(4734 S. K. m. 37, 38, 54, 65) (Kamu İhale Genel Tebliği m. 8, 38, 45)
Toplantı No: 2013/021
Gündem No: 32
Karar Tarihi: 11.03.2013
Karar No: 2013/UY.II-1333
Şikayetçi: Ürfan Söylemez, GAZİLER MAH. BOSTAN 531. SK. NO: 15 MANİSA
İhaleyi Yapan Daire: Manisa İl Özel İdaresi, Akmescıt Mah. İzmir Cad. No:311 MANİSA
Başvuru Tarih ve Sayısı: 18.02.2013 / 6071
Başvuruya Konu İhale: 2012/175931 İhale Kayıt Numaralı "Manisa Salihli Cumhuriyet İ.Ö.O. (L Proje B+Z+3) Yapım" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: Manisa İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği tarafından 21.12.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Manisa Salihli Cumhuriyet İ.Ö.O. (L Proje B+Z+3) Yapım” ihalesine ilişkin olarak Ürfan Söylemez-Söylemez İnşaat tarafından 18.02.2013 tarih ve 6071 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.02.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2013/770 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
Karar: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,ihale üzerinde bırakılan istekli konumunda olan firmalarının tekliflerinin, Arslan İnş. Taah. Müh. Mak. Elek. Elekt. Sağ. Malz. Turz. Mad. Sig. Arac. Hiz. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti.-Yıldırım Müh. Elek. Hiz. Mon. İnş. Malz. Müt. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının şikayet başvurusu üzerine, maliyet/satış tutarı tespit tutanağının tarihinin 07.01.2013 olması nedeniyle 2012/4. döneme göre düzenlendiği gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu, aşırı düşük teklif sorgulama yazısının gönderilmesinden sonra söz konusu evrakların düzenlendiği, 2012/4. dönemin Şubat ayı içerisinde verilecek geçici vergi beyanından sonra gerçekleşeceği, tutanağın düzenlenme tarihinden yola çıkarak ilgili olduğu dönemin belirlenemeyeceği, tutanağın hiçbir yerinde 2012/4. döneme ilişkin olduğuna ilişkin bir ibarenin bulunmadığı, SMMM tarafından düzenlenen belgenin sorumluluğunun belgeyi düzenleyene ait olduğu iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
Başvuru konusu ihale, açık ihale usulü ile anahtar teslimi götürü bedel üzerinden, kısmi teklife kapalı olarak gerçekleştirilen “Cumhuriyet İ.Ö.O. (L Proje B+Z+3) Yapımı” ihalesidir.
Kuruma gönderilen ihale işlem dosyası içerisinde yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; idarece hesaplanan sınır değerin altında teklif veren başvuru sahibi istekli de dâhil olmak üzere üç isteklinin 26.12.2012 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, 16.01.2013 tarihli ihale komisyonu kararında Örnek Res. Turz. San. Tic. Ltd. Şti.-İhsan Kutlu İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı gerekçesiyle, Sarı İnşaat Nak. Gıda Tarım Petrol İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin başvuru sahibi Ürfan Söylemez-Söylemez İnşaat üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Arslan İnş. Taah. Müh. Mak. Elek. Elekt. Sağ. Malz. Turz. Mad. Sig. Arac. Hiz. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti.-Yıldırım Müh. Elek. Hiz. Mon. İnş. Malz. Müt. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin şikâyet başvurusu üzerine, idare tarafından Özel 06 (gece gündüz renkli lensli kamera) iş kalemi için sunulan proforma faturayı onaylayan SMMM’den maliyet/satış tutarı tespit tutanağının istenildiği,
Söz konusu belge üzerinde idarece yapılan inceleme neticesinde, tutanağın düzenlenme tarihinin 07.01.2013 olması ve tutanağı düzenleyip onaylayan meslek mensubu tarafından söz konusu tutanakta yer alan fiyatların son geçici vergi beyanname dönemine ait olduğunun beyan edilmiş olması nedeniyle tutanaklarda yer alan fiyatların 2012 yılının 4’üncü geçici vergi beyanname dönemine ait olduğu, son geçici veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olmadığı belirtilerek maliyet/satış tutarı tespit tutanağının mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığından bahisle Ürfan Söylemez-Söylemez İnşaat’ın teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin Arslan İnş. Taah. Müh. Mak. Elek. Elekt. Sağ. Malz. Turz. Mad. Sig. Arac. Hiz. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti.-Yıldırım Müh. Elek. Hiz. Mon. İnş. Malz. Müt. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi üzerinde bırakıldığı görülmektedir.
Fiyat teklifi sunulması suretiyle açıklamaya ilişkin bahse konu maliyet/satış tutarı tespit tutanağında dönemin yalnızca “2012” olarak belirtildiği, “fiyat teklifine konu hizmet kapsamındaki mamule ilişkin son geçici vergi beyanname döneminde 152 mamuller hesabında bulunan kayıtlara ilişkin bilgiler aşağıda aktarıldığı gibidir. …” ibaresinin yer aldığı ve belge düzenleme tarihi olarak ise 07.01.2013 tarihinin belirtildiği görülmektedir.
Konuyla ilgili olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;
a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,
b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,
altında olamaz.
Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
…
45.1.13.10. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.
45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.
(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.
…
Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.
Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.
İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.
İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.
45.1.13.12. Maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.
Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur...”açıklaması yer almaktadır.
Özel poz 6 numaralı “gece gündüz renkli kamera (lensli)” iş kalemine ait proforma fatura ile maliyet satış tutarı tespit tutanağı bir arada değerlendirildiğinde; her iki belgenin de 07.01.2013 tarihinde düzenlendiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.12. maddesi gereği maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname döneminde değil bu döneme ilişkin olarak düzenlenmelerinin esas olduğu, bu nedenle maliyet/satış tutarı tespit tutanağının düzenlenme tarihinin tek başına söz konusu belgenin ilgili olduğu geçici vergi beyanname dönemine ilişkin bilgi vermeyeceği anlaşılmaktadır. Ancak belge üzerinde son geçici vergi beyanname dönemi belirtilmeksizin yalnızca “2012” ibaresinin yer alması nedeniyle söz konusu maliyet/satış tutarı tespit tutanağının mevzuata uygun olmadığı tespit edilmiştir.
Bununla birlikte, Sarı İnşaat Nak. Gıda Tarım Petrol İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nce teklifinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması işlemine karşı itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması üzerine Kurul tarafından alınan 11.03.2013 tarihli ve 2013/UY.II-1332 sayılı kararda da değerlendirildiği üzere;
İdarenin yaklaşık maliyet hesap cetvelinde ve ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilen ilerleme yüzdeleri listesinde 15.140/8, 18.071/2/MK, 18.211, 26.252/C1, 26.701/C1, 27.525/BMK, 27.535/MK, 27.581/MK, 27.583/MK, MSB.608/A, Y.23.014, Y.23.015, Y.23.152, Y.23.155 vb. poz numaralı iş kalemlerinin altında nakliye gideri için ayrı satır açılarak söz konusu gider kaleminin “miktar”, “birim fiyat” ve “tutar” itibariyle belirlendiği, sıralı iş kalemleri listesinin bahse konu iş kalemlerine nakliye giderleri eklenilerek oluşturulduğu ancak yaklaşık maliyet hesap cetveli ve ilerleme yüzdeleri listesinden farklı olarak sıralı iş kalemleri listesinde nakliye gideri için ayrı bir satır açılmadığı, sıralı analiz girdileri listesinde de nakliye giderinin ilgili olduğu iş kaleminin analizinde yer almadığı gibi söz konusu gider kalemi için ayrı analiz de düzenlenmediği görülmektedir.
26.12.2012 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısında “…Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama, ekteki listede tarafınıza gönderilen iş kalemleri üzerinden yapılacak olup,…” ifadelerinin yer aldığı ve bahse konu yazının ekinde yer alan açıklama istenilecek iş kalemleri listesinde de nakliye giderlerinin ayrıca gösterilmediği, örnek analiz formatının 2 numaralı dipnotunda, girdiler sütununda “Diğerleri” başlığı altında iş kalemi/grubunun yapım şartlarına göre varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb. unsurların yer aldığı belirtilmektedir.
Konuyla ilgili olarak Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.”hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır.
…” açıklaması,
Anılan Tebliğ’in “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “... 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.
45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.
Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.
45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.
Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.
Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.
Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.
Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.
45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.
İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.
…
45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;
a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,
…
sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.
45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;
…
b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,
(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.
İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.
45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.
…
İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.
…
45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.
…”açıklaması yer almaktadır.
Sarı İnşaat Nak. Gıda Tarım Petrol İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu belgeler incelendiğinde; idare tarafından adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmeme gerekçesi olarak gösterilen 15.140/8, 18.071/2/MK, 18.211, 26.252/C1, 26.701/C1, 27.525/BMK, 27.535/MK, 27.581/MK, 27.583/MK, MSB.608/A, Y.23.014, Y.23.015, Y.23.152, Y.23.155 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin olarak hesap cetvelinde nakliye giderlerinin ayrı satır açılarak gösterilmediği ve söz konusu iş kalemlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi sunulduğu, sayılan iş kalemlerinin ait olduğu Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığının birim fiyat tarifleri incelendiğinde sayılan iş kalemlerinin içerisinde nakliye giderinin öngörülmediği görülmektedir.
Başvuru sahibi Ürfan Söylemez-Söylemez İnşaat’ın aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu belgeler incelendiğinde hesap cetvelinde nakliye giderleri için ayrı satır açıldığı, ancak 15.140/8, 18.071/2/MK, 18.211, 26.252/C1, 26.701/C1, 27.525/BMK, 27.535/MK, 27.581/MK, 27.583/MK, MSB.608/A, Y.23.014, Y.23.015, Y.23.152, Y.23.155 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin olarak analizlerde ayrı bir satır açılmadığı ve açıklama getirilmediği görülmektedir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları çerçevesinde, nakliye giderinin teklif fiyata dâhil edilmesini ve söz konusu gidere ilişkin açıklama yapılmasını talep eden idarenin bu hususa ilişkin iradesini ihale dokümanı kapsamında yer alan belgeler ve aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ve eki belgeler ile ortaya koyması gerektiği; bu itibarla kamu ihale mevzuatına uygun bir aşırı düşük teklif sorgulaması yapılabilmesi için sıralı iş kalemleri listesinin bahse konu iş kalemlerine nakliye giderleri eklenilerek oluşturulması nedeniyle yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemlerinin yeniden belirlenmesine gerek bulunmadığı ancak nakliye gideri göz önünde bulundurularak sıralı analiz girdileri tablosu oluşturulması ve açıklama istenilecek analiz girdileri listesinin yeniden belirlenerek sınır değerin altında teklif veren bütün isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, nakliye gideri göz önünde bulundurularak sıralı analiz girdileri tablosu oluşturulması ve açıklama istenilecek analiz girdileri listesinin yeniden belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)