(4734 S. K. m. 56)
Toplantı No: 2008/081
Gündem No: 48
Karar Tarihi: 22.12.2008
Karar No: 2008/UH.I-5104
Şikayetçi:
Hayati BAYDAR, Yenişehir Mah. Mehmet Akif Ersoy Cad. Meltem Apt. No:2 K. 1 Merkez/ŞANLIURFA
İhaleyi yapan idare:
Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Eskişehir Makine Fabrikası, Sivrihisar Caddesi No:195/c 26510 ESKİŞEHİR
Başvuru tarih ve sayısı:
10.11.2008 / 31502
Başvuruya konu ihale:
2008/154338 İhale Kayıt Numaralı “Malzemesiz Temizlik ve Evrak Taşıma Hizmeti” İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
03.12.2008 tarih ve I.H.46.79.0063/2008-51E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Eskişehir Makine Fabrikası tarafından 15.10.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Malzemesiz Temizlik ve Evrak Taşıma Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Hayati BAYDAR’ın 31.10.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 31.10.2008 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 10.11.2008 tarih ve 31502 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.11.2008 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi gereğince düzeltici işlem tesis edilmesine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;
Bahse konu ihaleye katıldığı, ancak ihale komisyonu tarafından verdikleri teklifin yüksek bulunduğu, ihalenin maliyetin altında teklif veren Yeşil Dünya İnş. Tar. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, idari şartnamede yapılan düzenlemeler dikkate alındığında ihalenin maliyetin altında teklif üzerinde bırakıldığı,
İdari şartnamede personelin yemek ihtiyacının ayni olarak karşılanacağı, çalışan personelin öğle yemeklerinin idarenin kendi işçilerinin yemek yediği yemekhanede ve idarenin kendi işçileri için hazırlanan yemeklerden verileceği, (16 işçiden) 9 kişinin 26 gün üzerinden 12 ay, 7 kişinin 22 gün üzerinden 12 ay yemek verileceği hesabıyla bir personel için öğün başına (KDV hariç) 3,50 YTL olarak tespit edildiği, yemek bedellerinin o aya ait hak edişten kesileceği, günlük yemek bedelinin sözleşme sonuna kadar değişmeyeceği, çalışacak personelin işe geliş gidişlerinde idarenin kendi işçileri için tahsis edilen servis otobüslerinden yararlanabileceği, bunun için yükleniciden herhangi bir yol bedeli talep edilmeyeceği, malzemesiz temizlik ve evrak taşıma hizmeti işinde çalışacak personelin kullanmak zorunda olduğu koruma ve güvenlik malzemelerinin ekli listede belirtildiği, bu malzemelerin yüklenici tarafından karşılanacağı, resmi ve dini bayram günlerinde çalışma yapılmayacağının, iş kazaları ve meslek hastalıkları sigorta prim oranının %2 olarak belirtildiği,
Yemek bedeli dahil, giyim hariç asgari maliyet toplamının 173.227,37 YTL, giyim dahil verilen fiyatın ise 173.256,96 YTL olduğu,
İddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
Bahse konu ihalede ihale komisyonu tarafından Açılay Ltd. Şti., İlhan Ltd. Şti., Kartanesi Ltd. Şti., Hilal Ltd. Şti, Gökmavisi Ltd. Şti, S.İ.S. Ltd. Şti. ve Yeşil Dünya Ltd. Şti.’nin teklif fiyatlarının aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmesi üzerine teklif fiyatını oluşturan maliyet unsurlarına ilişkin olarak açıklama yapılması istenilmiş, anılan firmalar tarafından yapılan açıklamaların değerlendirilmesi sonucunda;
İhale komisyonunun 22.10 2008 tarihli kararı ile; Yeşil Dünya Ltd. Şti.’nin 171.648,00 YTL teklif sunduğu, teklifin asgari işçilik için 149.608,32 YTL, yemek bedeli için 16.296,00 YTL, giyim ve koruma güvenlik malzemeleri bedeli için 744,00 YTL, ayrıca 0,23 YTL kar ve toplam bedel üzerinden %3 sözleşme gideri hesaplanarak maliyetin oluşturulduğu, giyim, koruma güvenlik malzeme bedelleri için öngörülen 744,00 YTL’nin fabrikalarınca hesaplanan giyim ve koruma güvenlik malzeme bedellerine en yakın ve makul sayılabilecek düşüklükte olduğunun tespit edildiği, ancak, çalıştırılacak 16 kişi için alınacağı taahhüt edilen giyim ve koruma güvenlik malzemelerinin fabrika koşullarında kullanılmaya elverişli olup olmadığının tespiti amacıyla Yeşil Dünya Ltd. Şti.’nin yetkilisinin telefonla aranarak giyim ve koruma güvenlik malzemesi örneklerinden birer adet getirmesinin istenildiği, gelen örneklerin fabrikanın komisyon üyeleri tarafından incelendiği ve örneklerin fabrikada çalışan elemanlara verilen giyim koruma güvenlik malzemelerine benzer değerde olduğunun tespit edildiği ve yaklaşık maliyete uygun rakam alınması nedeniyle ihalenin anılan firma üzerinde bırakıldığı anlaşılmaktadır.
İdari Şartnamenin teklif fiyata dahil olan masrafların düzenlendiği 26 ncı maddesinin 26.3 alt maddesinde;
“a-Personelin yemek ihtiyacı ayni olarak karşılanacaktır. Çalışan personelin öğle yemekleri; idarenin kendi işçilerinin yemek yediği yemekhane ve idarenin kendi işçileri için hazırlanan yemeklerden verilebilecektir. Yemek ücreti işçilerin ayda gün (16 kişi);
Çalışan eleman sayısı Yemek gün sayısı Süresi
9 kişi 26 gün 12 ay
7 kişi 22 gün 12 ay
Çalıştırılacağı hesabıyla bir personel için günlük öğün başına (KDV hariç) 3,50 YTL olarak tespit edilmiştir. Yemek bedelleri yüklenicinin o aya ait hak edişinden kesilecektir. Günlük yemek bedeli sözleşme sonuna kadar değişmeyecektir.
Çalışacak personel işe gidiş gelişlerinde, idarenin kendi işçileri için tahsis edilen servis otobüslerinden yararlanabilecektir. Bunun için yükleniciden herhangi bir yol bedeli talep edilmeyecektir.
b- Malzemesiz temizlik ve evrak taşıma hizmet işinde çalışacak personelin kullanmak zorunda olduğu Koruma ve Güvenlik Malzemeleri ekli liste detayında belirlenmiştir (EK:1). Bu malzemeler yüklenici tarafından karşılanacaktır.
c- Resmi ve dini bayram günlerinde çalışma yapılmayacaktır.” düzenlemesi yapılmış ve iş kazaları meslek hastalıkları prim oranı %2 olarak belirlenmiştir.
İdari Şartnamenin 26.3.b maddesinde yüklenicilerin çalıştıracağı elemanlara vermek ve kullanmak zorunda olduğu koruma ve güvenlik malzemelerin listesi belirtilmiştir.
Bahse konu ihale 12 ay süreyle toplam 16 personelle malzemesiz temizlik ve evrak taşıma hizmet işçiliği ihalesi olup, ihale 15.10.2008 tarihinde gerçekleştirilmiştir.
Aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan firmalarının açıklamaları incelendiğinde ihale üzerinde bırakılan firmada dahil olmak üzere söz konusu firmaların işçilik maliyetinin hesaplanmasında işveren sigorta prim oranının %18 üzerinden hesaplandığı görülmüştür.
Asgari işçilik maliyeti; brüt asgari ücret ile idari şartnamede öngörülen yemek, yol ve giyim bedeli ile işveren sigorta prim tutarından oluşmaktadır. Bahse konu ihalede sadece yemek ve giyim bedeli öngörülmüş olup, yemeğin ayni olarak karşılanacağı ve yemek bedelinin 3,50 YTL olduğu, 9 işçiye aylık 26 gün üzerinden, 7 işçiye ise aylık 22 gün üzerinden yemek verileceği düzenlenmiştir.
Bahse konu ihale 15.10.2008 tarihinde yapılmış olup; 23.10.2008 tarih ve 2008/DK.D-123 sayılı Kurul Kararında;
“5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Prim oranları ve Devlet katkısı” başlıklı 81’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde,“Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının % 20´sidir. Bunun % 9´u sigortalı hissesi, % 11´i işveren hissesidir”; (f) bendinde, “Genel sağlık sigortası primi, kısa ve uzun vadeli sigorta kollarına tâbi olanlar için 82 nci maddenin birinci fıkrasına göre hesaplanan prime esas kazancın % 12,5´idir. Bu primin % 5´i sigortalı, % 7,5´i ise işveren hissesidir. ” hükmü yer almaktadır. Genel sağlık sigortasının işleyişi ile ilgili usûl ve esaslar, 28/8/2008 tarihli ve 26981 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Genel Sağlık Sigortası İşlemleri Yönetmeliği ile düzenlenmiştir. Genel sağlık sigortası prim oranlarına yönelik düzenleme de, bu Yönetmeliğin 13’üncü maddesinde yer almaktadır. Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar için Yönetmeliğin bu maddesi 1/10/2008 tarihinde yürürlüğe girdiğinden, uygulamada ortaya çıkabilecek tereddütlerin giderilmesi için Düzenleyici Kurul Kararı alınmasına gerek görülmüştür.
Bu çerçevede, “malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi işveren hissesi” ile “genel sağlık sigortası primi işveren hissesi” toplamında meydana gelen değişiklik sebebiyle;
1) İhale/son başvuru tarihi, 1/10/2008 tarihinden önce olan hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin hazırlanması ve değerlendirilmesinde (aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi de dâhil olmak üzere) 1/10/2008 tarihinden önce geçerli olan işveren sigorta primi oranının (“malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi işveren hissesi ” ile “genel sağlık sigortası primi işveren hissesi” toplamı olan %18) esas alınmasına ve fiyat farkı hesaplanması öngörülen ihalelerde 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslar çerçevesinde fiyat farkı hesaplanmasına,
2) İhale/son başvuru tarihi, 1/10/2008 ve sonrası olan hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin hazırlanması ve değerlendirilmesinde (aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi de dâhil olmak üzere) 1 Ekim 2008 tarihinden itibaren geçerli olan işveren sigorta primi oranının (“malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi işveren hissesi ” ile “genel sağlık sigortası primi işveren hissesi” toplamı olan %18.5) esas alınmasına,” karar verilmiştir.
Bu bağlamda bahse konu ihalenin 15.10.2008 tarihinde yapıldığı göz önünde bulundurulduğunda tekliflerin hazırlanması ve aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi de dâhil olmak üzere işveren sigorta primi oranının (“malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi işveren hissesi ” ile “genel sağlık sigortası primi işveren hissesi” toplamı olan %18.5) %18,5 olarak alınması gerekmektedir.
Bahse konu ihalede ihale üzerinde bırakılan firmanın işveren sigorta primi oranını %18 üzerinden hesaplayarak teklif verdiği ve aşırı düşük teklif açıklamalarında da bu oranının dikkate alındığı, bununla birlikte idare tarafından da bu oranın baz alınarak tekliflerin değerlendirildiği görülmüştür.
Anılan mevzuat hükümleri gereği işveren sigorta primi oranı %18,5 üzerinden hesaplanacağından ihale üzerinde bırakılan isteklinin yaptığı açıklamalar ve açıklamalara ilişkin sunduğu belgelerin incelenmesi sonucunda teklifinin asgari işçilik maliyetini karşılamadığı görülmektedir. İhale üzerinde bırakılan Yeşil Dünya İnş. Tar. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifi aşırı düşük teklif olarak değerlendirilip teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğinden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan firmanın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi gereğince düzeltici işlem tesis edilmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)