmeyle beraber 407.880,00 TL, toplam yemek bedeli için ekinde idari şartnamede belirtilen şartlara haiz proforma fatura ile birlikte 449.904,00 TL, giyim bedeli için idari şartnamede belirtilen şartlara haiz tekstil firmasının vermiş olduğu proforma fatura ile birlikte 16.583,00 TL, malzeme ve ekipman maliyeti için ekinde tedarikçilerden alınan proforma fatura ile birlikte 180.007,00 TL ve firma karı olarak 2.901,08 TL öngörerek teklifin maliyet bileşenleri idareye sunulmuştur.
Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Karel Ltd. Şti.’nce aşırı düşük sorgulamasına verilen cevaba ilişkin olarak sunduğu açıklamasında; yemek bedeli için ekinde idari şartnamede belirtilen şartlara haiz proforma fatura ile birlikte bir öğün için 3,15 YTL, giyim bedeli için idari şartnamede belirtilen şartlara haiz ekinde tekstil firmasının vermiş olduğu proforma fatura ile birlikte kışlık ve yazlık iş kıyafeti için 20’şer YTL’den toplam 40 YTL, malzeme ve ekipman maliyeti için ekinde tedarikçilerden alınan proforma fatura ile birlikte toplamda 200.989,88 YTL, toplam yol maliyeti için ekinde El-Tur firmasından alınan sözleşme ile beraber kişi başı günlük gidiş-dönüş için 3,20 YTL ve asgari işçilik ile %3 sözleşme gideri ile beraber genel toplam 8.400.000,00 YTL olan teklifinin maliyet bileşenleri idareye sunulmuştur.
Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan ve yukarıda yer verilen açıklamalara göre aşırı düşük sorgulaması yapıldıktan sonra asgari işçilik maliyeti üzerinden % 3 sözleşme ve genel giderleri karşılamayan teklifler reddedilmesi gerektiği, asgari işçilik maliyeti ve bu maliyet üzerinden hesaplanan % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderleri karşılayan teklifler, idari şartnamede belirtilen diğer maliyet kalemleri (malzeme vb.) dikkate alınmak suretiyle yapılan açıklamalar değerlendirilerek ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.
Yukarıda yer alan açıklamalar ve ihale işlem dosyası üzerinden yapılan inceleme sonucunda idarece yapılan aşırı düşük sorgulamasına isteklilerce verilen cevapta mevzuata aykırı herhangi bir hususun bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde bulunmamıştır.
Diğer taraftan, 09.02.2009 tarih ve 2009/UH.I-641 sayılı Kurul Kararında “…ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin, gelir tablosunda bulunan dönem net karı ile bilançoda yer alan dönem net karının muhasebe tekniği açısından birbiri ile uyumlu olması gerekirken birbiri ile uyumlu olmadığı, bu haliyle kabul edilmesinin mevzuata aykırılık oluşturduğu, idarece söz konusu çelişkinin Kamu İhale Kanunun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37 inci maddesi kapsamında araştırılarak yeniden değerlendirilmesi gerektiği” belirtildiğinden bu başvuruda düzeltici işlem kararı verilmesi gerekmiştir.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)