(4734 S. K. m. 56) (3568 S. K. m. 12) (Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 37, 38) (Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik m. 4)
Toplantı No: 2008/083
Gündem No: 18
Karar Tarihi: 29.12.2008
Karar No: 2008/UY.II-5153
Şikayetçi:
Er-Al İnşaat Müteahhitliği E. S. - Teknikel Elektrik İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Talatpaşa Bulvarı 76/8 Alsancak İZMİR
İhaleyi yapan idare:
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Etüd ve Projeler Dairesi Başkanlığı Yapım İhaleleri Şube Müdürlüğü, Cumhuriyet Bulvarı No:1 K:6 Konak/İZMİR
Başvuru tarih ve sayısı:
19.11.2008 / 33103
Başvuruya konu ihale:
2008/132935 İhale Kayıt Numaralı “Girne Caddesi Düzenleme Çalışması Yapılması” İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
19.12.2008 tarih ve II.Y.48.62.0078/2008-106E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Etüd ve Projeler Dairesi Başkanlığı Yapım İhaleleri Şube Müdürlüğü tarafından 17.09.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Girne Caddesi Düzenleme Çalışması Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Er-Al İnşaat Müteahhitliği E. S. - Teknikel Elektrik İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 28.10.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 14.11.2008 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 19.11.2008 tarih ve 33103 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.11.2008 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığına,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; idari şartnamenin 32 nci maddesine göre 09.10.2008 tarihinde yapılan ayrıntılı belge kontrol tespiti sonrası tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmayarak 10.10.2008 tarihinde aşırı düşük sorgulaması yapıldığı, buna karşın idari şartnamenin 7.2.2 ve 7.2.3 üncü maddeleri gereğince sundukları Er-Al İnş. Müteahhitliği E. S.’e ait bilançolar ve iş hacmini gösteren gelir gider tablolarının altındaki imzadan dolayı geçersiz sayıldığı, ilgili belgelerin serbest muhasebeci mali müşavir tarafından onaylandığı, söz konusu belgenin altında serbest muhasebeci mali müşavirin kaşesi, Türmob (serbest muhasebeci mali müşavir) mühürü, serbest muhasebeci mali müşavir imzası bulunduğu, ancak mali müşavir imzasının bir alet vasıtasıyla atıldığı, (fotokopi olmadığı, orijinal ıslak olduğu), idarece söz konusu imzanın kaşe imza olduğuna ve kaşe imzanın Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre kabul edilmeyeceğine, onay işleminin imzanın el yazısı olarak (ıslak imza veya sıcak imza olarak) atılması gerektiği gerekçesi ile bilanço ile gelir gider tablolarının geçersiz olduğuna ve dolayısıyla tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verdiği, anılan Yönetmelikte kaşe imzanın kabul edilemeyeceğine ve onay imzanın el yazısı olarak atılması gerektiğine ilişkin hüküm bulunmadığı, idareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idarece Borçlar Kanununun imzayı düzenleyen 14 üncü maddesi hükümlerine göre kaşe imzanın geçersiz olduğu gerekçesi ile belgelerinin geçersiz olduğunun belirtildiği, ancak Borçlar Kanununun alacak verecek konularını içeren bir Yasa olduğu, Yasanın 14 üncü maddesinde imzanın üzerine borç alan kimsenin el yazısı olması lazım geldiğinin belirtildiği, anılan belgenin ise bir borç senedi veya borç evrakı olmadığı, söz konusu belgenin aslının İzmir Kordon Vergi Dairesinde olduğu, bir imza şeklinden dolayı tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının idareyi 234.718,84.-YTL zarara uğratacağı iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
İhaleye ait idari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu yapım işinin adı; “Girne Caddesi Düzenleme Çalışması Yapılması” olarak belirtilmiştir.
Anılan idari şartnamenin ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterlerinin belirtildiği 7 nci maddesinin “İsteklinin bilançosu veya eşdeğer belgeleri” başlıklı 7.2.2 nci alt bendinde; “İsteklinin, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya bilançonun gerekli görülen bölümleri yoksa bunlara eşdeğer belgeler,
İsteklinin;
a) Cari oranın (dönen varlıklar / kısa vadeli borçlar) en az 0.50 olması,
b) Öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0.10 olması,
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0.75` den küçük olması,
yeterlik kriterleridir ve sunulan belgelerde yukarıda sayılan bu üç kriter birlikte aranır.
Bu şartları bir önceki yılda sağlayamayan istekliler, son üç yıla kadarki belgelerini sunabilirler, bu takdirde belgeleri sunulan yılların ortalaması üzerinden asgari değerlerin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk üç ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait yıl sonu bilançosunu veya bilançosunun gerekli görülen bölümlerini ya da bunlara eşdeğer belgelerini sunamayan istekliler, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu bilanço belgelerinin de yeterlik şartını sağlamaması halinde, belgenin ait olduğu yıl ile bu yıldan iki önceki yıla kadarki belgeler sunulabilir ve belgeleri sunulan yılların ortalaması üzerinden asgari değerlerin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
Bilançoların veya bilançoların gerekli görülen bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması gereklidir.
İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı vermesi ve ortaklardan her birinin (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen şartları sağlaması zorunludur.”,
İdari şartnamenin 7 nci maddesinin “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 7.2.3 üncü alt bendinde ise; “İsteklinin, ihalenin yapıldığı yıldan önceki son üç yıla ait toplam cirosunu gösteren gelir tablosunun ve taahhüdü altındaki ve bitirdiği yapım işi miktarını gösteren hakediş raporları veya benzeri belgeler, Bu belgelerde, son üç yılın ortalamasının; toplam ciro için isteklinin teklif edeceği bedelin % 15`inden, yapım işleri geliri için ise isteklinin teklif edeceği bedelin % 12`sinden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve buna ilişkin belgeleri sunan istekli yeterli kabul edilecektir.
Bu şartları son üç yılda sağlayamayan istekliler, son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler, bu takdirde belgeleri sunulan yılların ortalaması üzerinden asgari değerlerin sağlanıp sağlanmadığına bakılacaktır.
Taahhüdü altındaki ve bitirdiği iş miktarı hesabında, isteklinin yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirmiş olduğu inşaat sektöründeki faaliyetlerinden elde edilen gelirler toplamı dikkate alınır.
İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk üç ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunamayan istekliler bakımından iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilir ve bu yıl ile bu yıldan iki önceki yıla kadarki belgeler dikkate alınarak, belgeleri sunulan yılların ortalaması üzerinden asgari değerlerin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. Bu gelir tabloları itibariyle yeterlik şartının sağlanamaması halinde ise, iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilmek üzere son altı yıla kadarki belgeler sunulabilir ve bu takdirde belgeleri sunulan yılların ortalaması üzerinden asgari değerlerin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
Sunulan gelir tablosu ile taahhüdü altındaki ve bitirdiği iş miktarına ilişkin yapım işi gelirini gösteren belgelerin yeminli mali müşavirce veya serbest muhasebeci mali müşavirce ya da vergi dairesince onaylı olması gereklidir.
Taahhüdü altındaki ve bitirdiği işlerin değerlendirilmesinde, işin kamu veya özel sektörde sözleşmeye bağlı olarak sürdürülmesi şartı aranır.
İsteklinin, ortak girişim ortağı olarak taahhüdü altındaki ve bitirdiği iş miktarına ilişkin yapım işi gelirleri, iş ortaklığında o ortak girişimdeki hissesi oranında, konsorsiyumlarda ise gerçekleştirdikleri iş kısımları üzerinden dikkate alınır.
İş ortaklığında, yıllık ciro veya ihale konusu yapım işlerine ilişkin yıllık gelir bakımından, pilot ortağın ve diğer ortakların iş ortaklığındaki hisseleri oranında asgari yeterlik kriterini sağlamaları gerekir. Ortaklardan her birinin bu iki belgeden birini sunması ve sunulan belge için öngörülen kriteri iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlamaları zorunludur.” düzenlemelerine yer verilerek, ihaleye teklif sunan isteklilerin teklifleri ile birlikte bilanço veya eş değer belgelerini ve iş hacmini gösteren belgeleri sunmaları istenilmiştir.
17.09.2008 tarihinde yapılan ihalede teklif zarflarının açılmasını takiben düzenlenen 17.09.2008 tarihli “Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağında”; Er-Al İnşaat Müteahhitliği E. S. - Teknikel Elektrik İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ortak girişiminin idari şartnamenin 7.2.2 ve 7.2.3 üncü maddelerinde istenilen bilanço ve iş hacmine ilişkin belgelerini teklifi ile birlikte sunduğu belirtilmiştir.
İsteklilerin teklifleri ile birlikte sundukları belgelerin idarece ayrıntılı olarak incelenmesi sonucunda düzenlenen 09.10.2008 tarihli “Uygun Olmayan Belgelerin Uygun Sayılmama Gerekçelerine İlişkin Tutanakta” da söz konusu ortak girişim tarafından sunulan bilanço ve iş hacmine ilişkin belgelerin uygun sayılmayan belgeler arasında sayılmadığı, dolayısıyla bahse konu belgelerin söz konusu tutanağın düzenlendiği tarih itibariyle uygun bulunduğu anlaşılmıştır.
Bu aşamada; idarece aşırı düşük teklif sınır değerin hesaplandığı ve Er-Al İnşaat Müteahhitliği E. S. - Teknikel Elektrik İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ortak girişimine ait teklifin aşırı düşük teklif sınır değerin altında bulunduğunun tespit edilmesi üzerine idarece 10.10.2008 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği ve 13.10.2008 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamasının anılan ortak girişim tarafından idareye sunulduğu anlaşılmıştır.
Bunu takiben idarenin 16.10.2008 tarihli yazısı ile kendi Hukuk Müşavirliğinden; mali yeterliliğe ilişkin evrakların kaşe imza ile onaylanması halinde geçerli olup olmayacağı konusunda görüş talep ettiği belirlenmiştir.
İlgili idarenin Hukuk Müşavirliğinin 22.10.2008 tarihli yazısında; kaşe imza ile onaylanan mali yeterlilik belgelerinin geçerli olmadığı şeklinde görüş bildirilmesi üzerine yeniden düzenlenen 23.10.2008 tarihli “Uygun Olmayan Belgelerin Uygun Sayılmama Gerekçelerine İlişkin Tutakta” da; Er-Al İnşaat Müteahhitliği E. S. - Teknikel Elektrik İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ortak girişimi tarafından sunulan teklifte yer alan E. S.’e ait bilançolar ve gelir gider tablolarının serbest muhasebeci mali müşavir tarafından kaşe imza ile imzalanması nedeniyle uygun bulunmadığı belirtilmiş ve 23.10.2008 tarihli ihale komisyonu kararında da; Er-Al İnşaat Müteahhitliği E. S. - Teknikel Elektrik İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ortak girişimi tarafından sunulan teklifte yer alan E. S.’e ait bilançolar ve gelir gider tablolarının geçersiz olması nedeniyle söz konusu teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir.
24.10.2008 tarihinde ihale yetkilisi tarafından onaylanan 23.10.2008 tarihli söz konusu ihale komisyonu kararında başvuru sahibi ortak girişime ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerekçelerine ilişkin olarak özetle; Er-Al İnşaat Müteahhitliği E. S. - Teknikel Elektrik İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimine ait teklif dosyasında idari şartnamenin 7.2.2 ve 7.2.3 üncü maddeleri gereğince sunulan Er-Al İnşaat Müteahhitliği E. S.’e ait bilançolar ve iş hacmini gösteren gelir gider tablolarının serbest muhasebeci mali müşavir tarafından kaşe imza ile onaylandığının tespit edildiği, kaşe imza ile onaylanmış olan ihale yeterlik belgelerinin geçerliliğinin 1.Hukuk Müşavirliğine sorulduğu, 1. Hukuk Müşavirliğinin görüş yazısında; Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 37 nci ve 38 inci maddelerine göre bilançoların veya bilançoların gerekli görülen bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir yada vergi dairesince onaylanmış olması gerektiği, yayımlanması zorunlu olmayan bilançolarını veya bunların bölümlerini ibraz etmeyen isteklilerin yukarıda belirtilen kriterleri sağladıklarını yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce onaylı belgelerle tevsik edebilecekleri hükmüyle Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliğin Tasdik’i düzenleyen 4 üncü maddesinde yer alan ; “Tasdik, gerçek veya tüzel kişilerin veya bunların teşebbüs ve işletmelerinin yeminli mali müşavirlerce denetleme ilke ve standartlarına göre uygunluk yönünden incelenmesi, bu inceleme sonuçlarına dayatılarak tasdik kapsamına gider konuların ve belgelerin gerçeği yansıtıp yansıtmadığının imza ve mühür kullanmak suretiyle tespiti ve rapora bağlanmasıdır.” hükmüne göre kaşe imzanın kabul edilemeyeceği, onay işleminin imzanın el yazısı olarak (ıslak imza veya sıcak imza olarak tanımlandığı şekli ile) atılması gerektiğinin belirtildiği, belirtilen nedenlerle ilgili isteklinin bilançoları ve iş hacmini gösteren gelir gider tablolarının geçersiz olduğuna ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği ifade edilmiştir.
Er-Al İnşaat Müteahhitliği E. S. - Teknikel Elektrik İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimine ait teklif dosyasında yapılan incelemede; Er-Al İnşaat Müteahhitliği E. S.’in %51 hisse ile iş ortaklığının pilot ortağı ve Teknikel Elektrik İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin %49 hisse ile diğer ortak olduğu,
İdari şartnamenin 7.2.2 ve 7.2.3 üncü maddeleri gereğince iş ortaklıklarında her bir ortak tarafından ayrı ayrı sunulması zorunlu bulunan bilanço ve iş hacmine ilişkin belgelere ilişkin olarak Er-Al İnşaat Müteahhitliği E. S. - Teknikel Elektrik İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığının pilot ortağı olan Er-Al İnşaat Müteahhitliği E. S. tarafından 2005, 2006 ve 2007 yıllarına ait bilançolar ile gelir tablolarını gösteren 6 sayfa ve bilanço rasyolarını gösteren 3 sayfa olmak üzere toplam 9 sayfa belgenin sunulduğu, sunulan belgelerin (toplam 9 sayfa) tümünün üzerinde yer alan serbest muhasebeci mali müşavir onayında; belgelerin ilgili serbest muhasebeci mali müşavir ortaklığının adı, adresi, telefon, faks ve vergi dairesi numarası yazılı kaşe ile kaşelenmiş olduğu, kaşenin üzerinde imza bulunduğu, ancak imzanın kime ait olduğunu gösteren ad soyadın bulunmadığı, bunun dışında bilanço rasyolarının gösterildiği 3 sayfalık belgenin üzerinde ise yukarıda belirtilen kaşe ve imzaya ilaveten Türmob tarafından verilen “Serbest Muhasebeci Mali Müşavir” kaşesinin de atılmış olduğu görülmüştür.
Söz konusu belgeler üzerindeki imzanın ilgili kişinin el yazısı ile atılmadığı, kaşe imza şeklinde olduğunun idarece belirtildiği ve başvuru sahibi Er-Al İnşaat Müteahhitliği E. S. - Teknikel Elektrik İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunda da atılan imzanın kişinin el yazısı ile atılmadığının, bir alet vasıtasıyla atıldığının kabul edildiği, ancak imzanın fotokopi imza olmaması nedeniyle kabul edilmesi gerektiği iddiasında bulunulduğu anlaşılmıştır.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İsteklinin bilançosu veya eşdeğer belgeleri” başlıklı 37 nci maddesinde; “Yaklaşık maliyeti eşik değere eşit ve üzerindeki ihalelerde, isteklinin, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosunun veya bilançonun gerekli görülen bölümlerinin, yoksa bunlara eşdeğer belgelerin istenilmesi zorunludur.
Yaklaşık maliyeti eşik değerin altında kalan ihalelerde de, isteklinin, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya bilançonun gerekli görülen bölümleri, yoksa bunlara eşdeğer belgeler istenebilir.
Bu belgelerin istenildiği durumlarda;
a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar / kısa vadeli borçlar) en az 0,50 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri, dönen varlıklardan ve hakediş gelirleri kısa vadeli borçlardan düşülecektir),
b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,10 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,75’ den küçük olması,
Yeterlik kriterleri olarak öngörülür ve sayılan üç kriter birlikte aranır. Sunulan bilançolarda yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi zorunludur….
Bilançoların veya bilançoların gerekli görülen bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması gereklidir.
Yayınlanması zorunlu olmayan bilançolarını veya bunların bölümlerini ibraz etmeyen istekliler yukarıda belirtilen kriterleri sağladıklarını yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce onaylı belgelerle tevsik edebilirler.
İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı vermesi ve ortaklardan her birinin (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen şartları sağlaması zorunludur.” hükmüne,
“İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ Yaklaşık maliyeti eşik değere eşit ve üzerindeki ihalelerde, ihalenin yapıldığı yıldan önceki son üç yıla ait isteklinin toplam cirosunu gösteren gelir tablosunun ve taahhüdü altındaki ve bitirdiği yapım işi miktarını gösteren hakediş raporları veya benzeri belgelerin her ikisinin idarelerce istenilmesi, isteklilerin ise bu iki belgeden birini sunmaları zorunludur.
Yaklaşık maliyeti eşik değerin altında kalan ihalelerde de, ihalenin yapıldığı yıldan önceki son üç yıla ait isteklinin toplam cirosunu gösteren gelir tablosu ve taahhüdü altındaki ve bitirdiği yapım işi miktarını gösteren hakediş raporları veya benzeri belgeler istenebilir. Bu durumda isteklilerin bu iki belgeden birini sunmaları zorunludur.
….
Bu belgelerin istenildiği durumlarda; son üç yılın ortalamasının; toplam ciro için isteklinin teklif edeceği bedelin % 15’inden, yapım işleri geliri için ise isteklinin teklif edeceği bedelin % 12’sinden az olmaması gerekir.
Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.….
Sunulan gelir tablosu ile taahhüdü altındaki ve bitirdiği iş miktarına ilişkin yapım işi gelirini gösteren belgelerin yeminli mali müşavirce veya serbest muhasebeci mali müşavirce ya da vergi dairesince onaylı olması gereklidir. …
İş ortaklığında, yıllık ciro veya ihale konusu yapım işlerine ilişkin yıllık gelir bakımından, pilot ortağın ve diğer ortakların iş ortaklığındaki hisseleri oranında asgari yeterlik kriterini sağlamaları gerekir. Ortaklardan her birinin bu iki belgeden birini sunması ve sunulan belge için öngörülen kriteri iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlamaları zorunludur….” hükmüne,
“Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ile eksik belge ve bilgilerin tamamlatılması” başlıklı 62 nci maddesinde; “…İhale dokümanında başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan eklerinden herhangi birinin, adaylarca veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler ve ekleri idarelerce tamamlatılamaz.
Ancak,
a) Geçici teminat ve teklif mektuplarının Kanunen taşıması zorunlu hususlar hariç olmak üzere, sunulan belgelerde teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmayan bilgi eksikliklerinin bulunması halinde, bu tür bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,
b) Adaylarca veya isteklilerce sunulan ve başka kurum, kuruluş ve kişilerce düzenlenen belgelerde, belgenin taşıması zorunlu asli unsurları dışında, içeriğine ilişkin tereddüt yaratacak nitelikte olan ve belgeyi düzenleyen kurum, kuruluş veya kişilerden kaynaklanan bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,
İdarelerce tamamlatılır….” hükmüne yer verilmiştir.
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirlerin “Tasdik” işlemlerinin nasıl yapılması gerektiğine ilişkin olarak 05.12.2005 tarih ve 2005/UM.Z-2283 sayılı Kamu İhale Kurulu Kararında; “…Ankara Yeminli Mali Müşavirler Odasının idareye hitaben düzenlediği 07.09.2005 tarih ve 1095 sayılı yazısında özetle; 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ve bu Kanun ile ilgili Yönetmelikler çerçevesinde Yeminli Mali Müşavirlere “mühür”ün Maliye Bakanlığı tarafından, Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlere “Kaşe”nin üst birlik statüsünde olan Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB) tarafından verildiği, mühür ve kaşelerin her serbest meslek mensubuna zimmet karşılığı verildiği ve bunların her bir meslek mensubu için ayrı bir numara taşıdığı, 3568 sayılı Kanunla aynı meslek ünvanına sahip meslek mensuplarının kendi aralarında kurabilecekleri şirketlerin tüzel kişiliğinin veya ortaklık bürolarının herhangi bir tasdik yetkisi olmadığı gibi bu şirketler veya ortaklık büroları adına mühür veya kaşe verilmesinin de mümkün olmadığı, bu nedenle Yeminli Mali Müşavirlik veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik şirket veya büroları tarafından yapıldığı belirtilen onaylamalarda bu işlemi yapan ruhsat sahibi Yeminli Mali Müşavir veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirin mühür veya kaşesi ile birlikte ad ve soyadının da yer alması gerektiğinin düşünüldüğü belirtilmiştir….” açıklaması yer almıştır.
3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu’nun “Tasdik ve tasdikten doğan sorumluluğu” düzenleyen 12 nci maddesinde; “Yeminli malî müşavirler gerçek ve tüzelkişilerin veya bunların teşebbüs ve işletmelerinin malî tablolarının ve beyannamelerinin mevzuat hükümleri, muhasebe prensipleri ile muhasebe standartlarına uygunluğunu ve hesapların denetim standartlarına göre incelediğini tasdik ederler. Yeminli malî müşavirlerin tasdik edecekleri belgeler, tasdik konuları ile tasdike ilişkin usul ve esaslar; gerçek ve tüzelkişilerin mükellefiyet şekilleri, iş kolları ve ciroları, döviz kazandırıcı işlemleri, ithalat ve ihracatları, yatırımın miktarları ve nevileri ile belgelerin ibraz edileceği merciler esas alınmak suretiyle Maliye ve Gümrük Bakanlığınca çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir. Kanunları gereğince, kamu kurum ve kuruluşlarına verilen tasdik edilmiş mali tablolar, kamu idaresinin yetkili memurlarınca, tasdikin kapsamı ölçüsünde incelenmiş bir belge olarak kabul edilir. Ancak, çeşitli kanunlarla kamu idaresine tanınan teftiş ve inceleme yetkilerinin kullanılmasına ve gerektiğinde tekrarına ait hususlar saklıdır. Yeminli malî müşavirler yaptıkları tasdikin doğruluğundan sorumludurlar. Yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde, tasdikin kapsamı ile sınırlı olmak üzere, ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. Yeminli malî müşavirler yaptıkları tasdikin kapsamını düzenleyecekleri raporda açıkça belirtirler. Bu Kanun hükümlerine göre meslek icra edenlerin vergi kanunları ve diğer kanunlardaki sorumlulukları saklıdır.” hükmüne yer verilmiştir.
Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Tasdik” konusunu düzenleyen 4 üncü maddesinde; “Tasdik, gerçek veya tüzel kişilerin veya bunların teşebbüs ve işletmelerinin yeminli mali müşavirlerce denetleme ilke ve standartlarına göre uygunluk yönünden incelenmesi, bu inceleme sonuçlarına dayanılarak tasdik kapsamına giren konuların ve belgelerin gerçeği yansıtıp yansıtmadığının imza ve mühür kullanmak suretiyle tespiti ve rapora bağlanmasıdır. Tasdike esas alınan denetleme ilke ve standartları ile muhasebe ilke ve standartları, mevzuat hükümleri ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri gözönüne alınarak, Bakanlıkça hazırlanan tebliğlerle belirlenir. Bu Yönetmelik ve Bakanlık tarafından konuya ilişkin olarak yapılacak diğer düzenlemeler çerçevesinde tasdik edilmiş konu ve belgeler kamu idaresinin yetkililerince tasdikin kapsamı ölçüsünde incelenmiş olarak kabul edilir. Ancak, çeşitli kanunlarla kamu idaresine tanınan inceleme ve teftiş yetkilerinin kullanılmasına ve gerektiğinde tekrarına ait hususlar saklıdır.” şeklinde tanımlama yapıldığı görülmüştür.
Yukarıda yer alan açıklamalar ve ilgili mevzuat hükümlerinin bir arada değerlendirilmesi sonucunda; isteklilerce idareye sunulan bilanço veya eşdeğer belgeler ile iş hacmini gösteren belgelerin yeminli mali müşavirce veya serbest muhasebeci mali müşavirce ya da vergi dairesince onaylı olması gerektiği, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce yapılacak onaylamalarda bu işlemi yapan ruhsat sahibi yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirin mühür/kaşe ile birlikte imzalarının yer alması gerektiği, mühür/kaşe üzerindeki imzanın imza sahibinin bizzat belgeyi görüp onayladığını göstermek üzere atıldığı, belgeyi tasdik eden kişinin tasdikin doğruluğundan sorumluluğunun bulunduğu göz önüne alındığında, sorumluluk doğurucu mahiyetteki söz konusu imzanın imza sahibi tarafından atıldığının belirli olması gerektiği, söz konusu imzanın kaşe haline getirilmesi halinde ise imza niteliğinin ortadan kalkacağı yani bizzat ruhsat sahibi yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından tasdik işleminin yapılıp yapılmadığının belirlenemeyeceği dikkate alındığında, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirlerin mühür/kaşe ile birlikte atacakları imzanın kendi el yazıları ile atılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Er-Al İnşaat Müteahhitliği E. S. tarafından sunulan bilanço ve gelir tabloları (toplam 6 sayfa) üzerinde Türmob tarafından verilen “serbest muhasebeci mali müşavir” kaşesinin yer almaması ve söz konusu belgeler üzerindeki imzanın kaşe imza olması, bilanço rasyolarını gösteren 3 sayfalık evrağın her bir sayfasında ise Türmob tarafından verilen “serbest muhasebeci mali müşavir” kaşesi yer almasına karşın kaşe üzerindeki imzanın yetkili kişinin kendi el yazısı ile atılmamış olması, yani kaşe imza olması nedenleriyle söz konusu belgeler üzerindeki onayın usulüne uygun olmadığı ve geçersiz olduğu anlaşılmıştır.
Ayrıca anılan ortak girişimin diğer ortağı olan Teknikel Elektrik İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından idari şartnamenin 7.2.2 ve 7.2.3 üncü maddeleri gereğince sunulan bilanço ve gelir tablosuna ilişkin belgeler üzerinde yer alan serbest muhasebeci mali müşavir onayında da; Türmob tarafından verilen “serbest muhasebeci mali müşavir” kaşesinin bulunmadığı, dolayısıyla söz konusu belgeler üzerindeki onayın da usulüne uygun bulunmadığı ve geçersiz olduğu anlaşılmıştır.
Belgelerin sunuluş şekline uygun verilmesinin belgelerin geçerlilik şartı olduğu ve teklif ile birlikte sunulan belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunulması gerektiği göz önüne alındığında, söz konusu ihalede başvuru sahibi tarafından sunulan bilanço ve gelir tablolarına ilişkin belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunulmaması nedeniyle idarece söz konusu eksikliğin tamamlatılamayacağı anlaşılmış olup, başvuru sahibine ait teklifin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açılanan nedenlerle;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığına,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)