(4734 S. K. m. 5, 37, 54, 65)
Toplantı No: 2012/026
Gündem No: 5
Karar Tarihi: 07.05.2012
Karar No: 2012-UM.I-1957
Şikayetçi: Derya Sağlık Ürünleri San.Tic.Ltd.Şti., Mimarsinan 155. Sok. Huzur Apt. No: 15/1 SAMSUN
İhaleyi yapan idare: Sağlık Bakanlığı Samsun Gazi Devlet Hastanesi, Yenidoğan Mah. Aziziye Cad SAMSUN
Başvuru tarih ve sayısı: 12.04.2012 / 14348
Başvuruya Konu İhale: 2012/6571 İhale Kayıt Numaralı "Hastanemiz Laboratuar Servisinin 2 Yıllık İhtiyacı Olan Biyokimya-Hormon-Koagülasyon-İdrar Stribi-Kardiyak Markır Kitlerinin Cihaz Kiralama Yöntemi İle" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: 04.05.2012 tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.M.(1480).(0262)./2012-25E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Samsun Gazi Devlet Hastanesi Baştabipliği tarafından 23.02.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Hastanemiz Laboratuar Servisinin 2 Yıllık İhtiyacı Olan Biyokimya-Hormon-Koagülasyon-İdrar Stribi-Kardiyak Markır Kitlerinin Cihaz Kiralama Yöntemi ile Alımı” ihalesine ilişkin olarak Derya Sağlık Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.’nin 27.03.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.04.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 12.04.2012 tarih ve 14348 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.04.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
1) 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
2) Fazla ödendiği anlaşılan 2.613,00 TL'nin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihalenin dördüncü kısmına konu olan alımda en düşük geçerli teklif sahibi isteklinin demonstrasyon için belirlenen tarihte hazır olmamasına rağmen anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmaması ve ihale komisyonu tarafından daha sonraki bir tarihte teklif etmiş olduğu cihaz üzerinde teknik şartnameye uygunluk demonstrasyonu yapılarak ihalenin üzerinde bırakılmış olmasında 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde hüküm altına alınan temel ilkelere uyarlık bulunmadığı iddia edilmektedir.
Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
İhaleye ait teknik şartnamenin B.11 inci maddesinde yer alan; “Demonstrasyonu yapılmayan sistemler ve stripler ile ilgili teklifler değerlendirmeye alınmayacaktır. Hastanemizde daha önceden kurulmuş ve kullanılmış olan sistemlerle ilgili olarak ilgili bölümün gerek görmesi halinde demonstrasyon yapılacaktır.” düzenlemesi ile aynı şartnamenin “Diğer Hususlar” başlıklı bölümünün H.1 inci maddesinde; “Teklifleri değerlendirme komisyonu gerekli gördüğü hallerde demo isteyebilir. Firmalar demonstrasyonu nasıl sağlayacaklarını bildireceklerdir.” şeklinde yapılan düzenlemeye istinaden, ihale üzerinde bırakılan istekli Yetki Medikal Ürünleri Ltd. Şti., teklifi ekinde sunduğu demo taahhütnamesinde; “…teklif ettiğimiz cihazlarımızın demonstrasyonunun hastanenizin istemesi durumunda firmamızın önereceği zamanda ve yerde hastanenizin de onayı ile elemanlarımız tarafından yapılacağını teyit ederiz.” beyanında bulunmuştur.
İhale komisyonu, 29.02.2012 tarihli yazı ile ihalenin dördüncü kısmına konu olan alımda en düşük fiyatı teklif eden Yetki Medikal Ürünleri Ltd. Şti.’nden, teknik şartnamenin B.11 inci maddesi gereği en geç 09.03.2012 tarihine kadar idrar cihazı demonstrasyonu için hazır bulunmasını talep etmiştir. Söz konusu yazı, ihale üzerinde bırakılan istekliye 05.03.2012 tarihinde tebliğ edilmiştir.
19.03.2012 tarihinde, ihale komisyonu tarafından demonstrasyon işlemlerine ilişkin sonuç tutanağı hazırlanmış ve bu tutanakta, anılan istekli tarafından teklif edilen cihazın teknik şartnamede öngörülen kriterlere uygun olduğu belirtilmiştir. Bunun haricinde, ihale işlem dosyasında gönderilen bilgi ve belgeler arasında anılan isteklinin hangi tarihte demonstrasyon için hazır bulunduğuna ilişkin herhangi bir veriye rastlanılmamıştır. İdareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine ihale yetkilisince raportör tayin edilen baştabip yardımcısı Dr. Celal Yeşiloğlu, iddia edilen hususa ilişkin olarak ihale komisyonu uzman üyelerinden görüş istemiştir. Bahsi geçen üyeler, ihale üzerinde bırakılan isteklinin 09.03.2012 tarihinde hastanenin laboratuarında hazır bulunduğunu, ancak demonstrasyonun usulüne ve amacına uygun olarak geçekleştirilmesi adına, bu işlemlerin aynı gün içerisine sıkıştırmak yerine zamana yaygın bir şekilde yapılmasının tercih edildiğini serdetmiş, bununla birlikte kesinleşen ihale kararı yazısında yer alan; “09.03.2012 tarihinde Yetki Medikal Ürünleri Ltd. Şti.’nin sistemleri/cihazları laboratuar servisine kurarak demo yapmaya hazır hale getirdiği tespit edilmiştir.” ibaresinin ise sehven yazıldığını ifade etmişlerdir.
Ne var ki, idarenin şikâyet başvurusu üzerine aldığı karara ilişkin cevabi yazıda, ihale komisyonunca istekliye gönderilen demonstrasyon talebi yazısında ‘en geç 09.03.2012’ olarak belirlenen sürenin, sistemin/cihazın kurulum ve demonstrasyon süresinin son günü olarak öngörülmediği, mezkûr tarih itibariyle sadece isteklinin hazır bulunmasının istendiği, öyle ki aksi bir anlam çıkarmanın demo işlemlerinin tabiatına uygun olmadığı, zira süre sonu olarak öngörülen tarihte mesai bitimine doğru kurulumu yapılacak bir cihazın teknik şartnameye uygunluğunun aynı güne sıkıştırılmasında ne idare ne de istekliler için bir yarar olmadığı ifade edilirken, bahsi geçen tarihte Yetki Medikal Ürünleri Ltd. Şti.’nin cihazının hastane laboratuarına kurulmamış olduğu da izhar edilmiştir.
Tesis edilmesi, belli şartlara ve belirlenmiş sürelere bağlanan ihale işlemlerinin bu şartlar ve sürelere riayet edilmeksizin gerçekleştirilmesi, işlemin butlanla sakatlanmasına neden olmaktadır. Bir örnek vermek gerekirse, ihale saatinden sonra idareye ulaşan teklif mektupları, öngörülen sürede icap beyanında bulunulmamış olması nedeniyle, değerlendirmeye alınamayacaktır. Alındığı takdirde takip eden ihale iş ve işlemleri, ilgisine göre; şekil, zaman yönünden yetki veya konu unsurları itibariyle sakatlanır. Buna paralel olarak, aşırı düşük teklif sahibi bir istekli tarafından yapılan teklif bileşenlerine ilişkin açıklama, idareye öngörülen süre geçtikten sonra ibraz edilmişse, artık bu açıklamanın hüküm ve sonuç doğurma etkisi ortadan kalkacaktır. Keza, demonstrasyon işlemi için belirlenen sürede hazır bulunmayan isteklinin teklifi de - teknik şartnameye uygun olsun olmasın - geçerli bir irade beyanıymışçasına muameleye tabi tutulamaz.
İhtilaf konusu husus diğer bir yönüyle de, belge tamamlatma yasağı ile kıyaslanabilir. Şöyle ki, ihale saatine kadar sunulması istenen belgeler teklif ekinde sunulmadığı takdirde, bu belgelerin daha sonra tamamlatılması nasıl mümkün değilse, demonstrasyon işlemi için öngörülen tarihte kurulumu tamamlanmış bir cihazın, daha sonraki bir tarihte kurulumu tamamlatılarak teknik şartnameye uygunluk teyidinin yapılmasına da cevaz verilemez. Aksi takdirde, belge tamamlatma yasağı ile korunan hukuki yararların demonstrasyon işlemleri esnasında korunmaya layık görülmemesi gibi bir tutarsızlık tezahür edecektir. Belge tamamlatma yasağının olmadığı bir ihalede, eksikliği bulunan bir teklif, geçerli olma - geçersiz olma açısından bıçak sırtındadır, bu durum ise, objektif hüsnüniyet kaidelerine aykırı bir şekilde, yerine göre eksiklik ileri sürülerek geçersiz sayılma, yerine göre de eksikliğin esaslı olmadığı öne sürülüp geçerli sayma esnekliğini beraberinde getirecektir. Bahsi geçen ikili durum, gerek danışıklı teklifler için uygun ortam hazırlamakta, gerekse de alternatifli karar esnekliğinden dolayı ihale sonrası anlaşmalara uygun zemin sağlamaktadır. Her iki durumda da, 4734 sayılı Kamu ihale Kanununun temel ilkeleri zedelenmekte, özellikle de idarenin güvenirliği sorgulanır hale gelmektedir. Nitekim, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 37 inci maddesinde değişiklik yapan 5812 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi ile belge tamamlatma kaldırılmış, bunun haricinde bilgi eksikliğini süresi içinde tamamlamayan istekliler hakkında idari yaptırım görülmüştür. Bu değişikliğin yasama gerekçesi ise; “Uygulamada belge tamamlama konusunda ortaya çıkan problemler ve suiistimallerin engellenmesi” olarak ifade edilmiştir.
Buraya kadar yapılan tespitler muvacehesinde, bir ihale işleminin (somut durumda demo işleminin) gerçekleştirilmesi için belli bir zaman zarfı öngörüldüğü ve bu sürenin kamu düzenine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, işlemin kendi hukuk aleminde sonuç doğuracak tarafı olan Yetki Medikal Ürünleri Ltd. Şti.’nin, (sürenin yetersizliği gerekçesiyle erteleme talep etmemiştir.) süresi içinde cihaz kurulumunu tamamlamak suretiyle demonstrasyon davetine icabet etmediği sonucuna ulaşılmış ve ihalenin üzerinde bırakılmasında mevzuata uyarlık bulunmamıştır.
Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Yetki Medikal ürünleri Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Bununla birlikte, başvuru sahibi tarafından Kurum hesabına yatırılan 3.918,00 TL başvuru bedelinin 2.613,00 TL tutarındaki kısmının fazla ödendiği tespit edilmiştir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;
1) Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
2) Fazla ödendiği anlaşılan başvuru bedelinin, başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)