(4734 S. K. m. 37, 54, 65) (Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 7, 9, 41)
Toplantı No: 2012/002
Gündem No: 51
Karar Tarihi: 09.01.2012
Karar No: 2012/UH.II-186
Şikayetçi: Kara - Can İnşaat Taah. Nak. Peyzaj Temizlik Petrol Asfalt Madencilik Taş. Ocağı İşletmeciliği San. Tic. Ltd. Şti., Üçevler Mahallesi Ahıska Cad. No:234 Çalı Yolu Şantiye Binası BURSA
İhaleyi yapan idare: Balıkesir Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü, Eski Kuyumcular Mah. Vasıfçınar Cad. Belediye Hizmet Binası 41 10100 BALIKESİR
Başvuru tarih ve sayısı: 16.12.2011 / 53108
Başvuruya konu ihale: 2011/151621 İhale Kayıt Numaralı "Belediye Ve Mücavir Alan Sınırları Dâhilinde Cadde Ve Sokakların Süpürülmesi, Atıkların Toplanması, Depolama Sahasına Nakli Ve Depolama Sahasında Bertarafı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: 28.12.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.(4309).(0229)./2011-89E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Balıkesir Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 03.11.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Belediye ve Mücavir Alan Sınırları Dâhilinde Cadde ve Sokakların Süpürülmesi, Atıkların Toplanması, Depolama Sahasına Nakli ve Depolama Sahasında Bertarafı” ihalesine ilişkin olarak Kara-Can İnşaat Taah. Nak. Peyzaj Temizlik Petrol Asfalt Madencilik Taş. Ocağı İşletmeciliği San. Tic. Ltd. Şti.’nin 02.12.2011 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.12.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 16.12.2011 tarih ve 53108 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.12.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar: Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;
1) Temini yurtiçinde mümkün olmayan ve belirli isteklilerde bulunan aracın standart olmayan, hizmet kalitesini etkilemeyen bir özelliğinin yeterlik kriteri olarak belirlenmesinin ihalenin saydamlığı konusunda şüpheler oluşmasına neden olduğu, buna rağmen ihaleye teklif vererek rekabeti sağladıkları, değerlendirme dışı bırakılmalarına neden olan araçların ve özelliklerinin işin yapılmasını engelleyici bir kriter olmadığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi ile firmalarının teklifi arasındaki fark dikkate alındığında kamu yararının önemli bir husus olduğu, teklifleri kapsamında sundukları ve idare tarafından uygun görülmeyen araçların ihale dokümanında istenilen araçların muadili olduğu,
2) İdarece hazırlanan yaklaşık maliyet tutarının işe göre çok yüksek olduğu ve gerçek piyasa fiyatlarını yansıtmadığı kanaatinin oluştuğu,
İddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:
22.11.2011 tarihli ihale komisyon kararında, başvuru sahibi Kara-Can İnşaat Taah. Nak. Peyzaj Temizlik Petrol Asfalt Madencilik Taş. Ocağı İşletmeciliği San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin, teklif dosyasında, idari şartnamenin 7.5.2 nci maddesi uyarınca sunulması gereken kendi malı araçlara ilişkin belgelerden hidrostatik vakumlu süpürme aracına ait belgenin olmadığı ve kendi malı olarak istenilen 4 adet 170 hp gücündeki sıkıştırmalı çöp kamyonlarından bir tanesinin belirlenen 170 hp kapasitesini sağlamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.
İdari şartnamenin 7.5.2 nci maddesinde; “İstekli tarafından ihale konusu hizmet yerine getirilirken aşağıdaki tabloda cinsi, asgari adedi ve özellikleri belirtilen araçlar sözleşme süresince iş yerinde faal olarak hazır bulundurulacaktır.
S.No Cinsi Adedi Niteliği Kapasitesi Açıklama
1 Teleskopik Vinçli Büyük Sıkıştırma 15 m³ + 1,5 m³
Katı Atık Toplama Kasalı, Teleskopik hacimli, en az 7 m Motor gücü
Kamyonu 1 Vinçli bom uzunluğunda minimum 170
ve az 1,5 ton kaldırma Hp Kendi Malı
kapasiteli teleskopik vinçli
2 Katı Atık Toplama Büyük Sıkıştırma Motor gücü
Kamyonu 15 Kasalı 13 m³ + 1,5 m³ hacimli minimum 170
Hp. 4 Adedi
kendi malı
3 Katı Atık Toplama Küçük Sıkıştırma 6 m³ + 1,5 m³ hacimli Motor gücü
Kamyonu 6 Kasalı minimum 120
Hp. 2 adet
kendi malı
4 Vakumlu Süpürme (Hidrostatik) Minimum 5000 lt.
Makinesi 1 Vakumlu Çöp depo kapasiteli, Motor gücü
3,15 m. Dönüş dış minimum
yarıçaplı, minimum 141 Hp.
14.000 m³/saat Kendi Malı
emiş güçlü
14 Keçi Ayak Kompaktör 1 Min. 27 ton, 1350 mm min.
Ağırlığında sıkıştırma genişliği, Minimum
her tamburda min. motor gücü 290
50 tırnak HP. Kendi Malı
İhale konusu iş ve hizmetlerin yerine getirilmesi sırasında kullanılan araçlardan:
1- Katı Atık Toplama Kamyonları 5 yaşından,
2- Hidrostatik Vakumlu Süpürme Aracı 10 Yaşından,
3- Araç üstü Ekipmanlı Vakumlu Süpürme Aracı 5 yaşından,
4- Mini Tip Vakumlu Süpürme araçları 5 yaşından,
5- Hidrostatik Yol Yıkama Aracı 5 yaşından,
6- Konteynır yıkama aracı 10 yaşından,
7- Çift Kabinli Açık Kasa Kamyon ile Kontrol Aracı olarak kullanılacak Kapalı Kasa Kamyonetler 5 yaşından,
8- Açık Kasa Kamyon 5 yaşından,
9- Arazöz 5 yaşından,
10- Keçi Ayaklı Kompaktör 15 yaşından,
11- Ekskavatör 10 yaşından,
Büyük olmayacaktır.
İhale konusu işi halk ve çevre sağlığı açısından kritik ve aksatılması halinde telafisi mümkün olmayan sorunlara sebep olacağından; her hangi bir problem durumunda günlük olarak üretileceği tahmin edilen 297 ton katı atığın yaklaşık % 30 unu toplama kapasiteli 1 adet 15 m³ kapasiteli Teleskopik Vinçli Katı Atık Toplama Kamyonu, 4 adet 13 m³ kapasiteli Katı Atık Toplama Kamyonu ve 2 adet 6 m³ kapasiteli Katı Atık Toplama Kamyonu ile 1 adet Hidrostatik Vakumlu Süpürme Aracı ve 1 adet Keçi Ayaklı Kompaktörün kendi malı olması gerekmektedir. Bu düzenleme ile, isteklinin toplam araç parkında meydana gelebilecek bir problemde; hizmette bir aksama meydana gelmesinin isteklinin kendi malı araçlarının 3 vardiya halinde çalıştırılarak önlenmesi hedef alınmıştır.
Yukarıda kendi malı olması istenilen makine teçhizat ve diğer ekipmana ait belgelerin teklif kapsamında sunulması zorunludur.
a) Adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir.
b) Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş makine ve ekipman, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.
c) İş ortaklığında makine, teçhizat ve ekipman ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından sağlanabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.
İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde; başvuru sahibi tarafından teklif dosyasında kendi malı araçlara ilişkin sunulan serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile ruhsat fotokopilerinde; yukarıda belirtilen idari şartnamenin 7.5.2 nci maddesinde yer alan tablonun 4 üncü satırında yer alan hidrostatik vakumlu süpürme makinesine ilişkin bir bilgiye rastlanmadığı, söz konusu makinenin kendi malı olduğuna ilişkin tevsik edici herhangi bir belgeye yer verilmediği görülmüştür. Diğer taraftan, idari şartnamenin 7.5.2 nci maddesinde yer alan tablonun 2 nci satırında yer alan 4 adetinin kendi malı olması ve motor gücü minimum 170 hp olması istenilen katı atık toplama kamyonuna ilişkin 3 adet uygun kriterlerde ruhsat fotokopisi sunulduğu, ancak 170 hp’nin üzerinde motor gücüne sahip kendi malı olan 4 üncü katı atık toplama kamyonuna ilişkin tevsik edici belgenin sunulmadığı tespit edilmiştir.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; “İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.
Adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir.”hükmü yer almaktadır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37 nci maddesinin ikinci fıkrasında da; “Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmüne yer verilmiştir.
Bu çerçevede, başvuru sahibi tarafından teklif dosyasında, idari şartnamenin 7.5.2 nci maddesi uyarınca, kendi malı olması istenilen araçlara ilişkin tevsik edici belgelerden hidrostatik vakumlu süpürme makinesine ilişkin belgenin sunulmadığı, 4 adetinin kendi malı ve motor gücünün de minimum 170 hp olması istenilen katı atık toplama kamyonuna ilişkin de idari şartnameye uygun 3 adet tevsik edici ruhsat fotokopisine yer verilmekle birlikte, kendi malı 4 üncü kamyona ilişkin sunulan ruhsat fotokopilerinden kamyonların motor gücünün asgari 170 hp olması şartını taşımadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmamıştır.
2) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:
Bahse konu ihalenin ilan tarihinin 30.09.2011; ihale tarihinin ise 03.11.2011 olduğu, aynı tarihte zarf açma ve kontrol tutanağının düzenlendiği, ancak teklif edilen fiyatlar ve yaklaşık maliyetin açıklanmasına ilişkin tutanağın 22.11.2011 tarihinde düzenlendiği, bu itibarla yaklaşık maliyetin isteklilere 22.11.2011 tarihinde açıklandığı anlaşılmıştır.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7 inci maddesinin 5 inci fıkrasında yer alan “İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır.” hükmü ile anılan Yönetmeliğin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 56 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan; “Başvuru veya teklif zarfları, alınış sırasına göre incelenir. Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde teklif zarfları açılmadan önce, pazarlık usulüyle yapılan ihalelerde ise son yazılı fiyat tekliflerinin verildiği oturumda yaklaşık maliyet açıklanır. Zarflardan uygun olanların açılması ve belge kontrolünün yapılması aşamasında, aday veya isteklilerce sunulan belgeler tek tek kontrol edilerek hangi belgelerin sunulduğu, Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağında her belge için açılmış bulunan sütunlara kaydedilerek gösterilir. İhale usulüne göre ilgili oturumda istekliler ve teklif ettikleri fiyatlar duyurularak tutanak düzenlenir. Bu tutanakların komisyon başkanınca onaylanmış suretleri, isteyenlere imza karşılığı verilmeden oturum kapatılamaz.” hükmü dikkate alındığında; inceleme konusu ihalede yaklaşık maliyetin “Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağı”nın doldurulduğu 03.11.2011 tarihinde açıklanması gerektiği, her durumda yaklaşık maliyetin teklif zarfları açılmadan ihaleye katılan isteklilere açıklanması gerektiği, bu itibarla 22.11.2011 tarihinde düzenlenen teklif edilen fiyatlar ve yaklaşık maliyetin açıklanmasına ilişkin tutanağın da 03.11.2011 tarihinde düzenlenmesi gerektiği, ancak ihale komisyonunca 03.11.2011 tarihinde teklif zarfları açılıp “Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağı” düzenlendikten sonra 22.11.2011 tarihinde teklif edilen fiyatlar ve yaklaşık maliyetin açıklanmasına ilişkin tutanağın düzenlendiği ve dolayısıyla yaklaşık maliyetin açıklandığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, usule ilişkin söz konusu mevzuata aykırılıkların ihalenin sağlıklı sonuçlandırılmasını engelleyeceği anlaşıldığından ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Başvuru sahibinin yaklaşık maliyete ilişkin iddiasının değerlendirilmesi neticesinde; idarece yaklaşık maliyet hesabında, hizmetin ifa edileceği alanın detaylı tanımlamalarının ve haritalarının, önceki yıllarda ihalenin gerçekleştirileceği alanda toplanan çöp miktarları ile bu miktarın yıllık artış oranlarının, araçların nitelikleri, sefer sayıları ve çalışma sürelerinin, çalıştırılması öngörülen personele ödenecek ücretlerin, işin tanımına uygun olarak kullanılacak malzemelerin, tamir ve bakım yapılacak konteynır sayılarının, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı birim fiyatlarının kullanıldığı analizlerin ve piyasadan kullanılacak malzemelere ilişkin alınan tekliflerin dikkate alındığı görülmüştür.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinin iki ve üçüncü fıkrasında; “Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.
Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.”hükmüne yer verilmiştir.
İhale konusu işin sözleşme süresinin 01.01.2012-31.12.2013 tarihleri arası olmak üzere 2 yıl olduğu anlaşılmıştır.
Bu çerçevede, ihale konusu hizmetin niteliği ile süresi dikkate alındığında idarece yaklaşık maliyetin makul düzeyde belirlendiği ve yaklaşık maliyetin belirlenmesine ilişkin olarak gerekli araştırmaların yapıldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddiası yerinde görülmemiştir.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;
Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)