(4734 S. K. m. 38, 56) (4857 S. K. m. 32, 34, 47, 53)
Toplantı No: 2008/077
Gündem No: 13
Karar Tarihi: 03.12.2008
Karar No: 2008/UH.II-4935
Şikayetçi:
Tüm-Pa Tem. Hiz. Turz. Paz. Ltd. Şti., Cevizlidere Mah. 7. Sok. Demirler Palmiye İş Merkezi No:4/4 Balgat / ANKARA
İhaleyi yapan idare:
Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği, Sanatoryum Cad. No:271 Keçiören / ANKARA
Başvuru tarih ve sayısı:
21.10.2008 / 29230
Başvuruya konu ihale:
2008/106790 İhale Kayıt Numaralı “2009-2010 Yılı Malzemeli Genel Temizlik Hizmetleri Alımı” İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
01.12.2008 tarih ve II.H.44.06.0120/2008-74E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği tarafından 18.09.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2009-2010 Yılı Malzemeli Genel Temizlik Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak Tüm-Pa Tem. Hiz. Turz. Paz. Ltd. Şti.’nin 18.09.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 10.10.2008 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 21.10.2008 tarih ve 29230 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.10.2008 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığına,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;
1) Teknik şartnamede giyim-kuşam başlığı altında 148 personele verilecek kıyafetin kumaş özelliklerinin belirtildiği, ancak bahçe işlerinde görevli personel ile tıbbi atık işlerinde çalışacak kişilere hangi cins ve özellikte kıyafet verileceğinin belirtilmediği,
2) İdari şartnamenin 49.2 maddesinde işin süresinin 730 takvim günü (24 ay) olarak düzenlendiği, 4857 sayılı İş Kanununun “Yıllık ücretli izin hakkı ve izin süreleri” başlıklı 53 üncü maddesi hükmü gereğince çalışacak personelin kaçının izin kullanacağı, bu hakkın kullanımından kaynaklı hizmetin ifasında yerine personel temine edilip edilmeyeceği, bu konunun maliyetinin yüklenici firmaya ödenip ödenmeyeceğinin net olmadığı, bu hususun teklifin sağlıklı oluşmasında tereddüt yarattığı,
3) Teknik şartnamenin “İstenilen makine ve demirbaş grubunun sayıları” başlıklı 4 üncü maddesinde, çim biçme makinesi, benzinli testere, sırt tipi benzinli tırpan ile motorlu ilaçlama makinesinin istenildiği, söz konusu makinelerin çalışma özelliklerine bakıldığında yakıtla çalıştığının görüldüğü, ancak yakıtın kimin tarafından temin edileceğine ilişkin bir açıklamanın yapılmadığı gibi teklif fiyata dahil edilmediği,
4) Teknik şartnamenin “temizliğin yapılması” başlığının (f) maddesinde; kış aylarında kar ve buzlanma ile mücadele edileceği, buna ilişkin tuzlamanın yüklenici tarafından yapılacağının belirtildiği, ancak aylık tüketilecek sarf malzeme listesinde buna ilişkin bir miktarın yer almadığı ve ihtiyacın ne kadar olduğu ölçülemediğinden tekliflerin sağlıklı oluşmasında tereddüt yaşanacağı,
5) Teknik şartnamenin 7 nci maddesinin 10 No.lu bendinde, “Gerek duyulursa söz konusu malzemelerden numuneler alınarak test için Hıfzıssıhha, TSE v.b. yerlerde test yapılacaktır. Bu konuya ilişkin masraflar yükleniciye aittir.” düzenlemesinin bulunduğu, bu hususun teklife dahil masraflar içerisinde yer almadığı,
6) İdari şartnamenin “Diğer Hususlar” başlığı altında; “Müteahhit firmaya herhangi bir nedenle ödeme yapılmaması durumunda (Her ayın en geç 7 işgünü içinde) işçi ücretleri firma tarafından ödenecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, anılan düzenlemenin 4857 sayılı Kanunun 34 üncü maddesi hükmünü göz ardı ettiği ve yükleniciye hesap edilmesi mümkün olmayan maliyet yükleyerek rekabeti daralttığı,
İddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:
Teknik şartnamenin “İşin Yürütülmesi İçin Gerekli Personel” başlıklı 3 üncü maddesinde;
“155 kişiden 1 Müdür ve 4 Ekip sorumlusuna giyim kuşam verilmeyecek olup toplam 150 kişiye giyim kuşam verilecektir.
Temizlik işçilerinden 148 kişi için; (yazlık ve kışlık olmak üzere) yıllık 2 takım kıyafet verilecek, kıyafetler alpaka kumaş olacak yazlık kıyafetlerin kumaşı %65 polyester ve %35 pamuklu, kışlık kıyafetlerin kumaşı ise %65 pamuk %35 polyester olacaktır. Kıyafetler alt ve üst olacaktır. Renkleri, modelleri idare tarafından belirlenecektir. İşçilerin giyebileceği standartlara uygun yıllık 2 çift ayakkabı (koku yapmayan deri, kaliteli) verilecektir. Bahçe işçileri için beş kişiye ayrıca yukarıdaki kıyafet ve ayakkabılara ilaveten yıllık, 2 çift lastik içi miflonlu çizme, bir adet yağmurluk, iki çift eldiven ve bir adet kışlık içi elyaflı mont verilecektir.
Tıbbi atıkları taşımakla görevlendirilen 2 temizlik personeli için yıllık 2 takım yönetmeliklerine uygun turuncu renkli özel koruyuculu elbise, eldiven, maske, koruyucu gözlük ve çizme verilecektir.”
Düzenlemesi yer almaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliğinin “XIII-Tekliflerin Alınması ve Değerlendirmesi” başlığı altında yer alan G. Personel çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Teklif Fiyata Dahil Olacak Masraflar bölümünün 13 Numaralı maddesinde; “Personele ilişkin giyecek giderleri, işin yapılması sırasında personelce kullanılması istenen kıyafetle ilgili olduğundan giyecek giderinin işçilere aylık veya nakdi olarak ödeneceğine dair bir düzenleme yapılmayacak, giyeceğin özellikleri ile sayısı ihale dokümanında belirtilecektir. Ancak giyecek giderleri için parasal tutar öngörülmeyecektir. Ancak süresi 3 ay ve daha az olan personel çalıştırmasına dayalı hizmet alım ihalelerinde, teklif fiyata dahil olacak masraflar arasında giyecek giderine yer verilmeyecek ve istekliler giyecek giderini tekliflerine dahil etmeyecektir.” açıklaması yer almaktadır.
İdarece teknik şartnamede, temizlik personeli ve bahçe işlerinde çalışacak personel için verilecek giyeceğin özelliklerinin belirtildiği, tıbbi atıkları taşıyacak işçilerin kıyafetlerinin ise Tıbbı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğine uygun olacağının düzenlendiği, bu haliyle temizlik, bahçe işleri ve tıbbi atık taşıyacak işçilerin giyecekleri ile ilgili yapılan düzenlemelerin anılan Tebliğ hükmüne aykırılık teşkil etmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
2) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:
İdari şartnamenin 49.2 maddesinde; işin süresinin 730 takvim günü (24 ay) olduğu ve işin 01.01.2009 tarihinde başlayıp, 31.12.2010 tarihinde sona ereceği düzenlenmiştir.
4857 sayılı İş Kanununun “Yıllık ücretli izin hakkı ve izin süreleri” başlıklı 53 üncü maddesinde;
“İşyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir.
Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez.
Niteliklerinden ötürü bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde çalışanlara bu Kanunun yıllık ücretli izinlere ilişkin hükümleri uygulanmaz.
İşçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi, hizmet süresi;
a) Bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlara ondört günden,
b) Beş yıldan fazla onbeş yıldan az olanlara yirmi günden,
c) Onbeş yıl (dahil) ve daha fazla olanlara yirmialtı günden,
Az olamaz.
Ancak onsekiz ve daha küçük yaştaki işçilerle elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi yirmi günden az olamaz.
Yıllık izin süreleri iş sözleşmeleri ve toplu iş sözleşmeleri ile artırılabilir.”
Hükmü bulunmaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliğinin “H. Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi” başlığı altında yer alan ‘Hizmet Alımı ihalelerinde’ maddesinde:
“Personel çalıştırılmasına dayalı olan (ağırlıklı olarak personel çalıştırılan, çalışacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma süresinin tamamının idare için kullanıldığı) hizmet alımı ihalelerinden; temizlik, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri ile sınırlı olmak üzere, verilmiş olan tekliflerin değerlendirilmesinde ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı, noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatına ilişkin genel giderleri karşılamak üzere asgari işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme ve genel giderler hesaplanacaktır. Ayrıca bu hizmetlerde amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatı ile ilgili giderlerin sözleşme ve genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarında bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir.
Amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatı ile ilgili giderler sözleşme ve genel giderler içinde değerlendirildiğinden, idari şartnamelerin "teklif fiyata dahil olan masraflar" kısmında bu giderler için bir bedel öngörülmeyecektir.
Asgari işçilik maliyeti; brüt asgari ücret ile idari şartnamede öngörülen yemek, yol ve giyim bedeli ile işveren sigorta prim tutarından oluşmaktadır. Asgari ücretin üzerinde ödeme öngörülen işlerde brüt asgari ücret yerine öngörülen bu fazla tutar yazılacaktır. Resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, idari şartnamede yapılan belirlemeye göre brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin fazlası üzerinden belirlenecektir.
İşçilik, malzeme ve diğer maliyet kalemleri dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre idarece belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecek, istekliler tarafından yapılan bu açıklamalara ilişkin belgeler değerlendirilerek karar verilecektir.” açıklaması yer almaktadır.
İncelemeye konu ihalenin 24 aylık bir ihale olduğu ve yüklenicinin İş Kanununa göre en az bir yıl çalışmış olan işçilerine yıllık izin vermesi gerektiği, Kamu ihale Genel Tebliğine göre ise İş Kanunundan doğan diğer işçilik ile ilgili giderlerin sözleşme ve genel giderler başlığı altında değerlendirilmesi ve isteklilerin tekliflerini hazırlarken bu hususu dikkate almaları gerektiğinden bu konuda mevzuata bir aykırılık bulunmamış olup, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.
3) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:
Teknik şartnamede “İstenilen makine ve demirbaş grubunun sayıları” başlıklı 4 üncü maddesinde, çim biçme makinesi, benzinli testere, sırt tipi benzinli tırpan ile motorlu ilaçlama makinesinin istenildiği, söz konusu makinelerin yakıt giderinin müteahhitlik karı içerisinde değerlendirilmesi gerektiği anlaşıldığından, bu hususa yönelik iddia yerinde görülmemiştir.
4) Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:
Teknik şartnamenin “Temizlik Programı” başlıklı 6 ncı maddesinin “Günlük Temizlik” başlıklı (A) alt başlığı;
“3.f) …Soğuk ve karlı havalarda binalara ait beton sahalar, balkon, yol ve tretuvar ile bina önündeki yol ve merdivenler ile açıktaki diğer dış kullanım alanlarındaki kar ve buzlar temizlenecek ayrıca gerektiğinde tuzlama yapılarak karlanma ve buzlanma önlenecektir. Konu ile ilgili tüm malzemeler yüklenici firma tarafından temin edilecektir.”
Şeklinde düzenlenmiştir.
İhale konusu işin genel temizlik hizmeti olduğu dikkate alındığında kar ve buzlanmaya karşı yapılacak tuzlamanın söz konusu hizmet içerisinde çok küçük bir unsur içerdiği ve bu hususa ilişkin maliyetin ihmal edilebilir düzeyde olduğu, kaldı ki buna ilişkin maliyetin sözleşme ve genel giderler içerisinde de değerlendirilebileceği düşünüldüğünden başvuru sahibinin bu yöndeki iddiası yerinde bulunmamıştır.
5) Başvuru sahibinin 5 inci iddiasına ilişkin olarak:
Teknik şartnamenin “Temizlikte Riayet Edilecek Kurallar” başlıklı 7 nci maddesinin 10 No.lu alt başlığında;
“Yapılacak günlük, haftalık ve aylık temizlikler için gerekli her türlü temizlik malzemesinin aylık tüketim miktarları 5 maddedeki tabloda gösterilmiş olup, yüklenici firma tarafından temin edilerek idarenin gözetiminde kullanılacaktır. Bu konuda yüklenici firma idarenin onayını almak zorundadır. Dezenfekte maddeleri bilhassa sağlığa zararlı olmayacak, temizlikte kullanılacak maddeler temizlenen yüzeyi bozmayacak türden olacaktır.” Gerek duyulursa söz konusu malzemelerden numuneler alınarak test için Hıfzısıhha, TSE vb. yerlerde test yaptırılacaktır. Bu konudaki masraflar yüklenici firma tarafından karşılanacaktır.”
Düzenlemesi yer almaktadır.
İdare tarafından teknik şartnamede yapılan düzenlemede, dezenfekte maddeleri ile ilgili test işlemi gerek duyulması halinde yaptırılacak olup, test yapılmasına ilişkin maliyet sözleşme ve genel giderler içerisinde değerlendirilebileceğinden başvuru sahibinin bu yöndeki iddiası uygun bulunmamıştır.
6) Başvuru sahibinin 6 ıncı iddiasına ilişkin olarak:
İdari şartnamenin “Diğer Hususlar” başlıklı VI ncı bölümünün 1 inci maddesinde;
“…İdare tarafından firmaya hakediş ödemesi yapıldıktan sonra en geç üç gün içerisinde ya da herhangi bir sebeple idarenin yapacağı hakediş ödemelerinde bir gecikme olması durumunda hakedişlerin ödenmesi beklenmeden (Her ayın en geç 7 iş günü içinde) işçi ücretleri firma tarafından işçiler adına açılacak banka hesaplarına yatırılacak ve buna dair banka dekontu aynı gün veya takip eden gün içerisinde kuruma ibraz edilecektir.”
Düzenlemesi bulunmaktadır.
4857 Sayılı İş Kanununun “Ücret ve ücretin ödenmesi” başlıklı 32 nci maddesinin dördüncü fıkrasında “Ücret en geç ayda bir ödenir. İş sözleşmeleri veya toplu iş sözleşmeleri ile ödeme süresi bir haftaya kadar indirilebilir.”, aynı Kanunun “Ücretin gününde ödenmemesi” başlıklı 34 üncü maddesinde ise “Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Bu nedenle kişisel kararlarına dayanarak iş görme borcunu yerine getirmemeleri sayısal olarak toplu bir nitelik kazansa dahi grev olarak nitelendirilemez. Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır.
Bu işçilerin bu nedenle iş akitleri çalışmadıkları için feshedilemez ve yerine yeni işçi alınamaz, bu işler başkalarına yaptırılamaz.” hükümleri yer almaktadır.
4857 Sayılı İş Kanununun 34 üncü maddesindeki düzenleme işçi ücretlerinin en geç 20 gün içinde ödenmemesi halinde, işçinin haklarını güvence altına almakta ve bu amaçla gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranının uygulanacağını öngörmektedir. Bu durumda, işverenin işçi ücretini gününde ödemesi yasal bir zorunluluk olduğundan, ayrıca Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 38 inci maddesinde idarenin çalışanların ücretlerinin ödenip ödenmediğini kontrol edeceği ve çalışanların ücretlerinin ödenmemesi halinde bunların yüklenicinin hakedişinden ödenmesini sağlayacağı belirtildiğinden, idarece teknik şartnamede yapılan bahse konu düzenlemenin çalışanların ücretlerinin yüklenici tarafından ödenmesini temin etmeye yönelik olduğu ve mevzuata aykırılık taşımadığı görülmüştür. Ayrıca, işçinin ücretinin ödenmemesi durumunda işçinin hakları ve işverenin yükümlülüğü İş Kanununun 34 üncü maddesinde belirtildiğinden, gününde ödenmeyen işçi alacakları için idari şartnamede idare lehine cezai şart niteliğinde hükümler konulmamasında da mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.
Açılanan nedenlerle;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığına,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)