(4734 S. K. m. 38, 54, 65) (5174 S. K. m. 51) (Kamu İhale Genel Tebliği m. 79)
Toplantı No: 2014/006
Gündem No: 34
Karar Tarihi: 20.01.2014
Karar No: 2014/UH.I-385
Şikayetçi: Saiş İnş. Gıda Tekstil Tem. Nak. İrt. İhr. San. Tic. Ltd. Şti., HİLALKENT TOPTANCILAR SİTESİ 7.BLOK NO:67 ERZURUM
İhaleyi Yapan Daire: Atatürk Üniversitesi Rektörlüğü (Sağlık, Kültür Ve Spor Daire Başkanlığı), Merkez Kampüs Kültür Ve Gösteri Merkezi Binası Kat 1 25240 ERZURUM
Başvuru Tarih ve Sayısı: 23.12.2013/40186
Başvuruya Konu İhale: 2013/146306 İhale Kayıt Numaralı "2014 Yılı Merkez Öğrenci Ve Personel Malzeme Dahil Tabldot Yemek Pişirme Dağıtma Ve Sonrası Hizmet Alımı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: Atatürk Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Dairesi Başkanlığı tarafından 08.11.2013tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2014 Yılı Merkez Öğrenci ve Personel Malzeme Dahil Tabldot Yemek Pişirme, Dağıtma ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak SAİŞ İnş. Gıd. Teks. Tem. Nak. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. nin 09.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.12.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.12.2013tarih ve 40186sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2013/4777sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
Karar: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
Aşırı düşük teklif sorgulaması üzerine yaptıkları açıklamaların uygun görülmemesine ilişkin olarak;
a) İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde yüklenici tarafından ödeneceği belirtilen yemekhanedeki ocaklarda kullanılan doğal gaz bedeline ilişkin olarak bedel öngörülmediği gerekçesiyle uygun bulunmadığı, oysa sunmuş oldukları “Aşırı düşük teklif analiz tablosunda” doğalgaz giderleri için bedel öngördükleri ve söz konusu gidere ilişkin olarak Palen Doğalgaz Dağıtım A.Ş. resmi internet sitesinden aldıkları doğalgaz satış tarifesini sundukları,
b) Teknik Şartname’nin 18’inci maddesinde yer alan yemek termometresi ile nemölçer cihazı için bedel öngörülmediği gerekçesiyle uygun bulunmadığı, Teknik Şartname’de yemek termometresi ile nemölçer cihazlarının teknik özelliklerine ilişkin düzenleme yapılmadığından söz konusu giderlerin sunmuş oldukları “Aşırı düşük teklif analiz tablosunda” yer alan genel giderler kapsamında değerlendirilmesi gerektiği,
c) Teknik Şartname’nin35.7’nci maddesinde yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen mutfaklardaki, makine ve ekipmanların arıza veya periyodik bakım giderlerine ilişkinbedel öngörülmediği gerekçesiyle uygun bulunmadığı, Teknik Şartname’de oluşabilecek arıza ve periyodik bakımların zamanlarına ilişkin düzenleme yapılmadığından söz konusu giderlerin sunmuş oldukları “Aşırı düşük teklif analiz tablosunda” yer alan genel giderler kapsamında değerlendirilmesi gerektiği,
d) Teknik Şartname’nin 35.18’inci maddesinde yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen işçilerin kimlik kartlarına ilişkin bedel öngörülmediği gerekçesiyle uygun bulunmadığı, oysa söz konusu giderler için Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2’nci maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca bedel öngörülmesi gerekmediği,
e) Teknik Şartname’nin 35.33’üncü maddesinde yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen çiğ malzemelerin (et, tavuk vs.) idarenin belirleyeceği kurumlarda yaptırılacak analiz giderlerine ilişkin bedel öngörülmediği gerekçesiyle uygun bulunmadığı, Teknik Şartname’de analiz miktarlarına ve analiz yaptırılacak kuruma ilişkin düzenleme yapılmadığından söz konusu giderlerin sunmuş oldukları “Aşırı düşük teklif analiz tablosunda” yer alan genel giderler kapsamında değerlendirilmesi gerektiği,
f) Teknik Şartname’nin 35.39’uncu maddesinde yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen mutfak ve yemekhanelerde, hizmet için kullanılan masa, sandalye vs. ile tüm araç gereç, makine, ocak ve sıhhi tesisatın onarımlarına ve periyodik bakımlarına ilişkin bedel öngörülmediği gerekçesiyle uygun bulunmadığı, Teknik Şartname’de oluşabilecek arıza ve periyodik bakımların zamanlarına ilişkin düzenleme yapılmadığından söz konusu giderlerin sunmuş oldukları “Aşırı düşük teklif analiz tablosunda” yer alan genel giderler kapsamında değerlendirilmesi gerektiği,
g) Teknik Şartname’nin 35.44’üncü maddesinde yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen yükleniciye teslim edilen malzemelerin gerekli bakımlarına, arıza olması durumunda tamirlerine, kırılması ve bozulması durumunda yenilenmesine ilişkin bedel öngörülmediği gerekçesiyle uygun bulunmadığı, Teknik Şartname’de oluşabilecek arıza ve periyodik bakımların zamanlarına ilişkin düzenleme yapılmadığından söz konusu giderlerin sunmuş oldukları “Aşırı düşük teklif analiz tablosunda” yer alan genel giderler kapsamında değerlendirilmesi gerektiği,
h) Teknik Şartname’de yer alan yemek menü maliyetleri hesaplanırken dövme kebabını oluşturan malzemelerden kimyona yer verilmediği, orman kebabı oluşturan malzemelerden kekiğe yer verilmediği, kağıt kebabı yemeğinde 10 gram salça yerine 5 gr salça öngörüldüğü, kuru köfte yemeğinde 45 gram sıvıyağ yerine 15 gr sıvıyağ öngörüldüğü, etli yaprak sarma yemeğinde malzeme bileşenlerinden kırmızı biberin olmadığı, etli lahana sarma yemeğinde malzeme bileşenlerinden kırmızı biberin olmadığı, yumurtalı ıspanak yemeğinde malzeme bileşenlerinden ıspanağın olmadığı, sebzeli kuskus yemeğinde 15 gram Havuç yerine 10 gr havuç öngördüğü, şekerpare tatlısında malzeme bileşenlerinden vanilyanın olmadığı gerekçeleriyle uygun görülmediği, oysa Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.24 ’üncü maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca baharatlar için bedel öngörülmesi gerekmediği, belirtilen bazı yemek bileşenlerindeki eksikliklerin maliyetleri doğrudan etkileyecek nitelikte olmadığı, söz konusu eksikliklerin genel giderler kapsamında değerlendirilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
Başvuruya konu ihaleye 7 isteklinin teklif verdiği, Sa-Me İnş. Taah. Gıda Yem. İşl. Taş. Tur. Tic. San. Ltd. Şti.nin iş hacmini gösteren belgeleri sunmadığı, Or-At Gıda Yemek Eğ. Sağ. Turz. San.ve Tic. Ltd. Şti.-MikdatAşcıoğlu İş Ortaklığı’nın ise iş deneyim tutarının yetersiz olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, teklif fiyatlarının aşırı düşük olduğu tespit edilen 4 istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, Yazar Sos. Hiz. Ltd. Şti.-Beşler Bilişim İş Ortaklığı ile Gel-Gör Yemek Tem. İnş. Nak. Tic. Ltd. Şti.-Gülaçtı Kardeşler Gıda İnş. Tur. Teks. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklaması yapmadığı, başvuru sahibi SAİŞ İnş. Gıd. Teks. Tem. Nak. İth. İhr San. Tic. Ltd. Şti. ile Yeniçeri Tem. Tur..İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin ise aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin Tortamışlar Nak. Gıda Tem. San.ve Tic. Ltd. Şti.-Antor İnş. TaahMak. Tem. Hiz. veÜr. Gıda Mad. Tabldot Tarım Hayv. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.
İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde, yemekhanedeki ocaklarda kullanılan elektrik ve doğal gaz bedelinin, tüketim miktarı her ay merkez öğrenci yemekhanesinde bulunan ara süzme saatler üzerinden Yapı İşleri Teknik Daire Başkanlığı tarafından tespit edilerek, o tarihteki elektrik ve doğal gaz rayiç fiyatı üzerinden Strateji Dairesi Başkanlığına yüklenici tarafından ödeneceğine, aylık su kullanım bedeli olan 1.386,00 TL’nin Strateji Dairesi Başkanlığına yüklenici tarafından ödeneceğine, yemekhanede kullanılacak buhar ve sıcak su için eğitim ve öğretim dönemlerinde (Ocak, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Ekim, Kasım, Aralık ) aylık 9.000 m3, diğer aylarda (Şubat, Temmuz,Ağustos, Eylül ) 4.500 m3 doğalgaz bedelinin o günkü rayiç bedel üzerinden hesaplanarak Strateji Dairesi Başkanlığına yüklenici tarafından ödeneceğine, merkezi ısı santralinden verilen buhar ve sıcak su sisteminde oluşabilecek arıza ve bakım onarım gibi durumlarda hizmetin devamlılığı için yemekhanede bulunan ek buhar ünitesinin devreye alınacağına, bu durumda kullanılan doğalgaz bedelinin yüklenici tarafından ilgili doğalgaz şirketine ödeneceğine, Teknik Şartname’de belirtilen öğrenci yemekhanesindeki mevcut demirbaş ve diğer malzemelerin yükleniciye tesliminden sonra, malzeme kullanım bedeli olarak belirlenen 20.000,00 TL’nin Strateji Dairesi Başkanlığına yüklenici tarafından ödeneceğine, yemekhanede buhar üretimi için kullanılan doğalgaz bedelinin mevcut ara süzme saatler üzerinden tespit edilen aylık tüketim miktarı ile doğal gaz rayiç fiyatının çarpılarak hesaplanacağı ve bulunan bedelin Strateji Dairesi Başkanlığına yüklenici tarafından ödeneceğine ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir.
Teknik Şartname’nin 18’inci maddesinde yüklenicinin mutfakta pişen yemeklerin ısılarını ölçmek için yemek termometresi ile kuru gıda depolarının nem oranlarını ölçmek için nem ölçer bulundurmak zorunda olduğuna; 35.7’nci maddesinde idarece teslim edilecek mutfaklardaki makine ve ekipmanların arıza veya periyodik bakımlarının yetkili firmalara yaptırılacağına ve masrafların yüklenici tarafından ödeneceğine; 35.18’inci maddesinde işçilerin yüklenici tarafından hazırlanmış kimlik kartlarını iş süresince takmak zorunda olduklarına; 35.33’üncü maddesinde gerekli görüldüğünde pişmiş yemekler dışında çiğ malzemelerin (et, tavuk vs.) test edilmek üzere idarenin belirleyeceği kurumlarda analiz ettirileceğine ve bunlarla ilgili tüm harcamaların yüklenici tarafından yapılacağına; 35.39’uncu maddesinde yüklenicinin mutfak ve yemekhanelerde, hizmet için kullandığı masa, sandalye vs. ile tüm araç gereç, makine, ocak, sıhhi tesisatın onarımlarını ve periyodik bakımlarını üstleneceğine ve bu konudaki bilgileri her ay yazılı olarak idareye bildireceğine;35.44.’üncü maddesinde, yüklenicinin işe başlamadan önce 35.47’nci maddede verilen listede yer alan malzemeleri temin ederek üretime geçmeden önce mutfağa girişini yapacağına ve sözleşmenin bitimine kadar mutfakta muhafaza edeceğine, malzemelerin yönetim tarafından test edileceğine, yeterli kalitede bulunmayan malzemenin kabul edilmeyeceğine ve yenisi ile değiştirileceğine, bu malzemelerin gerekli bakımlarının, arıza olması durumunda tamirinin, kırılması bozulması durumunda yenilenmesinin yükleniciye ait olduğuna ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderlerin, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyeceği ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmelerinin istenmeyeceği, ihale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihaleleri dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde, ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama isteneceği, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerektiği, isteklilerin açıklamalarını, tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturaları; fiyat tekliflerini; kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat tekliflerini; kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatları; perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatları; ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeleri; yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeleri; isteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını kullanarak yapabilecekleri ve söz konusu belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacakları, yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak belge sunulmasının istenmeyeceği, ihale komisyonunun bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecekleri hususlarına ilişkin açıklamalara yer verilmiştir.
İdare tarafından başvuru sahibi SAİŞ İnş. Gıd. Teks. Tem. Nak. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’ne gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde teklif fiyatına dahil olduğu belirtilen giderler ile Teknik Şartname’nin A-B-C bölümlerinde yer alan maliyet teşkil eden tüm kalemlere ilişkin açıklama yapılması gerektiği belirtilmiştir.
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamaları ve idarenin aşırı düşük teklif açıklamalarını uygun bulmama gerekçeleri birlikte değerlendirildiğinde;
a) İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde,yemekhanedeki ocaklarda kullanılacak doğal gaz bedelinin yüklenici tarafından ödenmesi gerektiğine ve yemekhanede kullanılacak buhar ve sıcak su için, eğitim ve öğretim dönemlerinde aylık 9.000 m3, diğer aylarda 4.500 m3 olarak öngörülen doğalgaz bedelinin yüklenici tarafından ödenmesi gerektiğine ilişkin olmak üzere, farklı amaçlar için kullanılacak iki ayrı doğalgaz bedeline ilişkin düzenleme yapıldığı anlaşılmaktadır. Başvuru sahibi tarafından sunulan “Aşırı düşük teklif analiz tablosunda” yemekhanede kullanılacak buhar ve sıcak su için, eğitim ve öğretim dönemlerinde aylık 9.000 m3 ve diğer aylarda 4.500 m3 olarak öngörülen doğalgaz giderlerine ilişkin bedel öngörüldüğü, yemekhanedeki ocaklarda kullanılacak doğal gaz bedeline ilişkin olarak ise herhangi bir bedel öngörülmediği tespit edilmiştir.Bu bakımdan İdari Şartname’de teklif fiyatına dahil olduğu açıkça belirtilen ve aşırı düşük teklif sorgulama yazısında açıklanması istenilen bir maliyet kalemine ilişkin olarak bedel öngörmediği ve belgelendirme yapmadığı anlaşılan başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.
b)Teknik Şartname’nin 18’inci, 35.7’nci, 35.33’üncü, 35.39’uncu ve 35.44’üncü maddelerinde yapılan düzenlemelerde yer alan maliyet kalemlerine ilişkin açıklama yapılmadığı gerekçe gösterilerek başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmadığı, buna karşılık başvuru sahibinin ise söz konusu giderlerin sunmuş oldukları “Aşırı düşük teklif analiz tablosunda” yer alan genel giderler kapsamında değerlendirilmesi gerektiği iddiası ile Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu görülmüştür. Bu bakımdan b, c, e, f ve g bentlerinde özetlenen iddiaların tek bir başlık altında değerlendirilmesi mümkündür.
İdare tarafından başvuru sahibi gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında Teknik Şartname’nin A-B-C bölümlerinde yer alan maliyet teşkil eden tüm kalemlere ilişkin açıklama yapılması gerektiği belirtilmiştir. Aşırı düşük teklif sorgulama yazısında Teknik Şartname’de yer alan maliyet teşkil eden tüm kalemlere ilişkin açıklama yapılması gerektiği belirtildiğinden, başvuru sahibi tarafından Teknik Şartname’nin anılan maddelerinde yer alan maliyet kalemlerine ilişkin olarak bedel öngörülmesi ve söz konusu maliyetlere ilişkin olarak belgelendirme yapılması gerektiği açıktır. Bu bakımdan, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının Teknik Şartname’nin anılan maddelerinde öngörülen maliyet kalemlerine ilişkin açıklama yapmadığı gerekçesiyle uygun görülmemesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
c) Teknik Şartname’nin 35.18’inci maddesinde işçilerin yüklenici tarafından hazırlanmış kimlik kartlarını iş süresince takmak zorunda olduklarına ilişkin düzenleme yapıldığı görülmüştür.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderlerin, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyeceği ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmelerinin istenmeyeceği kuralı personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile sınırlı olarak öngörülmekle birlikte, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan başvuruya konu ihalede işçilerin kimlik kartları gibi teklif fiyatı içerisinde önemli bir bileşen olarak değerlendirilemeyecek maliyetler için açıklama yapılmamasının başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektirmeyeceği anlaşılmıştır.
d)Teknik Şartname’de yer alan yemek menü maliyetleri hesaplanırken dövme kebabını oluşturan malzemelerden kimyona yer verilmediği, orman kebabı oluşturan malzemelerden kekiğe yer verilmediği, kağıt kebabı yemeğinde 10 gram salça yerine 5 gr salça öngörüldüğü, kuru köfte yemeğinde 45 gram sıvıyağ yerine 15 gr sıvıyağ öngörüldüğü, etli yaprak sarma yemeğinde malzeme bileşenlerinden kırmızı biberin olmadığı, etli lahana sarma yemeğinde malzeme bileşenlerinden kırmızı biberin olmadığı, yumurtalı ıspanak yemeğinde malzeme bileşenlerinden ıspanağın olmadığı, sebzeli kuskus yemeğinde 15 gram havuç yerine 10 gr havuç öngördüğü, şekerpare tatlısında malzeme bileşenlerinden vanilyanın olmadığı gerekçeleriyle uygun görülmediği tespit edilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nde yapılacak açıklamalara ilişkin olarak belge sunulmasının istenmeyeceği belirtilen baharatların yemeklerin sunumunda masalarda bulunan baharatları ifade ettiği,yemek menülerinde girdi olarak yer alan ve yemek birim fiyatlarına önemli ölçüde etki eden baharatlara ilişkin açıklama ve belgelendirme yapılmamasının söz konusu olamayacağı anlaşıldığından, idarenin başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarınıbazı yemeklerde girdi olarak yer alan baharatlara yer verilmediği gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Yumurtalı ıspanak yemeğinde malzeme bileşenlerinden ıspanağa yer verilmemesi, kuru köfte yemeğinde 45 gram sıvıyağ yerine 15 gr sıvıyağ öngörülmesi, kağıt kebabı yemeğinde 10 gram salça yerine 5 gr salça öngörülmesi ve sebzelikuskus yemeğinde 15 gram havuç yerine 10 gr havuç öngörülmesinin teklif edilen yemek birim fiyatını etkileyecek nitelikte olduğu anlaşıldığından, idarenin söz konusu maliyetleri eksik hesaplayarak teklif fiyatını oluşturduğu anlaşılan başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarını reddetmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
Başvuru sahibinin itirazenşikayet başvuru dilekçesinde dile getirdiği iddialarına ilişkin Kurul çoğunluğunca “İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;
Atatürk Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Dairesi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “2014 Yılı Merkez Öğrenci ve Personel Malzeme Dahil Tabldot Yemek Pişirme Dağıtma ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin yapılan fiyat araştırması esas alınarak toplam 4.306.170,00 TL olarak hesaplandığı,
Bahse konu ihalede (14) adet ihale dokümanı satın alındığı, 08.11.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 7 istekli tarafından teklif verildiği,
İdarece şikayete konu ihaleye yönelik tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, bir isteklinin teklifinin “İş hacmini gösteren belgeleri sunmadığı” gerekçesiyle ve bir isteklinin teklifinin de “iş deneyim belgesinin yetersiz olduğu” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmaları sonrasında kalan beş teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,
İsteklinin Adı
Teklif Bedeli (TL)
Yazar Sos. Hiz. Ltd. Şti.-Beşler Bilişim İş Ortaklığı
2.475.000,00
SAİŞ İnş. Gıd. Teks. Tem. Nak. İth. İhr San. Tic. Ltd. Şti.
3.399.000,00
Gel-Gör Yemek Tem. İnş. Nak. Tic. Ltd. Şti.&Gülaçtı Kardeşler Gıda İnş. Tur. Teks. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
3.480.950,00
Yeniçeri tem. Tur..İnş. San. Tic. Ltd. Şti.
3.509.000,00
Tortamışlar Nak. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.&Antor İnş. Taah Mak. Tem. Hiz. veÜr. Gıda Mad. Tabldot Tarım Hayv. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
3.652.000,00
Şeklinde verildiği, teklif fiyatlarının aşırı düşük olduğu tespit edilen 4 istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, Yazar Sos. Hiz. Ltd. Şti.-Beşler Bilişim İş Ortaklığı ile Gel-Gör Yemek Tem. İnş. Nak. Tic. Ltd. Şti.-Gülaçtı Kardeşler Gıda İnş. Tur. Teks. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklaması yapmadığı, başvuru sahibi SAİŞ İnş. Gıd. Teks. Tem. Nak. İth. İhr San. Tic. Ltd. Şti. ile Yeniçeri Tem. Tur..İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin ise aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin Tortamışlar Nak. Gıda Tem. San.ve Tic. Ltd. Şti.-Antor İnş. TaahMak. Tem. Hiz. veÜr. Gıda Mad. Tabldot Tarım Hayv. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı,
Anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b)Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.
Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.
Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir.Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.
İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.
Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiaları kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemile, bu iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum.
KISMEN FARKLI GEREKÇE
Başvuru sahibinin itirazenşikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiaları kapsamında Kurul çoğunluğunca “itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.
Başvuru sahibinin itirazenşikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiaları kapsamında yapılan incelemeye göre;
Teknik Şartname’nin 35.39’uncu maddesinde yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen mutfak ve yemekhanelerde, hizmet için kullanılan masa, sandalye vs. ile tüm araç gereç, makine, ocak ve sıhhi tesisatın onarımlarına ve periyodik bakımlarına ilişkin bedel öngörülmemesi hususu başvuru sahibinin açıklamasının uygun bulunmamasına gerekçe gösterilmiştir.
Yapılan inceleme sonucunda başvuru sahibinin, mutfak ve yemekhanelerde, hizmet için kullanacağı masa, sandalye vs. ile tüm araç-gereç, makine, ocak, sıhhi tesisatın onarımını ve periyodik bakım masrafları ilgili belge sunmadığı, ancak Aşırı Düşük Fiyat Analiz Tablosunun 15. Maddesinde yer alan genel giderler altında masa, sandalye vs. ile tüm araç-gereç, makine, ocak, sıhhi tesisatın onarımını ve periyodik bakım masraflarına ait ortalama bir maliyet öngörüldüğü görülmüştür.
İsteklilerin mutfak ve yemekhanelerde, hizmet için kullanacağı masa, sandalye vs. ile tüm araç-gereç, makine, ocak, sıhhi tesisatın onarımını ve periyodik bakım masrafları gibi giderler daha çok servis hizmeti niteliğinde ve ortaya çıkması ihtimale dayalı giderler olduğundan, isteklinin bu giderler için fiyat teklifi alması veya belgeye dayalı bir açıklama yapması işin niteliği gereği mümkün bulunmamaktadır. Ancak, bu durum bu giderler için bir bedel öngörülmeyeceği olarak da yorumlanmamalıdır.
Bu nedenle; mutfak ve yemekhanelerde, hizmet için kullanılacak masa, sandalye vs. ile tüm araç-gereç, makine, ocak, sıhhi tesisatın onarımını ve periyodik bakım masrafları giderleri bakımından mevzuata uygun açıklama yapılmadığı gerekçesiyle aşırı düşük açıklamasının uygun bulunmamasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin aşırı düşük açıklaması kapsamında mutfak ve yemekhanelerde, hizmet için kullanılacak masa, sandalye vs. ile tüm araç-gereç, makine, ocak, sıhhi tesisatın onarımını ve periyodik bakım masrafları giderine ilişkin yapmış olduğu açıklama yerinde olduğundan, kararda, bu hususun başvuru sahibinin açıklamasının uygun bulunmama gerekçeleri arasında yer almaması gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul çoğunluğunun “itirazen şikâyet başvurusunun reddine” yönündeki kararına katılıyorum. (¤¤)