(4734 S. K. m. 38, 54, 65) (4857 S. K. m. 47) (Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 9, 59) (Kamu İhale Genel Tebliği m. 78, 79)
Toplantı No: 2011/005
Gündem No: 24
Karar Tarihi: 17.01.2011
Karar No: 2011-UH.II-256
Şikayetçi: Lider Güvenlik Sistemleri End. Tem. Ürün Kurye Dağıtım Taş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Öncü Güvenlik Sistemleri Temizlik Kurye Dağıtım Taş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Cevizlik Mah. Beyazzambak Sk. No:8 2.Bodrum/B Bakırköy/İSTANBUL
İhaleyi yapan idare: İstanbul Paşabahçe Devlet Hastanesi Baştabipliği, Çiğdem Mah. Barbaros Cad. Hastane Sok. No:3 34800 Beykoz/İSTANBUL
Başvuru tarih ve sayısı: 22.12.2010 / 54267
Başvuruya konu ihale: 2010/528012 İhale Kayıt Numaralı "24 Ay Süre ile Malzemeli Genel Temizlik Hizmet Alımı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: 14.01.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[40.46].(0265)./2010-80E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
İstanbul Paşabahçe Devlet Hastanesi Baştabipliği tarafından 24.11.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “24 Ay Süre İle Malzemeli Genel Temizlik Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Lider Güvenlik Sistemleri End. Tem. Ürün Kurye Dağıtım Taş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Öncü Güvenlik Sistemleri Temizlik Kurye Dağıtım Taş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 09.12.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 13.12.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine başvuru sahibinin 22.12.2010 tarih ve 54267 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.12.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
Karar verilmesine yer olmadığına,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde kalan isteklinin teklif etmiş olduğu bedelin aşırı düşük olduğu, idarece anılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği ayrıca idarece hazırlanan yaklaşık maliyetin ilgili mevzuat hükümlerine uygun hazırlanmadığı hususunda tereddütlerinin olduğu iddiasına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin aynı başlıklı 59 uncu maddesinde ise; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
(2) İhale komisyonu;
a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen işin özgünlüğü,
hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.
(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.
(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü,
Yine aynı Yönetmeliğin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde; “ … (3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. …” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinde; “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.
78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.
78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.
…
78.7. Çalıştırılacak personel sayısı üzerinden brüt asgari ücret tutarı ile brüt asgari ücret üzerinden hesaplanan işveren payı dikkate alınarak yaklaşık maliyet hesaplanacaktır. İstekliler tarafından yaşlılık aylığı veya emekli aylığı bağlanmış olan personel çalıştırılacağı belirtilmiş olsa dahi işçilik hesaplama modülünde yer verilen işveren payları dikkate alınacaktır. İdarelerce yaptırılacak işin niteliği dikkate alınarak brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak ücret belirlenebilir. Brüt asgari ücretin işverene maliyetinin (%) fazlası olarak belirleme yapılmayacaktır.
78.8. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü ve yılbaşı günü) yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi, fazla çalışmalar için ise aynı Kanunun 41 inci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, brüt asgari ücret üzerinden; idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası öngörülmüş ise bu tutar üzerinden hesaplanacaktır. Bu durumda, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca belirlenecek ücretin hesaplanabilmesi açısından çalışılacak gün ve personel sayısı ile fazla çalışma yapılacak hallerde toplam fazla çalışma saati ihale dokümanında belirtilecektir.
…
78.17. Yol giderine ilişkin olarak personele mutat taşıt bileti verilmesi öngörülürse, yol bedelinin ayni olarak karşılanacağı kabul edilecek ve eğer bu maliyet faturalandırılabiliyorsa KDV hariç hesaplanacaktır. Aylık bilet, abonman kartı ya da toplu olarak alınan bilet fiyatlarının günlük bilet fiyatlarından daha düşük olması halinde, günlük bilet fiyatı yerine bu fiyatlar dikkate alınarak hesaplama yapılacaktır.
…
78.19. Personele ilişkin giyecek giderleri, işin yapılması sırasında personelce kullanılması istenen kıyafetle ilgili olduğundan giyecek giderinin işçilere aylık veya nakdi olarak ödeneceğine dair bir düzenleme yapılmayacak, giyecek giderleri için parasal tutar öngörülmeyecek ve giyeceğin özellikleri ile sayısı ihale dokümanında belirtilecektir. Ancak süresi 3 ay ve daha az olan personel çalıştırmasına dayalı hizmet alım ihalelerinde, teklif fiyata dahil olacak masraflar arasında giyecek giderine yer verilmeyecek ve istekliler giyecek giderini tekliflerine dahil etmeyecektir…” açıklaması,
Aynı Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde; İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar üzerinden işçilik hesaplama modülü kullanılarak % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.
…
79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir…” açıklaması,
İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde; “25.1. Ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri teklif edecekleri fiyata dahil olacaktır.
25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti: 132 kişi ilkögretim mezunu- asgari brüt ücret üzerinden ödemeler hesaplanacaktır.
1. Arife günleri ile resmi ve dini bayram tatil günlerinde çalışanlara mesai verilecektir.
2. 2011 yılında 13,5 gün 2012 yılında 14,5 gün (Arife günleri ile resmi ve dini bayram) tatil günleri vardır. İhale süreci iki yılda toplam 28 Arife günleri ile resmi ve dini bayram tatil günü vardır.
3. Arife günleri ile resmi ve dini bayram tatil günlerinde her gün için 40 kişi çalışacaktır. 4. Arife günleri ile resmi ve dini bayram tatil günlerinde çalıştırılacak personel fatura ekinde belirtilecektir.
25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:
1. Yükleniciye çalıştırdıkları elemanlar için yemek parası verilmeyecektir. Elemanlar yemeklerini hastane de hastalar için çıkartılan yemeklerden aylık vardiyaya geldikleri gün sayısı kadar öğün sayısında öğlen yemeği yiyeceklerdir. Vardiya harici gelenlere yemek verilmeyecektir. İhaleye teklif veren firmalar her hangi bir yemek bedeli öngörmeyeceklerdir.
2. Yüklenici her bir personele, yılda 2 adet iş elbisesi verilecektir. İş elbiseleri alt-üst şeklinde dikilmiş olacaktır. Elbiselerin kumaş kaliteleri birinci sınıf terlen kumaştan olacaktır. Standart beden ölçülerinde kişilerin vücutlarına uygun dikilecektir. Verilecek iş elbiseleri Hastane muayene ve kabul komisyonlarınca denetlenecektir. muayene ve kabul komisyonu uygun görmediği kumaşlardan dikilmiş kıyafetler kabul edilmeyecektir.
3. Yüklenici; çalıştırılacak personellerin aylık yol ücretlerini İstanbul Büyükşehir Belediyesi İ.E.T.T. tam aylık akbil ayni olarak bu ihaleye ait idari şartnamede yazıldığı gibi maliye mevzuatına uygun olarak karşılayacaktır.
25.3.3. Malzeme giderleri: Malzeme listesi ve Ekipmanlara ait liste teknik şartnamede belirtilmiştir.
25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. Bu hizmet kapsamında istihdam edilecek olan personelin iş kazaları ve meslek hastalıkları sigortası primi oranı %1,5 olarak tespit edilmiş ve yaklaşık maliyet bu oran üzerinden tespit edilmiştir.” hükmü,
Yer almaktadır.
İşe ilişkin olarak hazırlanan yaklaşık maliyet cetveli incelendiğinde; 132 kişi temizlik personeli için (brüt asgari ücret üzerinden) 3.027.467,52 TL, resmi ve dini bayram günleri çalışması için 35.526,40 TL, personele verilecek aylık akbil bedeli için 14.520,00 TL, malzeme bedeli için 395.754,50 TL, yüklenici karı için ise 153.875,70 TL olmak üzere toplam 3.627.144,12 TL bedel öngörüldüğü görülmüştür. Hesaplamalarda; giyim bedelleri için 2010 yılı Maliye Bakanlığı giyim yardım ücretlerinin, işçilik hesaplamalarında ve resmi tatil günleri çalışma ücreti hesaplamalarında, işçilik hesaplama modülünün dikkate alındığı, ulaşım bedeli için İstanbul Büyükşehir Belediyesinin aylık akbil bedelinin açıklamaya alındığı, temizlik malzemesi için yapılan piyasa araştırmasının esas alındığının belirtildiği,
İhale konusu işe ilişkin olarak; işte teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin (resmi tatil günleri çalışması ve % 3 sözleşme giderleri dahil) 3.063.139,52 TL olduğu,
Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4 üncü maddesinde; personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceğinin açıkça belirtildiği, başvuruya konu ihalede ihale üzerinde kalan istekli tarafından 3.526.047,68 TL bedel teklif edildiği, ihalede hesaplanan karsız yaklaşık maliyet tutarının ise 3.473.268,42 TL olduğu, bu durumda anılan isteklinin teklif bedelinin, karsız yaklaşık maliyet tutarından (3.526.047,68-3.473.268,42=) 52.779,26 TL daha yüksek olduğu,
Tespit edilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliğinin hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 79.4 üncü maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği açıklaması yapılmıştır.
Sonuç olarak; idarece yapılan yaklaşık maliyet hesaplamasında, ihale dokümanda öngörülen maliyet bileşenlerinin tamamının dikkate alındığı, hesaplamalarda 2010 yılı birim fiyatlarının kullanıldığı, özetle yaklaşık maliyetin usulüne uygun olarak hesaplandığı, ihale üzerinde kalan isteklinin teklif bedelinin karsız yaklaşık maliyet tutarının üstünde olduğu görülmüş olup, idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtilen değerlendirmeler doğrultusunda itirazen şikayet başvurusunun reddine karar verilmesi gerekmekle birlikte anılan ihalenin, Tek Tem Sosyal Hizmetler Turizm İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine alınan 27.12.2010 tarih ve 2010/UH.II-3992 sayılı Kurul kararı ile, ihale ilanında yer verilen hususlarda, düzeltme ilanı yayımlanmadan, yapılan zeyilnameler ile değişiklik yapılmasının ilgili mevzuat hükümlerine aykırı olduğu gerekçesiyle, iptal edildiği görüldüğünden şikayet başvurusuna ilişkin olarak karar verilmesine yer olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;
Başvuruya konu ihale 27.12.2010 tarih ve 2010/UH.II-3992 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile iptal edildiğinden başvuru hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)