(4734 S. K. m. 5, 54, 65) (Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 41) (Kamu İhale Genel Tebliği m. 9)
Toplantı No: 2013/021
Gündem No: 17
Karar Tarihi: 11.03.2013
Karar No: 2013/UY.II-1319
Şikayetçi: Ezk İnş. Mad. Enj. Hayv. İmalat. Taah. San. Tic. Ltd. Şti., FATİH SULTAN MEHMET BULVARI İSTANBUL YOLU 7. KM NO: 212 ANKARA
İhaleyi Yapan Daire: Başakşehir Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü, Başak Mahallesi 5.Etap 1.Kısım Akşemsettin Cad No:3 34480 İSTANBUL
Başvuru Tarih ve Sayısı: 07.02.2013 / 4993
Başvuruya Konu İhale: 2013/1568 İhale Kayıt Numaralı "İlçe Genelindeki Cadde Sokak Ve Yollarda Asfalt Yapılması Ve Çeşitli İnşaat İşleri" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: Başakşehir Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 31.01.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “İlçe Genelindeki Cadde Sokak ve Yollarda Asfalt Yapılması ve Çeşitli İnşaat İşleri” ihalesine ilişkin olarak Ezk İnş. Mad. Enj. Hayv. İmalat. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin 18.01.2013 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 22.01.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.02.2013 tarih ve 4993 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.02.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2013/661 sayılı şikayet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
Karar: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle, idarece ihale ilanının 4.3.2’nci ve İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde tesis, makine, teçhizat ve ekipmana ilişkin olarak “İstanbul Avrupa Yakası sınırları içerisinde sabit kurulu çalışır vaziyette 1 adet asfalt plenti”nin isteklinin kendi malı olma şartının getirildiği, idarece Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesine dayanılarak işin ivediliği açısından asfalt plenti istenilmesinin mevzuat kapsamında olduğu ancak “İstanbul Avrupa Yakası sınırları içerisinde sabit kurulu çalışır vaziyette” koşulunun getirilmesinin mevzuata aykırı olduğu ve rekabeti engellediği, bu düzenleme ile İstanbul Avrupa Yakası’ndaki birkaç firmaya ayrıcalık tanındığı, bu nedenle ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
İhale konusu işin “İlçe Genelindeki Cadde Sokak ve Yollarda Asfalt Yapılması ve Çeşitli İnşaat İşleri” olduğu, işin süresinin yer tesliminden itibaren 210 gün olarak belirlendiği,
İhale ilanının “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 4.3.2’nci maddesinde ve İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde isteklilerden 1 adet asfalt plentinin isteklinin kendi malı olması, ayrıca asfalt plentinin “İstanbul Avrupa Yakası sınırları içerisinde sabit kurulu ve çalışır vaziyette” olması şartının getirildiği görülmüştür.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 41’inci maddesinde,
“(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır.
(2) Ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede, aday veya isteklinin kendi malı olması istenen ve teknik kriterlerine yönelik düzenleme yapılan, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.
(3) Adayın veya isteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir ve mali müşavir raporu ile tevsik edilir.
(4) Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.
(5) İş ortaklığında, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ortakların biri veya birkaçı tarafından sağlanır. Konsorsiyumda, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ilişkin belgeler her bir ortağın kendi kısmı göz önünde bulundurularak ortaklardan ayrı ayrı istenir ve değerlendirilir.” hükmü bulunmaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 9’uncu maddesinde,
“9.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeleri düzenleyen maddelerinde kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu hükme bağlanmıştır. İdareler tarafından bazı tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için aday veya isteklinin kendi malı olma şartının aranması durumunda; kendi malı olması istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriter ve özelliklerine ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilecek, aday veya istekliler de kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edeceklerdir. Makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma koşulunun aranmaması durumunda ise aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi, vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir.
9.2. Yapım işi ihalelerinde, ihale konusu işin yürütülmesi için işyerinde bulundurulması öngörülen; tesis, makine, teçhizat ve ekipmana ilişkin bilgilere sözleşme tasarısında yer verilecektir.” açıklaması yer almaktadır.
İncelenen ihalenin ağırlıklı olarak asfalt yapım işinden oluştuğu, bu nedenle idarece işin ivediliği ve piyasadan asfalt temininde güçlükler yaşanması gerekçe gösterilerek isteklilerden asfalt plentinin kendi malı olma şartının getirildiği, sözkonusu yeterlik kriterinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesine dayandırıldığı, bununla birlikte asfalt plentinin “İstanbul Avrupa Yakası sınırları içerisinde” olması şartı da getirilerek isteklinin kendi malı olma şartının da ayrıca ilave bir koşula bağlandığı görülmüştür.
İhale konusu işin niteliği ile örtüşse dahi asfaltın piyasadan temininin mümkün olduğu, ancak idarece Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesine dayanılarak asfalt üretim tesisinin isteklinin kendi malı olması şartının getirildiği, söz konusu yeterlik kriteri ihaleye katılımı genel olarak daraltmış iken ayrıca “İstanbul Avrupa Yakası sınırları içerisinde” istenilmesinin ise ihaleye katılımı ve rekabeti büyük ölçüde kısıtladığı, nitekim incelemeye konu ihalede 19 adet doküman satın alınmasına rağmen sadece 3 isteklinin ihaleye katılım sağladığı, bu isteklilerden ikisinin teklif fiyatının yaklaşık maliyetin üzerinde, birinin teklif fiyatının ise yaklaşık maliyete çok yakın olduğu, ihale dokümanı satın alan bazı isteklilerin de ihale ilanı ve İdari Şartname’nin belirtilen düzenlemesinin iptali yönünde idareye şikayet başvurusunda bulundukları hususları da göz önüne alınarak,
İdarece ihalede İstanbul Avrupa Yakası sınırları içerisinde asfalt plentinin isteklinin kendi malı olması şartı getirilmesinin 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde belirtilen temel ilkelerden rekabetin sağlanması ve kaynakların verimli kullanılması ilkelerine aykırılık taşıdığı sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,
Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.
EK GEREKÇE
Başvuru sahibinin ihale dokümanına ilişkin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “idarece ihale ilanının 4.3.2 nci ve İdari Şartnamenin 7 nci maddesinde, tesis, makine, teçhizat ve ekipmana ilişkin olarak “İstanbul Avrupa Yakası sınırları içerisinde sabit kurulu çalışır vaziyette 1 adet asfalt plenti” nin isteklinin kendi malı olma şartının getirildiği, idarece Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 41 inci maddesine dayanılarak işin ivediliği açısından asfalt plenti istenilmesinin mevzuat kapsamında olduğu ancak “İstanbul Avrupa Yakası sınırları içerisinde sabit kurulu çalışır vaziyette” koşulunun getirilmesinin mevzuata aykırı olduğu ve rekabeti engellediği, bu düzenleme ile İstanbul Avrupa Yakasındaki birkaç firmaya ayrıcalık tanındığı, bu nedenle ihalenin iptal edilmesi gerektiği” şeklinde belirttiği birinci iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, “ihalenin iptaline” karar verilmiştir.
Başvuru sahibinin ihale dokümanına yönelik itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiası kapsamında “ihalenin iptaline” niteliğindeki Kurulca verilen karara katılmakla beraber, başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre;
Başakşehir Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “İlçe Genelindeki Cadde Sokak ve Yollarda Asfalt Yapılması ve Çeşitli İnşaat İşleri Yapım İşi” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Karayolları Genel Müdürlüğü birim fiyatları esas alınarak toplam 28.345.703,96TL olarak hesaplandığı,
Bahse konu ihalede (19) adet ihale dokümanı satın alındığı, 31.01.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 3 istekli tarafından teklif verildiği,
İsteklilerden, Makro Yol Yapı San. ve Tic. A. Ş. tarafından 27.284.670,63 TL bedel üzerinden, Özyurt Madencilik İnş. San. Tic. A. Ş. tarafından 28.976.067,25 TL bedel üzerinden ve Akkoza İnş. Taah (Adil Koza)-Emka İnş. Asfalt San. Tur. Tic. A.Ş. Ortak Girişimi tarafından da 29.952.976,00 TL bedel üzerinden teklif verildiği,
Tekliflerin değerlendirilmesine devam edilmekte olduğu, başvuru sahibinin ihaleye teklif sunmadığı anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kanunun 5. maddesinin 1. fıkrasında; “İdarelerin, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla” sorumlu olduğu hükmüne yer verilmiştir.
Bu durumda;
İncelemeye konu ihaleye Makro Yol Yapı San. ve Tic. A. Ş. tarafından verilen 27.284.670,63 TL bedelli teklifin, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Karayolları Genel Müdürlüğü birim fiyatları esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyetin % 3,74 altında olduğu,
İncelemeye konu ihaleye Özyurt Madencilik İnş. San. Tic. A. Ş. tarafından verilen 28.976.067,25 bedelli teklifin, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Karayolları Genel Müdürlüğü birim fiyatları esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyetin % 2,22 üzerinde olduğu,
İncelemeye konu ihaleye Akkoza İnş. Taah (Adil Koza)-Emka İnş. Asfalt San. Tur. Tic. A.Ş. Ortak Girişimi tarafından verilen 29.952.976,00 bedelli teklifin, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Karayolları Genel Müdürlüğü birim fiyatları esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyetin % 5,67 üzerinde olduğu,
İhale dokümanının bir parçası olan idari şartnamenin belirtilen düzenlemeleri ile, 19 adet ihale dokümanının satın alındığı ve 3 istekli tarafından teklif verildiği ihaleye ilişkin dokümandaki düzenlemelerin belirsizliği nedeniyle isteklilerce verilen tekliflerden ikisinin teklif bedelinin, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Karayolları Genel Müdürlüğü birim fiyatları esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyetin çok az üstünde olduğu, diğer teklif bedelinin de yaklaşık maliyetin çok az altında olduğu, mevcut doküman düzenlenmesi ile, satın alınan ihale dokümanı, ihale verilen teklif sayısı hususları bir arada değerlendirildiğinde, ihaleye yeterli katılımın olmadığı, dolayısıyla ihalede, rekabetin sağlanamadığı değerlendirilmiş olduğundan, söz konusu ihaleye ilişkin olarak, anılan Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen ilkeler uyarınca yeterli fiyat rekabeti sağlanamadığı gerekçesiyle de “ihalenin iptaline” karar verilmesinin uygun olacağı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, başvuruya konu ihaleye ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ihalenin iptaline” niteliğindeki karar gerekçesine katılmakla birlikte, mevcut doküman düzenlenmesi ile satın alınan ihale dokümanı, ihale verilen teklif sayısı ve bedelleri ile hesaplanan yaklaşık maliyet bedeli bir arada değerlendirildiğinde, ihalede yeterli katılımın olmadığından rekabetin sağlanamadığı değerlendirildiğinden, söz konusu ihaleye ilişkin olarak, anılan Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen ilkeler uyarınca yeterli fiyat rekabeti sağlanamadığı şeklindeki gerekçenin de, ihalenin iptaline ilişkin Kurul kararı gerekçeleri içinde yer alması gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunca alınan karara katılıyorum. (¤¤)