(4734 S. K. m. 38, 54, 65) (Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 59)
Toplantı No: 2016/008
Gündem No: 72
Karar Tarihi: 28.01.2016
Karar No: 2016/UH.I-322
Şikayetçi: Amc-Pro Sistem Entegrasyon Sanayi Ve Tic. Ltd. Şti.
İhaleyi Yapan Daire: Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı
Başvuru Tarih ve Sayısı: 14.01.2016 / 2528
Başvuruya Konu İhale: 2015/141309 İhale Kayıt Numaralı "Kurumumuz Bilgisayar Sistemi Ve Çevre Birimlerinin Donanımları İle Mevcut Donanımların Yazılım Destek Hizmetinin Parça Dahil Bakım-Onarım" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
Karar:
TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:
Başkan: Mahmut GÜRSES
Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Dr. Mehmet AKSOY
BAŞVURU SAHİBİ: Amc-Pro Sistem Entegrasyon Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.
Çetin Emeç Bulvarı 1314. Cadde No: 44/A Aşağı Öveçler Çankaya /ANKARA
İHALEYİ YAPAN İDARE: Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı,
Ziyabey Caddesi No: 6 06520 Çankaya / ANKARA
BAŞVURUYA KONU İHALE: 2015/141309İhale Kayıt Numaralı “Kurumumuz Bilgisayar Sistemi ve Çevre Birimlerinin Donanımları İle Mevcut Donanımların Yazılım Destek Hizmetinin Parça Dahil Bakım-Onarım” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından 11.12.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kurumumuz Bilgisayar Sistemi ve Çevre Birimlerinin Donanımları İle Mevcut Donanımların Yazılım Destek Hizmetinin Parça Dahil Bakım-Onarım” ihalesine ilişkin olarak Amc-Pro Sistem Entegrasyon Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.nin 31.12.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.01.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.01.2016 tarih ve 2528 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.01.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2016/161 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından tekliflerinin aşırı düşük teklif açıklamasının tevsiki için belge sunulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak idareye detaylı açıklamada bulunulduğu, Türkiye genelinde yedi bölgede firmalarına ait ofislerinin olduğunun belirtildiği, bu hususa ilişkin belgelerin de zaten teklif dosyası kapsamında yer aldığı, firmalarına ait TSE belgeli ofislerinin olması, Türkiye genelinde başka kurumların da bakım hizmetlerinin yürütülüyor olmasının fiyat avantajı sağladığı ve maliyetlerinin düşük olduğu, SGK’ya ait 2015 yılı bakım onarım hizmetinin yürütülmüş olmasından dolayı deneyimli elemanlarının ve yedek parça stoklarının bulunmasının ihale konusu hizmeti düşük fiyatla yapmalarını sağlayan en önemli etken olduğu, tevsik edici belgelerin neler olduğunun SGK tarafından tam olarak belirtilmediği, muhteviyatı ve niteliği hakkında net tanımlama yapılmayan belgelerin eksikliği nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmaması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.
(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.
a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;
1) Verilen hizmetin ekonomik olması,
2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.
79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.” açıklaması yer almaktadır.
Başvuruya konu ihaleye üç istekli tarafından teklif verildiği ve idarece bütün tekliflerin geçerli teklif olarak değerlendirildiği, yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesi neticesinde sınır değerin hesaplandığı, sınır değerin altında teklif veren başvuru sahibi dahil iki istekliden 16.12.2015 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 1.043.000,00 TL tutarında en düşük teklifi veren başvuru sahibi tarafından sunulan açıklamanın açıklamasını tevsik edici belge sunulmadığı gerekçesiyle uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, 1.073.300,00 TL tutarında teklif veren Arşivist Dizayn Arşiv Kütüphane Belge Bilgi Yönetimi ve Bilişim Sistemleri Ltd. Şti. tarafından sunulan açıklamaların uygun görülerek ihale üzerinde bırakıldığı, diğer üçüncü isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak değerlendirildiği ancak teklif bedelinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak değerlendirilmediği 24.12.2015 tarihli ihale komisyonu kararı ve eklerinden anlaşılmıştır.
Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;
a) Adı: Kurumumuz Bilgisayar Sistemi ve Çevre Birimlerinin Donanımları ile Mevcut Donanımların Yazılım Destek Hizmetinin Parça Dahil Bakım-Onarım
b) Miktarı ve türü: 01.01.2016-31.12.2016 tarihleri arasında merkez ve taşra ünitelerindeki, teknik şartname ekinde yer alan listelerde bulunan bilgisayar sistemi ve çevre birimlerinin parça dahil bakım-onarım hizmeti işi.
c) Yapılacağı yer: T.C. Sosyal Güvenlik Kurumu Merkez ve Taşra Ünitelerinde Yapılacaktır.” düzenlemesi,
“Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, götürü bedel üzerinden vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekli ile toplam bedel üzerinden götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,
“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir.
25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1.
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. düzenlemesi,
“Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.
33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;
a) Verilen hizmetin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,
Sözleşme tasarısının 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2016; işi bitirme tarihi 31.12.2016” düzenlemesi yer almaktadır.
Götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilen başvuruya konu işin 12 aylık iş süresi boyunca idarenin merkez ve taşra ünitelerindeki, bilgisayar sistemi ve çevre birimlerinin donanımları ile mevcut donanımların yazılım destek hizmetinin parça dahil bakım-onarım işi olduğu, İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan 25’inci maddesinde teklif fiyat dahil olacak masraflar olarak sadece sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerin belirlendiği, Teknik Şartname ekinde işin yürütüleceği merkez ve taşra ünitelerindeki bulunan bilgisayar sistemi ve çevre birimlerinin listesine yer verildiği, ayrıca teknik şartnamede bakım onarım aşamasında ihtiyaç duyulacak yedek parça ve malzemelerin de yükleniciye ait olduğunun belirtildiği ve İdarece teklif bedeli sınır değerin altında teklif veren iki istekliden “…… Söz konusu hizmetin ifası için yapılması gerekli bakım, onarım ve ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme giderlerine ait maliyetlerinizi açıklayacağınız yazılı cevabınız ve bunları tevsik eden belgelerin” yönünde bilgi içeren 16.12.2015 tarihli yazılar ile teklife ilişkin aşırı düşük teklif açıklama talep edildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan maddelerinde açık bir ifadeyle teklifleri aşırı düşük bulunan isteklilerin tekliflerinin reddedilmeden önce, isteklilerden önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenilmesi, açıklama istenmesine ilişkin yazıda isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi ve süresi içinde aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmayan veya aşırı düşük teklif açıklaması yeterli görülmeyen isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerektiği hüküm altına alınmasına karşın idare tarafından teklif bedeli sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama istenilmesine ilişkin yazıda teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmediği görülmüştür.
Bu itibarla İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan 33’üncü maddesinde sınır değerin altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi düzenlenen başvuruya konu ihalede İdari Şartnamede teklif fiyata dahil olacak masraflar olarak sadece sözleşme giderine ilişkin olarak düzenlemenin yer aldığı, Teknik Şartname’de yer alan düzenlemeler çerçevesinde iş süresi boyunca bakım-onarım aşamasında ortaya çıkacak yedek parçaların da yüklenici tarafından temin edileceği, işin idarenin merkez ve taşra teşkilatını kapsadığı, sözleşme yürütülmesi aşamasında hangi sayıda ve hangi nitelikte yedek parçaya ihtiyaç duyulabileceğinin isteklilerce belirlenmesinin mümkün olmadığı, ihalenin yaklaşık maliyetin tespitinde piyasadan 4 firmadan alınan tekliflerin ortalaması alınarak yaklaşık maliyet belirlendiği, için yaklaşık maliyet bileşenlerinin belirli olmadığı, ihalede birden fazla aşırı düşük teklif olduğu, isteklilerce sunulan açıklamanın uygunluğu yönünde ihale dokümanında yer alan düzenlemelere veya yaklaşık maliyete bakılarak herhangi bir değerlendirmenin yapılmasının mümkün bulunmadığı hususları dikkate alındığında idarece ihale dokümanı kapsamında önemli teklif bileşenlerine ilişkin olarak hiçbir belirleme yapılmaksızın isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istemesi işleminin mevzuat aykırı olduğu, bu nedenle idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine uygun olarak Teknik Şartname’de yer alan düzenlemeler çerçevesinde önemli teklif bileşenleri belirtilmek suretiyle yeniden yapılması gerektiği anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının Teknik Şartname’de yer alan düzenlemeler çerçevesinde önemli teklif bileşenleri belirtilmek suretiyle yeniden yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)