(4734 S. K. m. 54, 65)
Toplantı No: 2014/58
Gündem No: 23
Karar Tarihi: 03.09.2014
Karar No: 2014/UY.III-3018
Şikayetçi: Yalçınkaya İnşaat Kont. Gün. Ener. Sis. Tar. Ürn. Turz. Tic. Ve San. İth. İhr. Ltd. Şti.
İhaleyi Yapan Daire: Mersin Büyükşehir Belediyesi
Başvuru Tarih ve Sayısı: 12.08.2014 / 25714
Başvuruya Konu İhale:
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından 24.06.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Lahit Mezar (Hazır Mezar) Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Yalçınkaya İnşaat Kont. Gün. Ener. Sis. Tar. Ürn. Turz. Tic. ve San. İth. İhr. Ltd. Şti.nin 24.07.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.08.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.08.2014 tarih ve 25714 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.08.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2014/2404 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
Karar: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idareye sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan açıklama istenilen analiz girdilerinden operatör makinisti, yağcı ve mazot girdileri için herhangi bir açıklama sunulmadığı gerekçesiyle savunmanın uygun görülmeyerek tekliflerinin reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından 24.06.2014 tarihinde açık ihale usulü ve anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle gerçekleştirilen başvuru konusu yapım işine ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin
a) Adı: Lahit Mezar (Hazır Mezar) yapımı
b) Yatırım proje no'su/kodu:-
c) Miktarı ve türü:
2000 Adet Lahit Mezar (Hazır Mezar)Yapımı
ç) Yapılacağı yer: Mersin Büyükşehir Belediyesi Mezarlıklar Müdürlüğü Güneykent Mezarlığı /MERSİN” düzenlemesi yer almaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.
45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.
Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.
45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.
Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.
Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.
Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.
Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.
45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.
İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir…
45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;
a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri… sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.
…
45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır…
45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.
…
45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;
a) Yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,
hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır...” açıklaması yer almaktadır.
İhale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmeler neticesinde, bir isteklinin iş deneyim belgesinin uygun olmaması gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, aşırı düşük teklif sınır değerinin 209.793,37 ?olarak hesaplandığı, bu tutarın altında tek geçerli teklif sahibi istekli olan başvuru sahibi Yalçınkaya İnşaat Kont. Gün. Ener. Sis. Tar. Ürn. Turz. Tic. ve San. İth. İhr. Ltd. Şti.nin 26.06.2014 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, istekli tarafından 04.07.2014 tarihinde sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmeyerek ihalenin sınır değerin üzerinde teklif veren Mehmet Sarper Ummak üzerinde bırakıldığı görülmüştür.
Başvuru sahibi istekliye tebliğ edilen kesinleşen ihale kararında “…Teklif başvuru belgeniz aşağıda belirtilen hususlardan dolayı yeterli bulunmamıştır:
Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında istenilen analiz girdilerinden operatör makinisti, yağcı ve mazot için herhangi bir açıklama verilmemiştir.” ifadelerine yer verilmiştir.
İdare tarafından sıralı iş kalemleri listesi hazırlanarak yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan aşağıda yer verilen 3 iş kaleminin belirlendiği, teklifi sınır değerin altında olan istekliye tebliğ edilen 26.06.2014 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısının ekinde açıklama istenilen iş kalemleri listesi ile açıklama istenilen analiz girdileri listesi ve örnek analiz formatının verildiği görülmüştür.
Açıklama İstenilen İş Kalemleri
Sıra
İş Kalemi No
İş Kalemi Tanımı
Birimi
1
18.303
Boşluklu Beton Briket Duvar Yapılması (20*19*39 CM)
M3
2
Y.15.006/1A
Makine ile Yumuşak ve Sert Küskülük Kazılması (Serbest Kazı)
M3
3
Y.23.010
Nervürlü Çelik Hasırın Yerine Konulması 1.500-3.000 KG/M2 (3.000 KG/M2 Dahil)
Başvuru sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
İstekli tarafından idareye sunulan 04.07.2014 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, açıklama yazısının, maliyet cetvellerinin, 3 iş kalemine ilişkin analizlerin ve yapılan benzer işlere ait açıklamalar ile geçici-kesin kabul tutanaklarının sunulduğu görülmüştür. Ayrıca istekli tarafından sunulan açıklama yazısında “…Açıklama istenilen Y.15.006/1A ile Y.23.010 nolu pozların Çevre ve Şehircilik Bakanlığının analizlerine göre yapılmıştır.” ifadeleri yer almaktadır. Ayrıca istekli tarafından açıklama kapsamında sunulan analizlerde kâr öngörülmemiş, yüklenici kârı işe ilişkin öngörülen maliyet üzerinden toplu olarak hesaplanmıştır.
İstekli tarafından Y.15.006/1A poz numaralı “Makine ile yumuşak ve sert küskülük kazılması (serbest kazı)” iş kalemine ilişkin sunulan analizin aşağıdaki gibi olduğu görülmüştür:
İş kalemi/iş grubu no:
Analizin Adı
Ölçü Birimi
Y.15.006/1A
Makine ile Yumuşak ve Sert Küskülük Kazılması (Serbest Kazı)
M3
Poz no
Girdiler
Ölçü Birimi
Miktarı
Birim Fiyatı
Tutarı
İşçilik
0
03.504 (Y)
Ekskavatör (paletli) (210 HP) (Maksimum 2,5 m3) 1 saatlik ücreti
Saat
0,019
147,52
2,8
03.520 (Y)
Kazıcı yükleyici (100 HP) (maksimum 2,5 m3) 1 saatlik ücreti
Saat
0,006
76,69
0,46
Kâr ve genel giderler hariç toplam
3,26
Kâr ve genel giderler %
0
Toplam Tutar
3,26
İdare tarafından aynı poz numarasına ve isme sahip iş kalemi için sıralı analiz girdileri tablolarında yer alan analizin aşağıdaki şekilde hazırlandığı belirlenmiştir:
Y.15.006/1A
Makine ile Yumuşak ve Sert Küskülük Kazılması (Serbest Kazı)
M3
Girdi no
Girdi tanımı
Birimi
Miktar
Birim Fiyatı
Tutarı
01.408
Yağcı
SA
0,003
4,40
0,01
03.020(Y)
Kazıcı yükleyici (100 HP) (maksimum 2,5 m3)
AD
0,000001026
135.000,00
0,14
01.404
Operatör makinist
SA
0,03
6,85
0,21
03.004(Y)
Ekskavatör (paletli) (210 HP) (Maksimum 2,5 m3)
AD
0,000003249
270.000,00
0,88
04.109
Mazot (Motorin)
KG
0,392445
3,77
1,48
Kârsız analiz toplamı: 2,71
İstekli tarafından söz konusu iş kalemi içerisinde idarece yapılan analizlerde yer alan 01.404 poz numaralı operatör makinisti, 01.408 poz numaralı yağcı ve 04.109 poz numaralı mazot analiz girdilerine açıklamalarda yer verilmediği ve bu gerekçe ile açıklamalarının uygun görülmeyerek isteklinin teklifinin reddedildiği tespit edilmiştir.
İstekli tarafından açıklama yazısında yer aldığı şekliyle, analizlerin oluşturulması ve öngörülen birim fiyatlar konusunda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan 2014 yılı birim fiyatlarının ve analizlerinin kullanıldığı tespit edilmiştir. Yayınlanan söz konusu birim fiyatlarda 2014 yılı için Y.15.006/1A poz numaralı “Makine ile yumuşak ve sert küskülük kazılması (serbest kazı)” iş kalemine ilişkin birim fiyatın 4,08 ? olduğu, birim fiyattan %25 oranında yüklenici kârının düşülmesi neticesinde 3,26 ?birim fiyata ulaşıldığı belirlenmiştir. Dolayısıyla söz konusu iş kalemi açısından Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nca yayınlanan birim fiyatları kullanan isteklinin analiz sunmasına gerek olmadığı anlaşılmıştır.
Bununla birlikte, istekli tarafından sunulan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan birim fiyatlarla uyumlu olan analiz ile idarece hazırlanan analiz arasındaki farkın, idare tarafından söz konusu iş kaleminde yer alan 03.020(Y) poz numaralı “Kazıcı yükleyici (100 HP) (maksimum 2,5 m3)” ile 03.004(Y) poz numaralı “Ekskavatör (paletli) (210 HP) (Maksimum 2,5 m3)” analiz girdilerinin alt analizlerinde yer alan girdilerine, analiz girdileri miktarları ile oranlanarak iş kalemi analizinde yer verilmesi sebebiyle ortaya çıktığı, istekli tarafından öngörülen söz konusu analiz girdi fiyatlarının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan rayiç bedelleri ile uyumlu olması nedeniyle anılan analiz girdilerinin alt analizlerinde yer alan yağcı, operatör makinisti ve mazot girdilerine ilişkin fiyat öngörmesine ya da analizlerinde bu girdilere yer vermesine gerek bulunmadığı belirlenmiştir. İdarece isteklinin açıklamasının operatör makinisti, yağcı ve mazot girdilerinin açıklanmadığı gerekçesiyle uygun bulunmaması işleminin mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Yalçınkaya İnşaat Kont. Gün. Ener. Sis. Tar. Ürn. Turz. Tic. ve San. İth. İhr. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülerek isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınası ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi.(¤¤)