(4734 S. K. m. 4, 24, 26, 54, 56) (Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 9, 59) (Kamu İhale Genel Tebliği m. 79)
Toplantı No: 2012/026
Gündem No: 44
Karar Tarihi: 07.05.2012
Karar No: 2012/UH.II-1992
Şikayetçi: Gürbaşlar Otomotiv San.Ve Tic.A.Ş., Tem Otoyolu Kavacık Sapağı Ford Plaza Rüzgarlıbahçe İSTANBUL
İhaleyi yapan idare: İstaç İstanbul Çevre Yönetimi San. ve Tic. A.Ş., Paşa Mahallesi Piyalepaşa Bulvarı No:74 34379 İSTANBUL
Başvuru tarih ve sayısı: 10.04.2012 / 14057
Başvuruya Konu İhale: 2012/3639 İhale Kayıt Numaralı "Araç Kiralama" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: 03.05.2012 tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.(1444).(0218)./2012-26E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
İSTAÇ İstanbul Çevre Yönetimi San. ve Tic. A.Ş. tarafından 17.02.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Araç Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Gürbaşlar Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.’nin 23.03.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.03.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 10.04.2012 tarih ve 14057 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.04.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar: Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; başvuruya konu ihalenin 1, 2 ve 3 üncü kısımları için teklif edilen bedeller ve yaklaşık maliyet dikkate alındığında Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 59 uncu maddesi uyarınca aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu iddiasına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
Başvuruya konu ihaleye ait idari şartnamenin 2.1.(a) maddesinde, ihale konusu işin adı; “araç kiralama” olarak belirtilmiş, anılan şartnamenin ekinde birim fiyat teklif cetveli;
1.Kısım
A1 B2
Sıra İş Kaleminin Adı Teklif Edilen4
No ve Kısa Açıklaması6 Birimi Miktarı Birim Fiyat Tutarı
1 1.tip araç (binek oto)
(83 adet araç x 884
gün= 73.372) gün X adet 73372,000
2 7.tip araç (binek oto)
(1 adet araç x 884 gün
=884) gün X adet 884,000
Kısım Toplam Tutarı (K.D.V Hariç)
2.Kısım
A1 B2
Sıra İş Kaleminin Adı Teklif Edilen4
No ve Kısa Açıklaması6 Birimi Miktarı Birim Fiyat Tutarı
1 2.tip araç (binek oto)
(18 adet araç x 884 gün
= 15.912) gün X adet 15912,000
2 5.tip araç (binek oto)
(2 adet araç x 884 gün
= 1768) gün X adet 1768,000
Kısım Toplam Tutarı (K.D.V Hariç)
3.Kısım
A1 B2
Sıra İş Kaleminin Adı Teklif Edilen4
No ve Kısa Açıklaması6 Birimi Miktarı Birim Fiyat Tutarı
1 3.tip araç (camlı van)
(19 adet araç x 884 gün
= 16.796) gün X adet 16796,000
2 6.tip araç (arazi aracı 4*4)
(1 adet araç x 884 gün
= 884) gün X adet 884,000
Kısım Toplam Tutarı (K.D.V Hariç)
4.Kısım
A1 B2
Sıra İş Kaleminin Adı Teklif Edilen4
No ve Kısa Açıklaması6 Birimi Miktarı Birim Fiyat Tutarı
1 4.tip araç (8+1 koltuklu,
uzun şaseli minibüs)
(1 adet araç x 884 gün
= 884) gün X adet 884,000
Kısım Toplam Tutarı (K.D.V Hariç)
Şeklinde belirlenmiştir.
Anılan şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde; “…25.3.1.
1. Aracın kendi plakasına tanımlanmış, köprü ve otoyollardan otomatik geçişi sağlayan OGS cihazlarının gideri,
2. Teknik şartnamenin 4.10. maddesinde belirtilen sigorta ve kasko gideri,
3. Araçların tüm periyodik bakım ve onarım gideri,
4. Teknik şartnamenin 6.maddesinde belirtilen avadanlıklara ait giderler,
5. Kiralanan araçlarla ilgili alınması gereken belgelerin gideri, teklif fiyata dahildir.” düzenlemesi,
İdari şartnamenin “Diğer hususlar” başlıklı 47 nci maddesinde; “ 47.1
1. Araçlar şoförsüz olarak kiralanacaktır. Sözleşme süresi boyunca araçların sevk ve idaresi İSTAÇ A.Ş.’ye aittir.
2. Araçların yakıt giderleri İSTAÇ A.Ş.’ye ait olacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.
İdari şartnamenin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20 nci maddesinde; “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.
20.2. Kısmi teklif verilebilecek kısımların listesi ekte belirtilmiştir.
İsteklilerin üzerinde kalan kısımların her biri için ayrı ayrı sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.
Söz konusu ihaleye ilişkin sözleşme tasarısının “İşin süresi” başlıklı 9 uncu maddesinde; işe başlama tarihi 31.03.2012; işi bitirme tarihi 31.08.2014 olarak belirtilmiştir.
Teknik şartnamenin 2 nci maddesinde kiralanacak araçların teknik özelliklerinin ve tiplerinin düzenlendiği görülmüştür. Anılan şartnamenin 4.2 nci maddesinde tüm araçların 0 km olacakları, 4.6 ncı maddesinde ise araçların filo şeklinde kiralanacağı, araçların tiplerine göre aynı model ve marka olma zorunluluğu bulunduğu düzenlenmiştir.
Anılan şartnamenin 4.10 uncu maddesinde araçların sigortaları ile ilgili düzenlemelere yer verildiği, 4.10.2 nci maddesinde; “.. Kasko poliçelerindeki YHİMM maddi zararlar en alt limit 30.000 TL’dir.” düzenlemesinin bulunduğu görülmüştür.
Teknik şartnamenin “Hizmet ile ilgili şartlar” başlıklı 5 inci maddesinde; “5.3 araçların tüm periyodik bakım ve onarım giderleri yükleniciye, yakıt giderleri ise İSTAÇ A.Ş.’ye aittir.
5.4 Bakım ve onarıma ilişkin şartlar:
5.4.8 Normal durumlarda araçların lastik diş derinliğinin 3 mm.nin altına düşmesi, 50.000 km yol yapması ve emniyet açısından kullanılamayacak hale gelen lastikler yüklenici tarafından ön koşulsuz değiştirilecektir.
5.7 Tüm araçların bir takım kış lastiği bulunacaktır. “ düzenlemesi,
Anılan şartnamenin “Avandanlıklar” başlıklı 6 ncı maddesinde; “Tüm araçlarda aşağıda belirtilen avandanlıklar bulunacaktır.
1. Trafik seti (zincir, çekme halatı, takoz, vb.)
2. Ecza Çantası (ilgili Yönetmeliğe uygun, ihtiyaç duyulan her türlü malzeme ile birlikte)
3. Stepne
4. Kriko ve bijon anahtarı
5. Yangın söndürme cihazı (1 kg) (dolum tarihi 1 ayı geçmemiş olacak)
6. Lastik paspas” düzenlemesi bulunmaktadır.
Yapılan incelemede, başvuruya konu ihalenin 1 inci kısmına 14 isteklinin, 2 nci kısmına 13 isteklinin, 3 üncü kısmına 14 isteklinin teklif verdiği, ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.
Bahse konu ihaleye ilişkin ihale onay belgesi ve eki yaklaşık maliyet cetveli incelendiğinde, yaklaşık maliyetin piyasa araştırması sonucunda üç firmadan alınan fiyat tekliflerinin ortalaması ve 2009 yılında gerçekleştirilen ihalenin sözleşme bedelinin güncellenmiş bedeli esas alınarak; 1 inci kısım için 2.931.494,28 TL, 2 nci kısım için 1.123.740,80 TL, 3 üncü kısım için 745.503,72 TL, başvuruya konu 3 kısım için toplam 4.800.738,08 TL olarak hesaplandığı görülmüş olup, yaklaşık maliyet cetvelinde kar oranının belirtilmediği görülmüştür.
4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde; “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde;“(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
(2) İhale komisyonu;
a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen işin özgünlüğü,
hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.
(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.
(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde ise; “79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması yer almaktadır.
İhale konusu işe ait yaklaşık maliyet hesap cetvelinde, yüklenici için öngörülen kâr oranı ya da tutarı belirtilmemiştir. Bu durumda, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm uyarınca, yaklaşık maliyet hesabında idarenin belirleyebileceği en yüksek kâr oranı (% 20) dikkate alınarak hesaplanan kârsız yaklaşık maliyet tutarının 1 inci kısım için 2.442.911,90 TL, 2 nci kısım için 936.450,67 TL, 3 üncü kısım için 621.253,10 TL olduğu anlaşılmıştır.
Başvuruya konu ihalenin 1 inci kısmında 11 isteklinin, 2 nci kısmında 9 isteklinin, 3 üncü kısımda 8 isteklinin kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif verdiği anlaşıldığından, Kurulun istikrar kazanmış kararları çerçevesinde kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren anılan isteklilerden idarece aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeden ihalenin sonuçlandırılması mevzuata uygun bulunmamıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, şikayete konu ilk 3 kısma ilişkin olarak kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulaması talep edilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;
Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)