(4734 S. K. m. 54, 56, 65)
Toplantı No: 2008/077
Gündem No: 48
Karar Tarihi: 03.12.2008
Karar No: 2008/UY.I-4969
Şikayetçi:
Artaş Endüstriyel Tesisler Taah. ve Tic. A.Ş., Cihannuma Mah. Bostancıbaşı Sok. No:10 34353 Beşiktaş/İSTANBUL
İhaleyi yapan idare:
DSİ Genel Müdürlüğü İçmesuyu ve Kanalizasyon Dairesi Başkanlığı, İsmet İnönü Bulvarı 06100 Yücetepe/ANKARA
Başvuru tarih ve sayısı:
30.10.2008 / 30157
Başvuruya konu ihale:
2008/140857 İhale Kayıt Numaralı “Aksaray, Niğde ve Nevşehir İçmesuyu Arsenik Arıtma Tesisleri Yapımı” İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
19.11.2008 tarih ve I.Y.45.19.0207/2008-83E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
DSİ Genel Müdürlüğü İçmesuyu ve Kanalizasyon Dairesi Başkanlığı tarafından 26.09.2008 tarihinde pazarlık usulü ile yapılan “Aksaray, Niğde ve Nevşehir İçmesuyu Arsenik Arıtma Tesisleri Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Artaş Endüstriyel Tesisler Taah. ve Tic. A.Ş.’nin 16.10.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 20.10.2008 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 30.10.2008 tarih ve 30157 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.10.2008 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığına,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ön yeterlik başvurularının reddedilmesinin yerinde olmadığı iddia edilmektedir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
Başvuru sahibi, yeterlik başvurularının değerlendirilmesi sonucunda, idari şartnamenin 8 inci maddesinde sayılan durumlarda olunmadığına ilişkin yazılı taahhütnamenin standart form KiK 027.1/Y ye uygun olarak verilmediği ve Banka Referans Mektubu teyidinin dosyada yer almadığı gerekçesi ile yeterli bulunmamış ve değerlendirme dışı bırakılmıştır. Bu durum başvuru sahibine 09/10/2008 tarih ve 3608 sayılı yazı ile bildirilmiştir. İncelemeye konu ihalede 5 firma ön yeterlik almıştır.
İdari şartnamenin “Yeterlik Başvurusu İçin Gerekli Belgeler” başlıklı 15.2 maddesinde; “…….Banka referans mektubunun ihale veya son başvuru tarihinden önceki üç ay içinde düzenlenmiş olması gerekir. Bu belgeler ilgili bankanın genel müdürlüğünden veya şubesinden teyit ettirilir. Faks ile yapılan teyitlerin en az iki yetkilinin imzasını taşıması gerekir.” düzenlemesi yer almaktadır.
İhale işlem dosyasının incelenmesinden; idarenin ihale dökümanları içerisinde Standart Form - KİK027.1/Y Belli İstekliler Arasında İhale Usulü İle Yapılan İhalelerde Ön Yeterlik Aşamasında, Pazarlık Usulüne Göre Yapılan İhalelerde Yeterlik Aşamasında İhale Dışı Bırakılacak ve İhaleye Katılamayacak Olanlar Kapsamında Olunmadığına İlişkin Taahhütnameyi verdiği, başvuru sahibinin teklif zarfı içerisinde, Standart Form - KİK027.1/Y’yi vermesi gerekirken Standart Form - KİK027.0/Y Açık İhale Usulü, Belli istekliler Arasında İhale Usulüne Göre Yapılacak İhalelerde Teklif Verme Aşamasında İhale Dışı bırakılacak ve İhaleye Katılamayacak Olanlar Kapsamında Olunmadığına İlişkin Taahhütnameyi verdiği, başvuru sahibinin Banka Referans Mektubunu verdiği fakat teklif zarfı içerisinde Banka Referans Mektubu teyidinin bulunmadığı, idari şartnamenin 6.3 maddesinde yer alan ihale dökümanında öngörülen ve tarif edilen usule uygun olmayan yeterlik başvurularının değerlendirmeye alınmayacağı düzenlemesi nedeniyle başvuru sahibinin değerlendirme dışı bırakılmasının ihale mevzuatına aykırı olmadığı sonucuna varılmış olup, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
Açılanan nedenlerle;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığına,
Oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
1- İncelenen ihalede onay belgesi eki yaklaşık maliyet icmal cetvelinde, “Yapılan araştırmalarda 100 It./sn lik bir ham su kaynağındaki arseniğin arıtılması işi için gereken maliyet yaklaşık 605.143 YTL olmaktadır.” denilerek 3 ilde yapılacak İçmesuyu Arsenik Arıtma Tesislerinin kapasiteleri bulunan bu rakamla çarpılmak suretiyle yaklaşık maliyet 4 000 000 YTL olarak hesaplanmıştır. Ancak 100 It./sn lik iş için bulunan bedelin nasıl belirlendiğine ilişkin ihale işlem dosyasında herhangi bir belge veya bilgi bulunmamaktadır.
İdare tarafından 26.11.2008 tarihinde faks ile gönderilen imzasız "Bilgi Notu”nda bu konuya ilişkin olarak, daha önce bu konuda benzer bir ihalelerinin bulunmadığı, yaklaşık maliyetin piyasada bu işi daha önce yapmış olan firmalardan ve benzer özellikte tesis gerçekleştirmiş olan (Manisa gibi) belediyelerden ve idarelerden alınmış olan şifahi bilgiler derlenerek tespit edildiği belirtilmektedir.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 7 inci maddesince;
"..Yaklaşık maliyet, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usuller uyarınca ayrıntılı miktar ve fiyat araştırması yapılmak suretiyle gerçekçi biçimde tespit edilir ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir."
hükmü yer almakta, "Yaklaşık maliyet hesabına esas fiyat ve rayiçlerin tespiti" başlıklı 9 uncu maddesinde de idarelerce, ihale konusu yapım işine ait yaklaşık maliyetin nasıl belirleneceği düzenlenmekte olup, anılan maddelerde piyasadan ve idarelerden şifahi bilgiler derlenerek yaklaşık maliyetin tespit edilebilmesine imkan veren bir düzenleme bulunmamaktadır.
2- İnceleme konusu ihale 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ( e) bendine göre ihale edilmiştir.
- Anılan Kanun maddesi, İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenememesi." hallerinde ihalenin pazarlık usulü ile yapılmasına imkan vermektedir. Ancak ihale onay belgesinde neden bu usulün kullanıldığına dair herhangi bir gerekçe yer almamaktadır.
İdare tarafından 26.11.2008 tarihinde faks ile gönderilen imzasız "Bilgi Notu"nda bu konuya ilişkin olarak;
- İhale konusu işin Aksaray, Niğde ve Nevşehir illerinde halen içme suyu kaynağı olarak kullanılan muhtelif kaynaklardaki arsenik miktarının insan sağlığını tehdit edecek seviyelere çıkması nedeniyle bu kaynaklardaki arseniğin arıtılmasını amaçladığı,
- Yapılması amaçlanan işin özgün nitelikte, karmaşık olması ve yapılacak birçok imalatın patentli olması, ayrıca arsenik arıtma ile ilgili bir ihalenin İdarelerince ilk defa yapılacak olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenememesi ve projelerinin bulunmaması nedeniyle bu usulün kullanıldığı,
- Arıtma tesisinin inşa edilmesi, ekipman temin ve montajı, personel eğitimi ve tesisin işletmeye alınması yanında işin yapılmasında birinci derecede öneme haiz olan projelendirmenin de ihale üzerinde kalan istekli tarafından yapılacak olmasının bu usulün seçilmesini gerekli hale getirdiği, belirtilmektedir.
4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (e) bendine göre yapılacak ihalelerde isteklilerin, öncelikle ihale konusu işin teknik detayları ve gerçekleştirme yöntemleri gibi hususlarda fiyatı içermeyen ilk tekliflerini sunması, idarenin ihtiyaçlarını en uygun şekilde karşılayacak yöntem ve çözümler üzerine ihale komisyonunun her bir istekli ile görüşmesi ve teknik görüşmeler sonucunda şartların netleşmesi üzerine bu şartları karşılayabilecek isteklilerden, gözden geçirilerek şartları netleştirilmiş teknik şartnameye dayalı olarak fiyat tekliflerini de içerecek şekilde son tekliflerini vermelerinin istenmesi gerekmektedir.
Oysa incelenen ihalede, anahtar teslimi götürü bedel teklif ve sözleşme türünün seçildiği görülmüştür. Anahtar teslimi götürü bedel teklif ve sözleşme türünün uygulanabilmesi için, ihale konusu işe ilişkin uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerinin belirlenmiş olması gerekmektedir.
İdarenin bir yandan işin teknik ve mali özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenememesi ve projelerinin bulunmaması nedeniyle pazarlık usulünün (21-e) kullanıldığını belirtirken, projesi bulunmayan bir ihalede anahtar teslimi götürü bedel teklif ve sözleşme türünü seçmesi mümkün değildir. Diğer bir deyişle anahtar teslimi götürü bedel teklif ve sözleşme türünün uygulanacağı bir ihalede, işin teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenememesi ve projelerinin bulunmamasından söz edilemez.
Nitekim, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin "Yaklaşık maliyet hesabına esas miktarların tespiti" başlıklı 8 inci maddesinde de uygulama projesi üzerinden anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale edilecek yapım işlerinde yaklaşık maliyet tespitinden önce,
- arazi ve zemin etüt çalışmalarının yapılması;
- yapım işlerinin uygulama projesi yapılabilen kısımları için uygulama projesinin, yapılamayan kısımları için kesin projenin hazırlanması,
- mahal listesi hazırlanması;
- metraj listelerinin hazırlanması;
- uygulama projeleri ve mahal listelerine dayalı olarak imalat iş kalemleri veya iş gruplarının teknik tarif ve özelliklerinin belirlenmesi, gerektiği düzenlenmiştir.
Sonuç olarak, düzeltici işlemle giderilmesi mümkün olmayan bu aykırılıklar nedeniyle ihalenin iptaline karar verilmesinin uygun olacağı yönündeki düşüncemle, çoğunluk kararına katılmıyorum. (¤¤)