(4857 S. K. m. 41) (5174 S. K. m. 51) (4734 S. K. m. 37, 38, 54, 65) (Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 59) (Kamu İhale Genel Tebliği m. 8, 79) (İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ m. 11)
Toplantı No: 2014/019
Gündem No: 15
Karar Tarihi: 05.03.2014
Karar No: 2014/UH.I-1193
Şikayetçi: Fatsalı Hünkar Restoran Doğruca Kardeşler Gıda Ve Turizm Tekstil Pazarlama Tic.Ltd.Şti.-Varan Kardeşler Gıda Mad. Nak. Hayv. Top. Tem. Turizm İnş. Akary. Kuy. ve Tük. Mal. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti., SAKARYA MAH. SAKARYA CAD. NO:196 ORDU
İhaleyi Yapan Daire: Ordu İli Kamu Hastaneler Birliği Genel Sekreterliği Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu, Bucak Mah. İbni Sina Cad. No:18 ORDU
Başvuru Tarih ve Sayısı: 05.02.2014/4620
Başvuruya Konu İhale: 2013/164373 İhale Kayıt Numaralı "Birliğimize Bağlı Sağlık Tesislerinin İhtiyacı Olan Malzemeli Yemek Pişirme, Taşıma, Dağıtımı Ve Sonrası Hizmetleri" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: Ordu İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından 16.12.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Birliğimize Bağlı Sağlık Tesislerinin İhtiyacı Olan Malzemeli Yemek Pişirme, Taşıma, Dağıtımı ve Sonrası Hizmetleri (4’üncü Kısım)” ihalesine ilişkin olarak Fatsalı Hünkar Restoran Doğruca Kardeşler Gıda ve Turizm Tekstil Pazarlama Tic. Ltd. Şti.-Varan Kardeşler Gıda Mad. Nak. Hayv. Top. Tem. Turizm İnş. Akary. Kuy. ve Tük. Mal. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.İş Ortaklığı’nın 27.01.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.01.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.02.2014 tarih ve 4620 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.02.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2014/643 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
Karar:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin 4’üncü kısmı üzerinde bırakılan Buğratem Yemek Kırtasiye Tem. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasında,
Örnek menülere göre hazırlanan reçetelerde işlem hatası bulunduğu, yemek hazırlanmasında kullanılan malzemelere ilişkin alınan proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olmadığı, tekrar değerlendirilmesi gerektiği, faturalarda yer alan fiyatların piyasa şartlarını sağlamadığı ve EK-O.5, EK-O.6 belgelerinin talep edilmesi gerektiği,
İşçilik maliyetinin hesaplanmasında Şartname’de belirlenmiş olan farklı maaşların dikkate alınmadığı, işin süresi dikkate alındığında işçiliğe gelebilecek artışların hesaplamada öngörülmediği, portör muayeneleri, işyeri hekimi, iş güvenliği gider kalemlerinin maliyete yansıtılmadığı,
Demirbaş maliyeti proforma fatura ile açıklandı ise fatura bedelinin tamamının fiyata yansıtılması gerektiği, bahse konu firmanın bu şartı yerine getirmediği, idare tarafından verilecek olan demirbaş malzemelerin bakım onarım giderinin, haşere ve kemirgenlere karşı yapılacak ilaçlama giderlerinin maliyete katılmadığı, hizmetin yerine getirilmesi için kullanılacak elektrik, su ve yakıt giderlerinin fiyatlandırılması için alınan belgelerin Tebliğ’e uygun olmadığı, damga vergisi ve karar pulu giderlerini maliyetine eklemediği, açıklamanın tekrar incelenmesi gerektiği,
Ayrıca söz konusu gider kalemleri dışında kalan gider kalemlerinin de açıklama içerisinde belgeye dayalı olmasa da yer alması gerektiği, bu durumun da tekrar incelenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
Şikayete konu ihale Ordu İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği’nin “Birliğimize Bağlı Sağlık Tesislerinin İhtiyacı Olan Malzemeli Yemek Pişirme, Taşıma, Dağıtımı ve Sonrası Hizmetleri Hizmet Alımı” işi olup İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;
a) Adı: Birliğimize Bağlı Sağlık Tesislerinin ihtiyacı olan Malzemeli Yemek Pişirme, Taşıma, Dağıtımı ve Sonrası Hizmetleri
b) Miktarı ve türü: Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
c) Yapılacağı yer: Sağlık Bakanlığı-Ordu Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Ulubey Devlet Hastanesi, Ordu Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi, Ünye Devlet Hastanesi, Fatsa Devlet Hastanesi, Gürgentepe Devlet Hastanesi, Aybastı Devlet Hastanesi, Gölköy Devlet Hastanesi Kumru Devlet Hastanesi, Korgan Devlet Hastanesi”düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.” düzenlemesi ile “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1.
1-Yüklenici tarafından Sözleşmenin Uygulanması sırasında Teknik Şartnamede belirtilen sayı ve özelliklerde işçi çalıştırılacak olup, Yüklenicinin çalıştıracağı İşçiler için Sosyal Güvenlik Kanunu ve 4857 Sayılı İş Kanunu veya diğer kanunlar gereği yerine getirmesi gereken tüm yasal yükümlülüklere ait giderler yüklenici tarafından karşılanacak olup, teklif fiyata dahildir.
2-İşin yürütülmesi için gerekli olan ve ayrıntısı Teknik şartnamede yazılı olan araç ve gereçler ve demirbaş malzemelere ait giderleri,
3-Hazırlanacak olan Yemekler için her türlü gıda, temizlik ve diğer malzeme giderleri,
4-İşin yürütülmesi için gerekli olan her türlü sarf malzeme, elektrik, su, dış hat telefon giderleri yemek pişirmede kullanılacak olan yakıt ve süzme saat giderleri, ilaçlama ve dezenfekte giderleri,
5-Çalışacak olan personellere ait giyim giderleri ( üniforma, ayakkabı, yaka kartı ) ve portör kontrolleri giderleri,
6-Hizmet üretim ve sunum yerlerinde bulunan Ofislerin ve dolapların (İşe başlandıktan sonra meydana gelen arıza ve hasarların) onarımı (köşebentler, kırık fayanslar, pencere, cam ve çerçeveler, tıkalı pis su borularının açılması vs.), boyanması, temiz tutulması yükleniciye ait olup teklif giderlerine dahildir.
7-Yükleniciye, çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarının karşılanması için Hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkânı verilecektir. İstekliler de tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyecekler ve teklif fiyata dahil etmeyeceklerdir.
8-Resmi Tatil günleri: Resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü bayram tatillerinde İş Kanunu kapsamında işçi çalıştırılacaktır. Bu hizmet alımı işçi çalıştırmaya dayalı hizmet alımı olmadığından, idari ve teknik şartname hususları doğrultusunda hizmetin aksamadan yerine getirilmesini sağlayacak şekilde Resmi tatil günlerinde çalışacak personel sayısı işi üstlenecek olan firma tarafından belirlenecek ve resmi tatil günlerinde çalışan personele İş Kanunu kapsamında ücret ödenecektir. Yüklenici tarafından personellere fazla çalışma yaptırılması halinde 4857 sayılı İş Kanunun 41. maddesi uyarınca doğacak fazla çalışma ve fazla süreli çalışma ücretlerinin ödenmesi yüklenicinin sorumluluğundadır.
9-Söz konusu hizmet alımı malzemeli yemek hizmet alımı olduğundan, asgarin ücretin üzerinde ücret ödenecek personele ve ücret oranına yüklenici tarafından karar verilecektir. Ancak; hizmetin kalitesi, çalışma koşulları, kalifiye eleman çalıştırma veya bulma zorluğu gibi hususlar dikkate alındığında firma çalıştıracağı gıda mühendisi veya diyetisyene, üretim müdürü veya firma sorumlusuna, baş aşçı ve aşçıya asgari ücretin en az %50 fazlası, aşçı yardımcısına ise asgari ücretin en az %30 fazlası ücret ödeyecektir. Söz konusu işçi ücret giderleri birim fiyat tekliflerine dahildir.
10-Söz Konusu hizmet alımı ile ilgili yol ve taşıma maliyeti yüklenici firma tarafından karşılanacaktır.
25.4.Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.
Personelin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı %2 (iki) olarak tespit edilmiştir.” düzenlemesinin yer aldığı,
Beş kısımdan oluşan ihalenin şikâyete konu “4. Kısım Gürgentepe, Aybastı, Gölköy Devlet Hastanesi”için birim fiyat teklif cetvelinin aşağıdaki şekilde düzenlendiği görülmüştür.
Birim Fiyat Teklif Cetveli
İhale kayıt numarası: 2013/164373
KISIM IV.: Gürgentepe, Aybastı, Gölköy Devlet Hastanesi
A1
B2
Sıra No
İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6
Birimi
Miktarı
Teklif Edilen4Birim Fiyat
Tutarı
1
Normal Kahvaltı
Öğün
188.000,000
2
Diyet Kahvaltı
Öğün
18.000,000
3
Öğle-Akşam Yemeği Normal
Öğün
377.800,000
4
Öğle-Akşam Yemeği Diyet
Öğün
18.100,000
5
Ara Öğün
Öğün
27.400,000
Kısım Toplam Tutarı (K.D.V Hariç)
16.12.2013 tarihinde gerçekleştirilen şikayete konu ihalede “4. Kısım Gürgentepe, Aybastı, Gölköy Devlet Hastanesi” için 8 isteklinin teklif verdiği, teklif fiyatları kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında olan Sivas İnci Yem. Tem. Enj. Hay. İnş. Turz. İth. İhr. Tic. San. Ltd. Şti., Burç Tadım Gıda Eğ. Temz. Turz. Hat. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. ile Buğratem Yemek Kırtasiye Tem. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nden 23.12.2013 tarih, 11334 sayılı ve 26.12.2013 tarih, 11464 sayılı yazılar ile aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği,
Sivas İnci Yem. Tem. Enj. Hay. İnş. Turz. İth. İhr. Tic. San. Ltd. Şti. ve Burç Tadım Gıda Eğ. Temz. Turz. Hat. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin verilen süre içerisinde aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Buğratem Yemek Kırtasiye Tem. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin üzerine bırakıldığı, kararın 17.01.2014 tarihinde ihale yetkilisince onaylandığı görülmüştür.
4734 sayılı kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37’nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, komisyonun; verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temini işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, ihale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük tekliflerin geçerli teklif olarak dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır.
Hizmet alımı ihalelerinde teklif bedelinin aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerin 4734 sayılı Kanun’un 38’inci ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu maddesi uyarınca yapacakları açıklamada uyacakları usul ve esaslar Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde düzenlenmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.3. Asgari işçilik maliyeti;
i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),
ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,
iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.
79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.
79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.
79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.
79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;
a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.
79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.
79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.
İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;
a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,
b. Fiyat teklifleri,
c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,
ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,
d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,
e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,
f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,
g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.
İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.
Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)
79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;
a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,
b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,
altında olamaz.
Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;
a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,
b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,
altında olamaz.
Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
…
79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)
…
79.4.2.10. İstekli tarafından ticaret borsalarında oluşan fiyatların kullanılması halinde, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son işlem tarihinde gerçekleşen asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.
…
79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.
79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.
(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.
(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.
Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.
Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.
İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.
İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.
79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.
Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.
Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.
79.4.2.17. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.
79.4.2.18. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.
79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.
…
79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.
…
79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklamaları yer almaktadır.
İdare tarafından teklifleri aşırı düşük olarak belirlenmiş olan 3 istekliden 23.12.2013 tarih ve 11334 sayılı yazı ile aşırı düşük teklif açıklamasının talep edilmekle birlikte idare tarafından yapılan değerlendirme sonucunda söz konusu talep yazılarının faks yolu ile yollanmasının hukuki sorun oluşturacağı, ayrıca yemek menülerinin açık ve anlaşılır olmadığı, bu durumda da değerlendirmenin objektif yapılamayacağı kanaatine varıldığından 26.12.2013 tarih ve 11464 sayılı yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması yeniden talep edilmiş, isteklilerin teklifleri ile ilgili açıklık getirilmesi gereken hususlar “1-Yemek hizmetinde çalışacak personel için asgari işçilik maliyeti (Asgari ücret+sigorta risk oranı Kamu İhale İşçilik hesaplama Modülüne girilmiş şekilde olacaktır.) (Asgari ücretin üzerinde ödeme yapılacak personele aynı yöntemle hesaplama yapılacaktır.)
2-Aşağıda belirtilen örnek menülere göre yemek maliyeti
3-İhale şartnamesinde belirtilen demirbaş ve istenen araç gereçler
4-Sözleşme giderleri,
5-Kar”olarak belirlenmiş, talep yazısı ekinde “Haftalık normal yemek menüsü örneği (Öğle-akşam), haftalık kahvaltı menüsü, haftalık diyet menü, ara öğün örnek menü, diyet kahvaltı örnek menü, diyaliz hastaları için haftalık ara kahvaltı menüsü”ne yerverildiği görülmüştür.
İhalenin 4’üncü kısmında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmiş olan Buğratem Yemek Kırtasiye Tem. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 2.149.116,00 TL tutarındaki teklif fiyatına ilişkin 06.01.2014 tarihli aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesinde;
Teklif fiyatını oluşturan maliyet kalemlerine yönelik “Asgari Maliyet Analiz Raporu” sunduğu, tabloda aşağıdaki bilgilerin yer aldığı görülmüştür.
Asgari Maliyet Analiz Raporu
Toplam çiğ girdi maliyeti
1.376.864,00 TL
İşçilik
465.986,03 TL
İlaçlama bedeli
2.400,00 TL
Sigorta
2.000,00 TL
Yaka Kartı
60,00 TL
Elektronik kart sistemi
19.250,00 TL
Demirbaş
44.730,00 TL
Süzme sayaç
600,00 TL
İş sağlığı ve güvenliği
1.000,00 TL
Su bedeli
27.713,00 TL
Tüp gideri
800,00 TL
Su aylık Gürgentepe 50 m3*1,40=70,00 TL, Gölköy 100 m3*3=300,00 TL, Aybastı 70 m3*2,70=189,00 TL
13.416,00 TL
Elektrik Gölköy 1000 kW-Aybastı 800kW-Gürgentepe 600kW üç ilde fiyatlar aynıdır 0,205701 TL
11.848,38 TL
Temizlik malzemesi maliyeti
26.057,50 TL
Tamir bakım onarım vs
5.000,00 TL
Hastanelere malzeme vs gidiş geliş yakıt ücreti
2.861,60 TL
Görülmeyen ve tahmin edilmeyen giderler için
10.000,00 TL
Toplam
2.074.586,51 TL
Sözleşme giderleri
Damga % 948
20.373,62 TL
Karar % 569
12.228,47 TL
KİK %005
1.074,56 TL
Toplam
2.108.263,16 TL
Firma Karı
40.852,84 TL
Teklif Bedeli
2.149.116,00 TL
düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Fazla Mesai” başlıklı 7.7’nci maddesinde “Resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü bayram tatillerinde İş Kanunu kapsamında işçi çalıştırılacaktır. Bu hizmet alımı işçi çalıştırmaya dayalı hizmet alımı olmadığından, idari ve teknik şartname hususları doğrultusunda hizmetin aksamadan yerine getirilmesini sağlayacak şekilde resmi tatil günlerinde çalışacak personel sayısı işi üstlenecek olan firma tarafından belirlenecek ve resmi tatil günlerinde çalışan personele İş Kanunu kapsamında ücret ödenecektir” düzenlemesi, “Ulusal Bayram ve Genel tatiller” başlıklı 7.8’inci maddesinde “Resmi, Dini Bayram ve Yılbaşı günlerinde de Yemek Hizmeti devam edecektir. … Ulusal Bayram Ve Genel Tatil günü 2014 yılı için 14,5 gün ve 2015 yılı için 14,5 gün olmak üzere toplam 29 gündür. Bu günler için 4857 sayılı İş Kanununun 47. maddesi uyarınca ücret hesaplanacaktır” düzenlemesi ile “Mesai Saatleri ve Zamanı” başlıklı 7.12’nci maddesinde “Yüklenici, yemek hizmetleri işlerinde çalıştıracağı işçilerin çalışma sürelerini 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında her bir işçiyi haftada 45 saat çalıştıracak şekilde planlayacaktır. (Bu sürelere günlük yarım saatlik yemek tatili dâhil edilmez.)” düzenlemesinin yer aldığı,
İşe ait İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacaktır” düzenlemesi ile işe ait Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde ise “9.1. İşe başlama tarihi 01.03.2014; işi bitirme tarihi 29.02.2016” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.
İşe ait Şartnameler ile Sözleşme Tasarısı’nın yukarıda anılan düzenlemelerine göre ihale konusu iş kapsamında fiyat farkı hesaplanmayacağından tam zamanlı olarak ihale konusu iş kapsamında çalışması öngörülen Gürgentepe İlçe Devlet Hastanesi için 3 kişi, Aybastı İlçe Devlet Hastanesi için 4 kişi ve Gölköy Devlet Hastanesi için 5 kişi olmak üzere toplam 12 personele ilişkin işçilik maliyetinin belirlenmesinde asgari ücrete yansıyacak muhtemel artış oranları dikkate alınarak teklif fiyatın oluşturulması gerektiği, işin süresinin 24 ay olduğu, bu sürenin 10 ayının 2014 yılında, 12 ayının 2015 yılında ve son iki ayının ise 2016 yılı ocak ve şubat ayları olduğu göz önüne alındığında işçilik maliyetinin belirlenmesinde 2014 ve 2015 yılı birinci ve ikinci dönem ile 2016 yılı ilk 6 aylık muhtemel asgari ücret artış oranı dikkate alınması gerektiği, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde ise işin aksaması engellemeyecek şekilde istekli tarafından personel sayısı belirlenerek maliyete yansıtılması gerektiği açıktır.
Bahse konu istekli tarafından işçilik maliyetinin belirlenmesinde meslek gruplarına ödenecek ücretlere yönelik olarak İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde yer alan düzenlemeler esas alınarak KİK işçilik hesaplama modülü üzerinden ihale tarihinde (16.12.2013) geçerli olan asgari ücrete (2013 yılı ikinci 6 aylık dönemi) göre resmi tatil ve bayram günlerinde dokümanda istenilen personelin tamamının çalışacağı kabul edilerek, kişi başı 40,00 TL giyim gideri de dahil edilmek suretiyle %3 oranında sözleşme ve genel gider tutarı hariç toplam işçilik maliyetinin 465.986,03 TL olarak hesaplandığı,
İşçilik maliyeti hesaplamasında asgari ücrete işin süresi boyunca yansıyacak muhtemel ücret artışının dikkate alınmadığı, bu hali ile işçilik maliyetinin mevzuata uygun hesaplanmadığı,
Çiğ girdi maliyetinin belirlenmesi için aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ekinde yer alan örnek menüler esas alınarak açıklama yapıldığı,
“Haftalık normal yemek menü (Öğle-akşam)” örneğinde pazartesi menüsü içinde yer alan mercimek çorbası, perşembe menüsü içinde yer alan yayla çorbası ve cumartesi menüsü içinde yer alan ezogelin çorbası için Teknik Şartname’de normal çorbalar için belirlenmiş olan girdi cins ve gramajları yerine diyet çorbalar için belirlenen girdi cinsleri ve gramajları esas alınarak öğün maliyeti hesaplandığı, “Haftalık diyet menü” örneğinde pazartesi ve cuma menüsü içerisinde yer alan pirinç pilavı için Teknik Şartname’de diyet pilav için belirlenmiş olan girdi cins ve gramajları yerine normal pilav için belirlenmiş olan girdi cins ve gramajları esas alınarak öğün maliyeti hesaplandığı, bu hali ile maliyet hesaplamasına esas aldığı gramajların Teknik Şartname’de istenilen gramajlardan farklı olduğu, bu hali ile çiğ girdi maliyetlerine yönelik açıklamasının mevzuata uygun olmadığı,
Diğer taraftan demirbaş malzemeler ve araç gereçler ile ilgili olarak Teknik Şartnamenin “İşin Süresi, Kısımları, Araç-Gereç Listeleri ve Personel Sayıları:” başlıklı 3’üncü maddesinin “3.4 Kısım 4” başlığı altında Gürgentepe İlçe Devlet Hastanesi, Aybastı İlçe Devlet Hastanesi ile Gölköy Devlet Hastanesi için firmadan talep edilen tüm demirbaş eşyaların fiyatının tevsiki için 03.01.2014 tarihinde düzenlenmiş proforma fatura sunulduğu, proforma faturaların üzerinde “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresine yer verilerek meslek mensubu tarafından kaşelenerek imzalandığı, faturada yer alan ürün cins ve miktarlarının Teknik Şartname’de istenilen cins ve miktarlar ile aynı olduğu, 44.730,00 TL tutarındaki fatura değerinin tamamının teklif fiyata dahil edildiği, bu hali ile demeibeş malzeme ve araç gereçlere ilişkin açıklamasının mevzuata uygun olduğu,
İdare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması talebi yazısında açıklama istenilen önemli teklif bileşeni olarak belirlenmemiş olmakla birlikte Teknik Şartname’de yer alan düzenlemelere göre teklif fiyata dahil olması gereken ilaçlama bedeli, elektrik ve su için süzme sayaç, işyeri sigorta gideri, manyetik kart okuma sistemi, iş sağlığı ve güvenliği vb giderlere yönelik proforma fatura sunulduğu ve fatura bedellerinin maliyet hesabına dahil edildiği, ihale konusu hizmetin yerine getirilmesi için gerekli olan elektrik ve su giderlerinin belirlenmesi için ilgili kuruluşların 1 kW elektrik tüketim fiyatı ile 1 m3 su tüketim fiyatını kullanarak maliyet belirledikleri ve teklif fiyata yansıttığı,
Bahse konu istekli tarafından maliyet analiz raporunda portör muayene ücretine ilişkin bir bedel öngörmediği, her ne kadar İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde çalışacak personele ait portör kontrol giderleri teklif fiyata dahil giderler arasında sayılmış olmakla birlikte idarece aşırı düşük teklif açıklaması talebi yazısında portör giderinin açıklama istenilen önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği, diğer taraftan portör muayenesi uygulamasının 11.10.2011 tarih ve 28103 sayılı mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanan 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 58’inci maddesi ile yürürlükten kaldırıldığı da dikkate alındığında bahse konu istekli tarafından portör muayenesine ait maliyetin teklif fiyata dahil edilmemesinin mevzuata aykırı olmadığı,
Toplam maliyetine göre damga vergisi, karar pulu ve KİK payının ayrı ayrı hesaplanarak mevzuata uygun olarak teklif fiyatına dahil edildiği görülmüş olup,
Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda Buğratem Yemek Kırtasiye Tem. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin personel ücretleri ile çiğ girdi maliyeti yönelik aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
Diğer taraftan idarece aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesinde istekliden proforma faturalara dayanak teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının istenilmesine gerek görülmediği anlaşılmıştır.
Anılan isteklinin yukarıda yapılan değerlendirme sonucunda aşırı düşük açıklaması uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği kanaatine varıldığı, aynı zamanda yukarıda anılan mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere aşırı düşük sorgulamaların değerlendirilmesinde, teklifi oluşturan bileşenlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak belgelendirilmesi şartı aranmakta olup belgelerdeki bilgilerin piyasa şartlarını sağlayıp sağlamadığı, ticari hayatın olağan akışına uygun olup olmadığı konusu teklif bileşenleri ile ilgili açıklamaların değerlendirilmesinde bir kriter olarak yer almadığı, proforma faturalara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının meslek mensubundan istenilmesi hususun ise Tebliğ’in 79.4.2.18’inci maddesi uyarınca Kurumun takdirinde olduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde “faturalarda yer alan fiyatların piyasa şartlarını sağlamadığı ve EK-O5, EK-O6 belgelerinin talep edilmesi gerektiği” yönündeki iddiası yerinde görülmemiştir.
Öte yandan İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde “Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller”in dilekçelerde yer verilecek hususlar arasında olduğu hükme bağlanmıştır.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin son fıkrasında “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.
Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde, “ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulmuş olan proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olmadığı tekrar değerlendirilmesi gerektiği” şeklinde somut iddialara dayanmayan bir iddiada bulunmuş olup söz konusu proforma faturaların anılan Tebliğ’in 79’uncu maddesinde yer alan düzenlemelerden hangisine aykırı olduğu yönünde somut bir iddiada bulunmadığı proforma faturaların yeniden incelenmesini gerektiği yönünde talepte bulunduğu görülmüştür. Bu çerçevede kanaate ve talebe dayalı yeniden inceleme içerikli soyut iddiasının yukarıda yer verilen mevzuat hükmüne uygun olmadığı görüldüğünden, söz konusu iddiası ile ilgili olarak başvurunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin 4’üncü kısmındaBuğratem Yemek Kırtasiye Tem. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonrakiihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “İhalenin 4.Kısmı üzerinde bırakılan Buğratem Yemek Kırtasiye Tem. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasında, örnek menülere göre hazırlanan reçetelerde işlem hatası bulunduğu, yemek hazırlanmasında kullanılan malzemelere ilişkin alınan proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olmadığı, tekrar değerlendirilmesi gerektiği, faturalarda yer alan fiyatların piyasa şartlarını sağlamadığı ve EK-O5, EK-O6 belgelerinin talep edilmesi gerektiği, işçilik maliyetinin hesaplanmasında Şartname’de belirlenmiş olan farklı maaşların dikkate alınmadığı, işin süresi dikkate alındığında işçiliğe gelebilecek artışların hesaplamada öngörülmediği, portör muayeneleri, işyeri hekimi, iş güvenliği gider kalemlerinin maliyete yansıtılmadığı, demirbaş maliyetinin proforma fatura ile açıklandı ise fatura bedelinin tamamının fiyata yansıtılması gerektiği, bahse konu firmanın bu şartı yerine getirmediği, idare tarafından verilecek olan demirbaş malzemelerin bakım onarım giderinin, haşere ve kemirgenlere karşı yapılacak ilaçlama giderlerinin maliyete katılmadığı, hizmetin yerine getirilmesi için kullanılacak elektrik, su ve yakıt giderlerinin fiyatlandırılması için alınan belgelerin Tebliğ’e uygun olmadığı, damga vergisi ve karar pulu giderlerini maliyetine eklemediği, açıklamanın tekrar incelenmesi gerektiği, ayrıca söz konusu gider kalemleri dışında kalan gider kalemlerinin de açıklama içerisinde belgeye dayalı olmasa da yer alması gerektiği bu durumunda tekrar incelenmesi gerektiği”şeklinde belirtilen iddiaları kapsamında Kurul çoğunluğunca, ihalenin 4 üncü kısmındaBuğratem Yemek Kırtasiye Tem. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;
Ordu İli Kamu Hastaneler Birliği Genel Sekreterliği tarafından kısmi teklif açık olarak gerçekleştirilen “Birliğimize Bağlı Sağlık Tesislerinin İhtiyacı Olan Malzemeli Yemek Pişirme, Taşıma, Dağıtımı ve Sonrası Hizmetleri” ihalesinin beş kısımdan oluştuğu, ihalenin yaklaşık maliyetin çevre hastanelerin 2014 yılı ve sonrası yıllar için yaptıkları ihalelere ait birim fiyatlar esas alınarak toplam 13.926.543,20 TL olarak belirlendiği, şikayete konu 4. Kısım için yaklaşık maliyetin 2.409.248,00 TL olarak hesaplandığı,
Bahse konu ihalede 23 adet ihale dokümanı satın alındığı/e-imza ile indirildiği, 16.12.2013tarihinde gerçekleştirilen ihalenin 4 ncü kısmına 8 istekli tarafından teklif verildiği,
İdarece ihalenin 4 ncü kısmına ilişkin tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, iki teklifin “teklif bedellerinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu” gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan 6 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,
İsteklinin Adı
Teklif Bedeli (TL)
Sivas İnci Yem. Tem. Enj. Hay. İnş. Turz. İth. İhr. Tic. San. Ltd. Şti.
1.820.391,00
İSSOM Güvenlik Gıda Toplu Temz. İnş. Or. Eğ. Danş. Ltd. Şti.
2.005.042,00
Burç Tadım Gıda Eğ. Temz. Turz. Hat. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.
2.012.956,00
Buğratem Yemek Kırtasiye Tem. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti
2.149.116,00
Fatsalı Hünkar Restoran & Varan Kardeşler Gıda Mad. Nak. Hayv. Top. Tem. Turizm İnş. Akary. Kuy. ve Tük. Mal. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
2.426.140,00
Filiz Gıda Tar. Hayv. İnş. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.
2.430.330,00
Şeklinde verildiği, teklif fiyatları kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında olan Sivas İnci Yem. Tem. Enj. Hay. İnş. Turz. İth. İhr. Tic. San. Ltd. Şti., Burç Tadım Gıda Eğ. Temz. Turz. Hat. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. ile Buğratem Yemek Kırtasiye Tem. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, Sivas İnci Yem. Tem. Enj. Hay. İnş. Turz. İth. İhr. Tic. San. Ltd. Şti. ve Burç Tadım Gıda Eğ. Temz. Turz. Hat. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin verilen süre içerisinde aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Buğratem Yemek Kırtasiye Tem. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin üzerine bırakıldığı, kararın 17.01.2014 tarihinde ihale yetkilisince onaylandığı,
Anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.
Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.
Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.
İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalenin dördüncü kısmına verilen teklif bedellerinin ikisi haricinde diğerleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.
Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiaları kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum. (¤¤)