(4734 S. K. m. 38, 54, 56, 65) (Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 72)
Toplantı No: 2009/011
Gündem No: 92
Karar Tarihi: 09.02.2009
Karar No: 2009/UH.II-747
Şikayetçi:
Adalı Güvenlik Optik Temz. İni. Mob. Day. Tük. Mal. Teks. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti., Sağlık Sokak No:14/5 Sıhhiye/ANKARA
İhaleyi yapan idare:
Cumhuriyet Üniversitesi Rektörlüğü İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı, Cumhuriyet Üniversitesi Kampüsü - Malatya Yolu Üzeri- 7. Km. SİVAS
Başvuru tarih ve sayısı:
31.12.2008 / 37814
Başvuruya konu ihale:
2008/176253 İhale Kayıt Numaralı "Çevre Temizlik Hizmeti (50 Kişi İle)" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
02.02.2009 tarih ve H.55.97.0176/2009-68E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Cumhuriyet Üniversitesi Rektörlüğü İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı tarafından 17.12.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Çevre Temizlik Hizmeti (50 Kişi İle)” ihalesine ilişkin olarak Adalı Güvenlik Optik Temz. İni. Mob. Day. Tük. Mal. Teks. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 25.12.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 26.12.2008 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 31.12.2008 tarih ve 37814 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.12.2008 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığına,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihalede kamu yararına ve yapılabilirlik sınırına uygun en düşük teklifi verdikleri, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmayan ihalede ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin hayatın olağan akışına uygun bir teklif olmadığı, ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmak suretiyle kamu yararına ve yapılabilirlik sınırına uygun en düşük teklifi veren firmaları üzerinde bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
Başvuru konusu işin 50 kişi ile 12 ay boyunca Cumhuriyet Üniversitesi yerleşkesi alanında ve bağlı birimlerindeki tüm binaların genel temizliği (koridor, merdiven ve merdiven boşlukları, derslikler ile wc vs) Park-Bahçe tanzimi, tesisi, her türlü peyzaj ve ağaçlandırma çalışmaları, park, bahçe, yol, teras, galeri vb ile çevre temizliği ve bakımı işlerinin yerine getirilmesi olduğu, işe başlama tarihinin 02.01.2009; işi bitirme tarihinin ise 31.12.2009 olarak belirlendiği ve işin süresinin 364 (ÜçYüzAltmışDört) takvim günü olduğu görülmüştür.
İdari şartnamenin ‘Teklif Fiyata Dahil Olan Masraflar’ başlıklı 26 ncı maddesi;
“26.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödenecek her türlü vergi(KDV Hariç), resim, harç ve benzeri giderler, teklif fiyata dahil edilecektir.
26.2. (26.1) nci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilecektir.
26.3. Yüklenici tarafından karşılanacak yol masrafı aylık gün sayısı olarak 26 (YirmiAltı) gün, yemek masrafı aylık gün sayısı olarak 26 (YirmiAltı) gün esas alınacaktır.
Personelin yol gideri günlük brüt (2,50 YTL) olarak hesaplanacaktır. Yüklenici, teklif fiyatına personel yol giderini dahil edecek ve bordroda gösterecektir. Personelin yemek gideri günlük brüt (3,50 YTL) olarak hesaplanacaktır. Yüklenici, teklif fiyatına personel yemek giderini dahil edecek ve bordroda gösterecektir. Yüklenici, çalıştırılacak personelin giyim bedelini ayni olarak karşılayacaktır.
- İdare, teknik şartname hususları doğrultusunda çalışma usul ve esaslarını belirler. Haftalık toplam çalışma süresi 45 saati aşamaz, idare belirlenen saatleri aşmamak kaydıyla çalışan personelin çalışma saatlerini belirlemede tasarruf yapma hakkına sahiptir.
- Bayram, resmi tatil vb. ek ödeme gerektiren günlerde temizlik personeli çalıştırılmayacaktır.
- Giyecek yardımı ayni olarak verilecektir. Teknik şartnamede detayları belirtilmiştir.
24.4. Ancak sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde idarece yükleniciye ayrıca ödenir.
26.5. Personelin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı %1 (Bir) olarak tespit edilmiştir.” şeklinde düzenlenmiştir.
Teknik şartnamede işçi elbiselerinin, sağlık koşullarına ve işin vasfına uygun olacak şekilde, yazlık ve kışlık olarak yüklenici firma tarafından karşılanacağı, kışlık elbisenin laden cinsinden hafif yünlü kumaşlardan, yazlık elbisenin ise yün ve keten karışımı, içine su almayan, çabuk kuruyan, vücut ısısını 29-33 derecede tutacak kumaşlardan olması gerektiği, ceketin kapaklı dıştan 4 cepli, pantolonun dıştan 2 ön, 2 arka 4cepli olacağı, çalışacak personele 1 yazlık ayakkabı ile 1 kışlık yarım boğazlı bot temin edileceği,
Her bir işçi için 1 yağmurluk, 1 lastik çizme, 2 çift eldiven (1 yün, 1 deri), 1 şapka verileceği,
İşin yürütülmesinde ihtiyaç duyulan her türlü araç, gereç, el aletleri ve sarf malzemelerinin ise idarece temin edileceği,
Düzenlenmiştir.
İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin ihale konusu işe ait asgarî işçilik maliyetinin üzerinde olduğu ve idarece aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmediği anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;
“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.”
Hükmü yer almaktadır.
Anılan Kanun maddesinde; İhale komisyonunun; imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği belirtilmiştir.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde ise 72 nci maddede “Aşırı düşük teklifler” başlığı altında;
“İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin hizmetin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Hizmet işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.
Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini (damga vergileri, varsa noter masrafları, KİK payı gibi) karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınacaktır.” hükmüne yer verilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliğinin birinci bölümünün “XIII- Tekliflerin Alınması ve Değerlendirilmesi, H. Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi, b) Hizmet Alımı İhalelerinde” kısmında ise;
“İşçilik, malzeme ve diğer maliyet kalemleri dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre idarece belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecek, istekliler tarafından yapılan bu açıklamalara ilişkin belgeler değerlendirilerek karar verilecektir.
Aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldıktan sonra asgari işçilik maliyeti üzerinden % 3 sözleşme ve genel giderleri karşılamayan teklifler reddedilecektir. Asgari işçilik maliyeti ve bu maliyet üzerinden hesaplanan % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderleri karşılayan teklifler, idari şartnamede belirtilen diğer maliyet kalemleri (malzeme vb.) dikkate alınmak suretiyle değerlendirilerek ihale sonuçlandırılacaktır.
… … …
Temizlik hizmet alımlarında amortismana tabi olmayan kova, fırça, paspas, bez, süpürge, faraş, cam sileceği gibi malzemelerin maliyetleri, temizlik malzemesi olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevapta bu malzemeler için öngörülen bedellerin maliyetlerini tevsik eden belgeler sunulacaktır.” açıklaması yer almaktadır.
Bu düzenlemelerden açıkça anlaşılacağı üzere, idareler diğer tekliflere veya tespit ettikleri yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan istekliler hakkında aşırı düşük teklif sorgulaması yapacaklardır.
İhale dokümanında yer alan bu düzenlemeler doğrultusunda 17.12.2008 tarihinde gerçekleştirilen ihalede % 3 sözleşme gideri dahil olmak üzere teklif edilmesi gereken asgarî işçilik maliyeti toplamı (İşveren Sigorta Prim Oranı %18,5; Sigorta Risk Prim Oranı %1) 592.303,56.-YTL’dir.
İdare ise İşveren Sigorta Prim Oranını %18 olarak kabul etmesi sonucunda asgarî işçilik maliyeti toplamını 589.948,98.-YTL olarak belirlemiştir.
Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin teklifinin 592.500,00.-YTL bedel tutarında olduğu ve ihale tarihinde yürürlükte olan %18,5 oranındaki İşveren Sigorta Prim Oranı dikkate alınmak suretiyle olması gereken asgarî işçilik maliyeti toplamının 196,44.-YTL üzerinde olduğu görülmüştür.
İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinde; yazlık ve kışlık birer takım elbise, yazlık ayakkabı, kışlık bot, yağmurluk, lastik çizme, 1 çift yün ve 1 çift deri eldiven ile şapka olmak üzere 50 personel için toplam 9 parçadan oluşan giyim bedeli için kişi başı (%3 sözleşme gideri hariç) yaklaşık 3,75.-YTL kaldığı anlaşılmaktadır.
17.12.2008 tarihli Kesinleşen İhale Kararına göre verilen tekliflerin tümü idarece geçerli kabul edilmiş ve bu teklifler üzerinden tekrar aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına gerek duyulmadığı anlaşılmıştır.
Yukarda yer verilen mevzuat hükümlerinden, teklif edilmesi gereken asgarî işçilik maliyetini karşılayan tekliflerin aşırı düşük olarak değerlendirip değerlendirmemesi hususunda idarelere takdir yetkisi tanındığı anlaşılmakta olup, dosyanın incelenmesinden bu yetkinin mevzuata aykırı olarak kullanıldığına dair bir tespit yapılmamıştır.
Netice olarak, üzerinde ihale bırakılan firmanın asgarî işçilik maliyetinin üzerinde teklif verdiği, işçilik maliyetinin dışındaki tek gider kaleminin giyim bedeli olduğu ve teklif bedelinin idarece yeterli görüldüğü, ihalenin anılan firma üzerinde bırakılmasının mevzuata aykırı olmadığı anlaşılmıştır.
Açılanan nedenlerle;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığına,
Oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
4734 sayılı Kanunun 38. maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü bulunmaktadır.
Söz konusu ihalede yaklaşık maliyetin 710.000,00YTL olarak belirlendiği; İdari Şartnamede yer alan düzenlemeler doğrultusunda % 3 sözleşme gideri dahil giyim bedeli hariç teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin 592.303,56 YTL olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin ise 592.500,00 YTL teklif bedeli sunduğu, ancak teklif edilen bedelden asgari işçilik maliyetinin çıkartılması sonucunda giyim ve kar olarak 196,44 YTL bedelin kaldığı, idarenin yaklaşık maliyet hesabında giyim bedeli için 10.000,00 YTL öngördüğü, görülmüştür. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinde; yazlık ve kışlık birer takım elbise, yazlık ayakkabı, kışlık bot, yağmurluk, lastik çizme, bir çift yün ve bir çift deri eldiven ile şapka olmak üzere 50 personel için toplam 9 parçadan oluşan giyim bedeli için kişi başı 3,75 YTL. bedel kaldığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle şartnamede istenilen giyimin isteklinin teklif etmiş olduğu bedel ile karşılanmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi gereğince ihale üzerinde kalan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak, yukarda açıklandığı üzere ticari hayatın olağan koşulları dikkate alınmak suretiyle; ekonomik açıdan en avantajlı teklifin yeniden belirlenerek ihale işlemlerine devam edilmesi gerektiği gerekçesiyle çoğunluk kararına katılmıyoruz. (¤¤)