(4734 S. K. m. 54, 65) (Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 7, 8, 9)
Toplantı No: 2014/007
Gündem No: 13
Karar Tarihi: 23.01.2014
Karar No: 2014/UH.I-453
Şikayetçi: Net Temizlik İnş.Gıda Teks.Nak.Tic. Ve San.Ltd.Şti., HALKALI MERKEZ MAH. FATİH CAD. FİLİZ CAD. FİLİZ SK. NO: 11-15 İSTANBUL
İhaleyi Yapan Daire: Zonguldak İl Özel İdaresi Su Ve Kanal Hizmetleri Müdürlüğü, Kokaksu Mahallesi / Kardeşler Köyü Çaydamar Mevkii 67013 ZONGULDAK
Başvuru Tarih ve Sayısı: 27.12.2013/41299
Başvuruya Konu İhale: 2013/157546 İhale Kayıt Numaralı "Zonguldak İli Kırsal Alanında Yer Alan Muhtelif Köylerdeki Evsel Katı Atıkların Toplanması Ve Aktarma İstasyonlarına Nakli" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: Zonguldak İl Özel İdaresi Su ve Kanal Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 05.12.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Zonguldak İli Kırsal Alanında Yer Alan Muhtelif Köylerdeki Evsel Katı Atıkların Toplanması ve Aktarma İstasyonlarına Nakli” ihalesine ilişkin olarak Net Temizlik İnş. Gıda Teks. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 13.12.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.12.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.12.2013 tarih ve 41299 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.12.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2013/4979 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
Karar: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) İdarece yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı, 2013 yılı karsız yaklaşık maliyetin 1.161.786,82 TL, 2013 yılı işçilik maliyetinin 262.849,62 TL ve 2013 yılı diğer maliyetler toplamının 898.937,20 TL olduğu, buna göre 2013 yılı günlük diğer maliyetlerin (898.937,20 TL/352 gün) 2.553,80 TL/gün olduğu,
2014 yılı işçilik maliyetinin 290.513,55 TL olduğu, 2014 yılında TUİK verilerine göre sadece akaryakıt fiyatında %10 artış gösterdiği, 2013 yılı için hesaplanmış olan günlük diğer maliyeti akaryakıt fiyatını baz alarak güncelleyecek olunursa 2014 yılı günlük diğer maliyetin (2.553,80 TL/gün x 1,10) 2.809,18 TL olacağı, bu durumda 2014 verilerine göre oluşması gereken minimum yaklaşık maliyetin (2.809,18 TL/gün x 307 gün + 290.513,55 TL) 1.152.931,81 TL olması gerektiği,
2013 yılında 108 gün 4 araç, 13 personel, 244 gün ise 7 araç 22 personel istenmişken 2014 yılı için 100 gün 4 araç, 13 personel, 207 gün ise 7 araç 22 personel olarak ihaleye çıkıldığı, bahse konu işte çalışılan gün sayısı haricinde fiziki ve nitelik olarak bir değişiklik olmamasına rağmen 2013 yılı karlı yaklaşık maliyet 1.394.143,58 TL olması durumunda 2014 yılı için karlı yaklaşık maliyet tutarının minimum 1.383.518,17 TL olması gerektiği,
2) İhaleye teklif veren firmaların iş deneyim belgelerinin vasfı yönünden incelenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.
(2) Ön ilan yayımlanmadan önce tahmini alım miktarı esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyet, ihale veya ön yeterlik ilanı öncesi alım miktarı ve diğer hususlar göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanabilir.
…
(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı fiyat teklifleri ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez.
(6) Yaklaşık maliyetin idarelerce hesaplanması esastır. Ancak, işin özelliğinden dolayı, idarelerce hazırlanmasının mümkün olmaması sebebiyle teknik şartnamenin danışmanlık hizmeti alınarak hazırlatılması durumunda, bu kapsamda yaklaşık maliyet de aynı danışmanlık hizmet sunucusuna hesaplatılabilir.” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.
(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;
a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,
b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,
c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,
ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,
d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,
Esas alınır.
(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.
(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.
(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü
Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;
a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.
b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.
…
(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. (Ek 16/7/2011-27996 R.G./1. md.)Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.
(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, Türkiye İstatistik Kurumu aylık ÜFE Genel Endeksi (2003=100 Üretici Fiyatları Endeksi G satırındaki endeks) üzerinden güncellenir.
(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmü yer almaktadır.
Şikayete konu ihale Zonguldak İl Özel İdaresi Su ve Kanal Hizmetleri Müdürlüğünün Zonguldak İli Kırsal Alanında Yer Alan Muhtelif Köylerdeki Evsel Katı Atıkların Toplanması ve Aktarma İstasyonlarına Nakli işi olup, 11.11.2013 tarihinde ilana çıkılarak 05.12.2013 tarihinde ihalesi gerçekleştirilen iş ile ilgili olarak 21.10.2013 tarihinde “Yaklaşık Maliyet Komisyonu” kurulduğu,
İhale konusu iş kapsamında çalışacak olan personele verilecek kıyafet ve malzemeler ile ilgili olarak 3 firmadan, 7m3’lük çöp kasası fiyatı ile ilgili olarak 4 firmadan fiyat tespitine yönelik KDV hariç fiyat istendiği, kıyafet ve malzeme bedeline yönelik bir firmadan, çöp kasasına yönelik 3 firmadan cevap geldiği, çöp kasası için temin edilen fiyatların ortalaması alınarak birim fiyat tespit edildiği, kıyafet ve malzeme bedeline yönelik olarak fiyat araştırmasına cevap veren firmadan gelen fiyatlar esas alındığı, binek aracı fiyatı ile ilgili olarak piyasadan fiyat araştırması yapıldığı, çöp kamyonu bedeli için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış olan “3.038/2 Damperli kamyon (120 HP gücünde, 7 ton kapasiteli)” iş kalemine ait 2013 yılı fiyatı esas alındığı, akaryakıt maliyeti için petrol ürünleri dağıtım şirketlerine ait fiyatlar esas alındığı, ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak olan personel ücretleri ile ilgili olarak KİK işçilik hesaplama modülü kullanıldığı, her bir iş kalemini oluşturan girdiler için %10 yüklenici kârı öngörülerek yaklaşık maliyetin 1.185.935,15 TL olarak hesaplandığı, 30.10.2013 tarihi itibarı ile yaklaşık maliyetin onaylandığı, yaklaşık maliyet icmal tablosu ekinde ayrıntılı hesap cetveli ile yaklaşık maliyet hesabına dayanak teşkil eden belgelere yer verildiği, 30.10.2013 tarihli “İhale Onay Belgesi”ne eklendiği, ihale tarihi itibarı ile isteklilerin teklif fiyatları ile birlikte açıklanarak tutanak altına alındığı görülmüş olup idare tarafından yaklaşık maliyetin belirlenmesi ile ilgili işlemlerin yukarıda anılan mevzuat hükümlerine uygun olarak gerçekleştirildiği anlaşılmış, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
05.12.2013 tarihinde ihalesi gerçekleştirilen iş ile ilgili olarak, başvuru sahibi Net Temizlik İnş. Gıda Teks. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından 13.12. 2013 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, idare tarafından 18.12.2013 tarihinde şikayete cevap verildiği ve aynı tarih itibarı ile başvuru sahibine faks yolu ile cevabın bildirildiği, 26.12.2013 tarihinde ise başvuru sahibi tarafından Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu görülmüştür.
İhale konusu işe ait ihale komisyonu kararı 30.12.2013 tarihinde ihale yetkilisi tarafından onaylanmış olup aynı tarih itibarı ile başvuru sahibine faks yolu ile bildirilmiştir.
Başvuru sahibinin “İhaleye teklif veren firmaların iş deneyim belgelerinin vasfı yönünden incelenmesi gerektiği” yönündeki iddiasını idarece kesinleşen ihale kararı alınmadan önce şikayet ve itirazen şikayet konusu yaptığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde isteklilerin ancak idare tarafından gerçekleştirilmiş bir işlem neticesinde herhangi bir hak kaybı veya zarara uğraması veya uğramasının muhtemel olduğu durumlar ile ilgili olarak şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabileceği hüküm altına alınmış olup, bahse konu ihalede şikayet ve itirazen şikayet tarihi itibarı ile iş deneyim belgelerinin değerlendirilmesine yönelik olarak idare tarafından gerçekleştirilmiş bir işlem olmadığından bahse konu iddianın itirazen şikayet başvurusu olarak değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)