(4734 S. K. m. 54, 65) (İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği m. 12)
Toplantı No : 2019/006
Gündem No : 27
Karar Tarihi : 30.01.2019
Karar No : 2019/UH.I-152
BAŞVURU SAHİBİ: Ege Gökmen İnşaat Araç Kiralama Ortak Sağlık Güvenlik Birimi İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitim Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,
İHALEYİ YAPAN İDARE: Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü,
BAŞVURUYA KONU İHALE: 2018/539618 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 2 Bölge Müdürlüğü Merkez ve Bağlı İşyerleri İçin İş Sağlığı Ve Güvenliği” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü tarafından 05.12.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 2 Bölge Müdürlüğü Merkez ve Bağlı İşyerleri İçin İş Sağlığı ve Güvenliği” ihalesine ilişkin olarak Ege Gökmen İnşaat Araç Kiralama Ortak Sağlık Güvenlik Birimi İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitim Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 21.12.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.01.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.01.2019 tarih ve 1766 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.01.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2019/66 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, şikâyete konu ihalenin İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği’nin 5.12’nci madde kapsamında belirtilen istisna kapsamında olmadığı, Karayolları 2’nci Bölge Müdürlüğü hudutlarındaki illerin İzmir, Manisa, Uşak, Muğla, Denizli, Aydın, Balıkesir olduğu, bahse konu illerin tümünü kapsayacak şekilde sınırı olan ilin yetki belgesine sahip olunması gerektiği, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi isteklilerin anılan şartı sağlamadığı, ihale konusu işin kapsamında tek ile ait yetki belgesi ile hizmet vermeye yetkili olamayacağı, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü’nden aldıkları görüş yazısının iddialarını destekler nitelikte olduğu iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:
…
4) İsteklinin organizasyon yapısına ve ihale konusu işi yerine getirmek için yeterli sayıda ve nitelikte personel çalıştırdığına veya çalıştıracağına ilişkin bilgi ve/veya belgeler,
…
İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir.” hükmü yer almaktadır.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinin dördüncü fıkrasında “İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükmü,
İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği’nin “Ortak sağlık ve güvenlik birimi” başlıklı 12’nci maddesinde “…(5) OSGB’ler kuruldukları il ve sınır komşusu illerde hizmet sunmaya yetkilidir. Sınır illerin dışında hizmet verilebilmesi için, bu Yönetmelikte belirtilen şartları sağlayarak o illerde şube açılması zorunludur. Ancak niteliği gereği birden fazla ilde yürütülmesi gereken raylı sistem, yol ve nakil hattı inşası veya bakımı ve onarımı gibi işlerde hizmet alınan OSGB’nin işin yapıldığı illerden herhangi birisinde yetkilendirilmiş olması yeterlidir.” hükmü yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;
a) Adı: Karayolları 2 Bölge Müdürlüğü Merkez ve Bağlı İşyerleri İçin İş Sağlığı ve Güvenliği
b) Miktarı ve türü:
6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve İlgili Yönetmelikler Gereğince Kismi Zamanlı İş Güvenliği Uzmanı,İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personeli Çalıştırılması ve Bu Personeller Gözetiminde İSG Hizmetlerinin 1 Yıl Süreyle Gerçekleştirilmesi
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
c) Yapılacağı yer: Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü Merkez ve Bağlı İşyerleri ( İzmir, Aydın, Denizli, Uşak, Muğla, Manisa, Ödemiş, Ayvalık Şube ve Otoyol Bakım İşletme Şeflikleri )” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği teknik şartnamede belirtilen belgeler.” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “Bu Teknik Şartname; Karayolları 2. Bölge Müdürlüğüne bağlı Ek-1 de Tabloda bilgileri verilen, işyerlerimizde yapılan işlere ve bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine, çırak ve stajyerler de dâhil olmak üzere tüm çalışanlarına faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanır.” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Yüklenicinin Sorumlulukları” başlıklı 5’inci maddesinde “…5.3.
Teklif verecek isteklilerin,
• İdarenin sorumluluk alanındaki illerin (İzmir, Manisa, Uşak, Muğla, Denizli, Aydın, Balıkesir) tamamında iş sağlığı ve güvenliği hizmeti verebilmek için Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığından yetki belgesi almış olacaktır.
• Veya İhalenin yapıldığı Bölge Müdürlüğünün bulunduğu ilde Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yetki belgesi almış olacaktır. Bölge Müdürlüğünün bulunduğu il ile sınırı olmayan illerdeki işyerlerimizde İSG hizmeti vermek için “İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliğinin” 12/5 maddesine göre Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığından işyerlerimiz ile İSG-KATİP üzerinden sözleşme yapılabilmesi için yetki alınmasından yüklenici sorumludur.
• Yüklenici, İSG profesyonelleri sağlanması hizmetinin tamamını veya bir kısmını başka bir kişi veya kuruma devredemez, kendinden başka bir gerçek veya tüzel kişilik üzerinden yetkilendirme yapıp hizmet sağlayamaz. İSG profesyonellerinin sağlanması hizmeti ancak Yüklenicinin kendi bordrosundaki çalışanlarını bu şartnamenin 5.5. maddesinde tarif edildiği şekilde yetkilendirmesi yoluyla sağlayabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Başvuruya konu ihalenin iş sağlığı ve güvenliği hizmeti alımına ilişkin olduğu, ihaleye 5 isteklinin katıldığı, ihalede değerlendirme dışı bırakılan isteklinin bulunmadığı, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak Karaelmas İş Sağ. ve Güv. Hizm. Merkezi İnş. Özel Sağ. Eğ. Hiz. San. ve Tic. A.Ş. ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak ise Denizli Asil Ortak Sağ. ve Güv. Bir. Ltd. Şti.nin belirlendiği anlaşılmıştır.
İhalenin Teknik Şartname’sinde isteklilerin Ek-1 tablosunda belirtilen işyerlerinde hizmet vermeye yetkili OSGB olmaları ve ilgili mevzuat gereğince OSGB’lerin kuruldukları il ve sınır komşusu illerde hizmet sunmaya yetkili oldukları, idarenin sorumluluk alanındaki illerin İzmir, Manisa, Uşak, Muğla, Denizli, Aydın, Balıkesir illeri olduğu ve bu illerin tamamında iş sağlığı ve güvenliği hizmeti verebilmek için Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’ndan yetki belgesi alınması veya ihalenin yapıldığı bölge müdürlüğünün bulunduğu ilde Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığından yetki belgesi alınması gerektiği, bu çerçevede Bölge Müdürlüğü’nün bulunduğu il olan İzmir ili için yetki belgesi sahibi olunmasının yeterli kabul edileceğinin düzenleme altına alındığı,
Ayrıca, İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği’nin ‘Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi’ başlıklı 12’nci maddesinin 5’inci alt maddesinde ilgili OSGB’nin işin yapıldığı illerden herhangi birinde yetki belgesi sahibi olmasının yeterli kabul edildiği durumların sayma yöntemiyle belirlendiği, bu kapsamda hükmün ancak niteliği gereği birden fazla ilde yürütülmesi gereken raylı sistem, yol ve nakil hattı inşası veya bakımı ve onarımı gibi işlerde hizmet alınan OSGB’ler için uygulanabileceği anlaşılmaktadır.
Diğer yandan, aynı nitelikteki bir başka itirazen şikayet başvurusunun açıklığa kavuşturulması adına; ilgili hükmün belirli bir proje kapsamında alınacak OSGB hizmeti kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği ya da OSGB hizmeti verilecek belirli bölge müdürlüğü yetki alanında bulunan işlerin yürütüldüğü iller için mevzuatta öngörülen sınırlamaya tabi olup olmayacağı hususlarında Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü’nden 14.01.2019 tarih ve 1032 sayılı yazı ile görüş talep edilmiştir.
Anılan Müdürlük tarafından gönderilen 23.01.2019 tarihli ve 183089 sayılı cevabi yazıda aynen “…Yazınız ekinde yer alan Ek-4 başlıklı ihale dokümanının İSG Hizmet Alımı Teknik Şartnamesi’nin 2. Kapsam başlığı altında ‘Bu Teknik şartname; Karayolları 15. Bölge Müdürlüğüne bağlı Ek-1 de Tabloda bilgileri verilen, işyerlerimizde yapılan işlere ve bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine, çırak ve stajyerler de dahil olmak üzere tüm çalışanlarına faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanır.’ ibaresi ve alt başlıklarında bu genel kapsamı detaylandıran ve işyerinde verilmesi gereken diğer ibareler yer almaktadır. Mevzuatta ve 23.11.2018 tarih ve 59461153-576.01.01-E.720676 sayılı yazıda bahsedildiği üzere Ek-4 başlıklı ihale dokümanında yer alan işler Yönetmeliğin 12’nci maddesinin beşinci fıkrasında belirtilen istisnai işler kapsamında olmayıp mevcut ihale dokümanında yer alan iş sadece ihale kapsamındaki tüm illere hizmet verme yetkisi bulunan bir OSGB tarafından yerine getirilebilir.” ifadelerinin yer aldığı, aynı kapsamda olan somut olayda ihale konusu işin niteliği gereği birden fazla ilde yürütülmesi gereken raylı sistem, yol ve nakil hattı inşası veya bakımı ve onarımı gibi işler dâhilinde olmadığı, dolayısıyla hizmetin görüleceği illerden birisi için yetki belgesi sahibi olunmasının yeterli olacağına yönelik mevzuat hükmünün başvuruya konu ihalede uygulanamayacağı anlaşılmıştır.
İdarenin şikâyete cevap yazısında “İhale Komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak Karaelmas İş Sağ. Ve Güv. Mkz. İnş. Özel Sağ. Hizm. San. Ve Tic. A.Ş, en avantajlı ikinci teklif olarak da Denizli Asil O.S.G.B. Ltd. Şti.’nin belirlendiği anlaşılmaktadır. Şikâyet sahibi istekli Ege Gökmen İnş. Araç Kir. O.S.G.B İş Sağ. Ve Güv. Eğit. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti. birinci teklif sahibinin Denizli, Uşak ve Muğla’da; ikinci teklif sahibinin ise İzmir ve Balıkesir’de İSG Hizmetleri Yönetmeliğin 12. maddesinin 5. fıkrası gereğince hizmet vermeye yetkili olmadıkları yönündeki iddia ile ilgili olarak;
Öncelikle istekli tarafından sunulan şikâyet dilekçesi ekindeki Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünden alınan konu ile ilgili görüş yazısının imzalı olmadığı, dolayısıyla, resmiyet kazanmadığı görülmektedir. Yazıda ihale konusu işin aşağıda bahsi geçen hükümde belirtilen istisnai işler kapsamında olmadığı belirtilmektedir.
İSG Hizmetleri Yönetmeliğin 12. maddesinin 5. fıkrası “OSGB’ler kuruldukları il ve sınır komşusu illerde hizmet sunmaya yetkilidir. Sınır illerin dışında hizmet verilebilmesi için, bu Yönetmelikte belirtilen şartları sağlayarak o illerde şube açılması zorunludur. Ancak niteliği gereği birden fazla ilde yürütülmesi gereken raylı sistem, yol ve nakil hattı inşası veya bakımı ve onarımı gibi işlerde hizmet alınan OSGB’nin işin yapıldığı illerden herhangi birisinde yetkilendirilmiş olması yeterlidir.” şeklinde düzenlenmiştir.
Öncelikle ihalede aranan yeterlik kriterleri ve belgeleri İdari Şartnamenin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7. maddesinde yer alan yeterlik kriterleri arasında bu hususta herhangi bir madde bulunmamaktadır, Bu konudaki kriter Teknik Şartnamenin “Yüklenicinin Sorumlulukları” başlıklı 5. Maddesinde
…
uygulamayı ilgilendiren Teknik Şartnamenin bu son değişikliği de göz önünde bulundurularak değerlendirme yapılmıştır.
Zira ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi firma teklif dosyasında İzmir Şubesine ait belgeleri; ekonomik açıdan en avantajlı ikinci firma da merkezinin Denizli olduğunu gösteren belgeleri yeterlik kriterlerinde istenmemiş olmasına karşın teklif dosyasında sunmuşlardır. Teknik Şartnamedeki kriterler uygulamaya dönük olup ihale sırasında teklifle birlikte sunulacak belgelerden değildir. Ayrıca teknik Şartnamede de açıkça vurgu yapıldığı gibi yetki alınmasından yüklenici sorumludur.
Diğer yandan İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliğinin adı geçen maddesinde “.... yol inşası veya bakımı ve onarımı gibi işlerde hizmet alınan OSGB’nin işin yapıldığı illerden herhangi birinde yetkilendirilmiş olması yeterlidir” hükmü çok açıktır, Karayolları Genel Müdürlüğünün taşradaki birimleri olan Bölge Müdürlükleri sorumluluğundaki yolların yapım, bakım ve işletilmesinden sorumludur ve bu işlemler birbirinden ayrık ve kopuk olarak değerlendirilemez olup, süreklilik arz eden ve zaman zaman iç içe geçen hizmetler bütünüdür. Teşkilatımızın yapısı gereği Bölge Müdürlüklerinin sorumluluk alanları belirlenmiş olup iller bazında değerlendirilmesinin uygulamada pratiği mümkün bulunmamaktadır.” ifadelerine yer verilmiştir.
Aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere İhale İlanı veya İdari Şartname’de yer verilmesi gerekmektedir. Ancak kesinleşen ihale dokümanının ilgili maddesinde yer verilen “İdarenin sorumluluk alanındaki illerin (İzmir, Manisa, Uşak, Muğla, Denizli, Aydın, Balıkesir) tamamında…” düzenlemesinin isteklilerden sahip olunması istenen yetkininin çerçevesini belirttiği, bu durumu tevsik edici yetki belgelerinin teklif dosyası kapsamında sunulması gerektiği yönünde bir düzenlemeyi ihtiva etmediği, ihale komisyonu kararında anılan hususla ilgili değerlendirme yapılmadığı, zarf açma ve belge kontrol tutanağında yetki belgesine yönelik satır açılmadığı anlaşılmıştır.
İstekliler tarafından ise teklif dosyası kapsamında yetki belgelerinin sunulduğu, bu çerçevede;
İhale üzerinde bırakılan istekli olan Karaelmas İş Sağ. ve Güv. Hizm. Merkezi İnş. Özel Sağ. Eğ. Hiz. San. ve Tic. A.Ş. tarafından teklif dosyası kapsamında İzmir ve Zonguldak illerine ait OSGB yetki belgeleri sunulduğu,
Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Denizli Asil Ortak Sağ. ve Güv. Bir. Ltd. Şti. tarafından teklif dosyası kapsamında yetki belgelerinin sunulmadığı,
Başvuru sahibi istekli tarafından ise teklif dosyası kapsamında Manisa ve Antalya illerine ait yetki belgeleri sunulduğu görülmüştür.
İsteklilerin teklif dosyası kapsamında yetki belgesi sunmalarının yeterlik kriteri olarak düzenlenmediği hususu göz önünde bulundurulduğunda; ihalede istekliler tarafından Teknik Şartname’de belirtilen yetki belgesinin sunulmasının zorunlu olmadığı, başvuru sahibi tarafından iddiasında yer vermiş olduğu ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci isteklilerin yetki belgelerinin yapılacak iş kapsamındaki illeri kapsamadığı yönündeki hususun ihalede yeterlik kriteri olarak belirlenmediğinden bu aşamada tespitine veya değerlendirilmesine imkân bulunmadığı anlaşılmıştır.
Diğer yandan, idarenin cevap yazısında her ne kadar şikâyete konu ihalenin kapsamının İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmelik’in de belirtilen istisna kapsamında olduğu belirtilse de, aynı nitelikteki başka bir ihalede konunun açıklığa kavuşturulması adına ilgili hükmün belirli bir proje kapsamında alınacak OSGB hizmeti kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği ya da OSGB hizmeti verilecek belirli bölge müdürlüğü yetki alanında bulunan işlerin yürütüldüğü iller için mevzuatta öngörülen sınırlamaya tabi olup olmayacağı hususlarında İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünden alınan görüş yazısı ışığında ihalenin istisna kapsamında bulunmadığı, OSGB’lerin kuruldukları il ve sınır komşusu illerde hizmet sunmaya yetkili oldukları hususu dikkate alınarak, isteklilerin sunacakları yetki belgelerinin bölgeleri kapsamında yetkili olup olmadıkları hususunda ihale dokümanında yeterlik kriteri olarak düzenleme bulunmadığı göz önüne alındığında, bu husustaki değerlendirmenin idare tarafından sözleşme aşamasında dikkate alınması gerektiğinden başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.(¤¤)