(4734 S. K. m. 54, 65) (Kamu İhale Genel Tebliği m. 45)
Toplantı No: 2012/048
Gündem No: 83
Karar Tarihi: 15.08.2012
Karar No: 2012/UY.II-3327
Şikayetçi: Haydar Bilen Güngör Hbg Mühendislik, Dere Kocacık Mah. Şair Akif Sok. Hatipoğlu Pasajı No: 15/7 AMASYA
İhaleyi yapan idare: Amasya Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü, M.K.P. Cad. Şehit Özcan Sokak 15 05100 AMASYA
Başvuru tarih ve sayısı: 24.07.2012 / 25905
Başvuruya Konu İhale: 2012/64370 İhale Kayıt Numaralı "Hal Çevre Yolları Düzenlemesi Yapımı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
Amasya Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 11.06.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Hal Çevre Yolları Düzenlemesi Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Haydar Bilen Güngör HBG Mühendislik’in 16.07.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.07.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine başvuru sahibince 24.07.2012 tarih ve 25905 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.07.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2012/2811sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
Karar:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle: ihale üzerinde bırakılan isteklinin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı ve öte yandan idarenin sıralı iş kalemleri listesini yanlış belirlediği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
Şikâyete konu ihalenin, Amasya Belediyesi Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Hâl Çevre Yolları Düzenlenmesi Yapımı” işi olduğu, tekliflerin teklif birim fiyat üzerinden verileceği,
İdarece yaklaşık maliyet hesap cetvelinin:
Yaklaşık Maliyet Bileşenleri TL
Nervürlü Çelik Hasırın Yerine Konması 60.947,23 TL
Saha, Tretuar, Yol, Otopark, Hangar ve atölye içi beton
kaplama yapılması 330.755,23 TL
Ocak taşı ile 20 dozlu çimento harçlı kargir inşaat yapılması 308.982,00 TL
Toplam 700.684,46 TL
Şeklinde,
Sıralı iş kalemleri listesinin ise:
Sıra
No İş Kalemi Tutarı (TL) Tutar/YM Kümülatif
Toplam
1 Nervürlü Çelik Hasırın Yerine Konması 60.947,23 TL 0,0869824 0,0869824
2 Saha, Tretuar, Yol, Otopark, Hangar ve
atölyeiçi beton kaplama yapılması 330.755,23 TL 0,4720459 0,5590283
3 Ocak taşı ile 20 dozlu çimento harçlı
kargir inşaat yapılması 308.982,00 TL 0,4409716 0,9999999
Şeklinde hazırlandığı, buna göre sorgulanacak iş kalemlerinin “Nervürlü çelik hasırın yerine konulması” ve “Saha, tretuar, yol, otopark, hangar ve atölye için beton kaplama yapılması” olarak belirlendiği, ancak sıralı analiz girdileri listesinin yapılmadığı, açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdilerinin belirlenmediği anlaşılmıştır.
İhale komisyonu kararı uyarınca, belirlenen sınır değerin altında teklif veren Emek İnş. Kum Nak. Hafr. Tic. ve San. Ltd. Şti. ile Yolaçan İnş. Taah. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, isteklilere gönderilen yazı ekinde açıklama istenilecek ve istenilmeyecek iş kalemlerine yer verildiği, Yolaçan İnş. Taah. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin süresinde açıklama vermediği gerekçesiyle teklifinin reddedildiği, Emek İnş. Kum Nak. Hafr. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının ise mevzuata uygun bulunarak kabul edildiği görülmüştür.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemler” başlıklı 38 inci maddesinde “İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır.
Örnek:
Yaklaşık maliyet hesap tablosu Sıralı iş kalemleri / grupları listesi
İş kalemi/ İş kalemi/ Birim İş kalemi/ İş kalemi/ Kümülatif
grubu no grubu adı Miktarı Birimi fiyatı Tutarı grubu no grubu adı Tutarı Tutar/YM toplam
1 ……. 10 … 12 120 8 ……. 32.000 0,3200 0,3200
2 ……. 250 … 3 750 9 ……. 20.000 0,2000 0,5200
3 ……. 400 … 6 2.400 10 ……. 16.880 0,1688 0,6888
4 ……. 30 … 500 15.000 4 ……. 15.000 0,1500 0,8388
5 ……. 2.500 … 4 1.000 6 ……. 9.600 0,0960 0,9348
6 ……. 1.200 … 8 9.600 7 ……. 2.400 0,0240 0,9588
7 ……. 25 … 90 2.250 3 ……. 2.250 0,0225 0,9813
8 …….. 400 … 80 32.000 5 ……. 1.000 0,0100 0,9913
9 ……. 500 … 40 20.000 2 ……. 750 0,0075 0,9988
10 …… 844 … 20 16.880 1 ……. 120 0,0012 1,0000
Toplam yaklaşık maliyet (YM) 100.000 TOPLAM 100.000
İş kalemi/grubu analizi
İş kalemi / grubu Yangına dayanıklı alçı
No: 4 duvar levhaları ile
metal iskeletli Giydirme Ölçü
duvar yapılması Birimi Sıralı analiz girdileri tablosu
(………… Duvar m2
Levhası ile)
Poz No Girdiler Ö.Br. Mik. B.Fiy. Tutarı Girdiler Ö.Br. Mik. B.Fiy. Tutarı
….. Vida ve plastik
Dubel Ad XXX XXX 0,54 Agraf vidası Kt XXX XXX 0,31
….. Levha xx mm
(yangına Ses yal. bandı
dayanıklı) m2 XXX XXX 5,00 5 cm m XXX XXX 0,33
….. Tc 60 Profilli- Derz Bandı
0,6mm m XXX XXX 3,50 (Cam E.) m XXX XXX 0,34
….. TU 28 Prof.-
0,5 mm m XXX XXX 0,80 Borazan vida Kt XXX XXX 0,35
….. Agraf 12 cm Ad XXX XXX 0,51 Derz dol. alçısı
Harcı m3 XXX XXX 0,43
….. Agraf vidası Kt XXX XXX 0,31 Agraf 12 cm Ad XXX XXX 0,51
….. Derz Bandı Vida ve plastik
(cam.el.) m XXX XXX 0,34 dubel Ad XXX XXX 0,54
….. Ses yal. bandı
5 cm m XXX XXX 0,33 Düz İşçi (taş.) Sa XXX XXX 0,68
….. Borazan vida Kt XXX XXX 0,35 TU 28 Prof.-0,5
Mm m XXX XXX 0,80
….. Derz dol. alçısı Alçı levha usta
Harcı m3 XXX XXX 0,43 yar. Sa XXX XXX 2,45
….. Düz İşçi (taş.) Sa XXX XXX 0,68 Alçı levha ustası Sa XXX XXX 3,25
….. Alçı levha ustası Sa XXX XXX 3,25 Tc 60 Prof.-
0,6mm m XXX XXX 3,50
….. Alçı levha usta Levha xx mm
yar. Sa XXX XXX 2,45 (yangına
dayanıklı) m2 XXX XXX 5,00
Kar ve genel giderler hariç toplam 18,49
Kar ve genel giderler (% 25) 4,62
TOPLAM TUTAR 23,11
” açıklaması,
Anılan Tebliğin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.
45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.
Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.
45.1.2.2.İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.
Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.
Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.
Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.
Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.
45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.
İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.
Örnek:
Yaklaşık maliyeti 100.000 TL olan bir ihalede; ihale komisyonu, (38.1) maddesine göre idarece oluşturulan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ni kullanarak yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 den küçük olan (0,6888) 8, 9 ve 10 nolu iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan 4 nolu iş kalemi/grubunu açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları olarak belirleyecektir.
Sıralı iş kalemleri/grupları listesi
İş kalemi/ İş kalemi Kümülatif
grubu no /grubu adı Tutarı Tutar/YM toplam
8 ……. 32.000 0,3200 0,3200
9 ……. 20.000 0,2000 0,5200
10 ……. 16.880 0,1688 0,6888
4 ……. 15.000 0,1500 0,8388
6 ……. 9.600 0,0960 0,9348
7 ……. 2.400 0,0240 0,9588
3 ……. 2.250 0,0225 0,9813
5 ……. 1.000 0,0100 0,9913
2 ……. 750 0,0075 0,9988
1 ……. 120 0,0012 1,0000
TOPLAM 100.000 100,0000
Sorgulama yapılacak olan “4” nolu iş kalemi/grubunun kar ve genel gider hariç birim fiyatının 18,49 TL olduğu varsayıldığında, ihale komisyonu tarafından, tutarı 18,49 TL’nin % 3’ü olan (18,49x0,03=0,55) 0,55 TL’ye eşit veya altında kalan analiz girdileri “vida ve plastik dupel, agraf 12 cm, agraf vidası, derz bandı, ses yalıtım bandı, borazan vida, derz dolgu alçısı harcı” olarak tespit edilecektir.
Ancak söz konusu girdilerin tutarları toplamı olan 2,81 TL’nin, 4 nolu iş kaleminin kar ve genel gider hariç analiz toplamının (birim fiyatının) % 15’i olan (18,49x0,15=2,77) 2,77 TL’den fazla olması nedeniyle sıralı analiz girdileri tablosuna göre 2,77 TL’lik tutarın aşılmasına neden olan “vida ve plastik dubel” açıklama yapılması gerekli olmayan analiz girdileri içinden çıkarılacak ve “agraf 12 cm, agraf vidası, derz bandı, ses yalıtım bandı, borazan vida, derz dolgu alçısı harcı” açıklama yapılmasına gerek olmayan analiz girdileri olarak ihale komisyonunca tespit edilecektir.
İş kalemi / grubu analizi
İş kalemi / grubu Yangına dayanıklı alçı
No: 4 duvar levhaları ile
metal iskeletli giydirme Ölçü
duvar yapılması Birimi
(………… Duvar m2
Levhası ile)
Poz No Girdiler Ö Br. Miktarı B.Fiyatı Tutarı*
…… Vida ve plastik dubel Ad XXX XXX 0,54
….. Levha xx mm (yangına
dayanıklı) m2 XXX XXX 5,00
….. Tc 60 Profilli-0,6mm m XXX XXX 3,50
….. TU 28 Profilli-0,5 mm m XXX XXX 0,80
….. Agraf 12 cm Ad XXX XXX 0,51
….. Agraf vidası Kt XXX XXX 0,31
….. Derz Bandı (Cam el.) m XXX XXX 0,34
….. Ses yalıtım bandı 5 cm m XXX XXX 0,33
….. Borazan vida Kt XXX XXX 0,35
….. Derz dolgu alçısı harcı m3 XXX XXX 0,43
….. Düz İşçi(taş.) Sa XXX XXX 0,68
….. Alçı levha ustası Sa XXX XXX 3,25
….. Alçı levha usta yar. Sa XXX XXX 2,45
Kar ve genel giderler hariç toplam 18,49
Kar ve genel giderler (% 25) 4,62
TOPLAM TUTAR 23,11
Sıralı analiz girdileri tablosu
Kümülatif
Girdiler Ö.B. Miktarı B.Fiyatı Tutarı Toplam
Agraf vidası Kt XXX XXX 0,31 0,31 Açıklama yapılması istenilmeyecektir
Ses yalıtım bandı 5 cm m XXX XXX 0,33 0,64 Açıklama yapılması istenilmeyecektir
Derz Bandı (Cam el.) m XXX XXX 0,34 0,98 Açıklama yapılması istenilmeyecektir
Borazan vida Kt XXX XXX 0,35 1,33 Açıklama yapılması istenilmeyecektir
Derz dolgu alçısı harcı m3 XXX XXX 0,43 1,76 Açıklama yapılması istenilmeyecektir
Agraf 12 cm Ad XXX XXX 0,51 2,27 Açıklama yapılması istenilmeyecektir
Vida ve plastik dubel Ad XXX XXX 0,54 2,81
Düz İşçi(taş.) Sa XXX XXX 0,68
TU 28 Profilli-0,5 mm m XXX XXX 0,80
Alçı levha usta yar. Sa XXX XXX 2,45
Alçı levha ustası Sa XXX XXX 3,25
Tc 60 Profilli-0,6mm m XXX XXX 3,50
Levha xx mm (yangına
dayanıklı) m2 XXX XXX 5,00
” açıklaması yer almaktadır.
Kamu İhale Kanunu’nun 38 inci ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60 ıncı maddesinde, ihale komisyonunun diğer teklifleri veya yaklaşık maliyeti baz alarak aşırı düşük teklifleri tespit edeceği ve aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine bu teklif sahiplerinden tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili yazılı açıklama istenmesi ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapması gerektiği hükme bağlanmıştır.
Bu hususa ilişkin uygulamayı somutlaştırmak amacıyla Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi” başlıklı 45 inci ve (kısmen) 38 inci maddelerinde bir takım açıklamalara yer verilmiş ve söz konusu açıklamalarda, yapım işi ihalelerinde bir teklifin aşırı düşük olup olmadığını ortaya koyan sınır değerin nasıl tespit edileceği ve teklifleri söz konusu değerin altında kalan isteklilerce yapılan belgelere dayalı açıklamaların da hangi kıstaslar esas alınarak değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin detaylara yer verilmiştir.
Bu çerçevede yukarıda değinilen Tebliğ maddeleri uyarınca idarelerin aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ve “sıralı analiz girdileri tablosu” oluşturmasının zorunlu kılındığı; ayrıca aşırı düşük teklif açıklamalarında, idarelerce hangi iş kalemleri ve hangi analiz girdileri esasında sorgulamaya tabi tutulması gerektiğine (sınır değerin altında kalan teklif sahiplerinden idarece belirlenen sıralı iş kalemleri/grupları listesinden hareketle yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren kalem/gruplar, yine idarece oluşturulan “sıralı analiz girdileri tablosu” kullanılarak bu iş kalemi/gruplarına ait analizlerde yer alan ve tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’ünün üzerinde olan girdiler gibi) yönelik birtakım ölçütlerin getirildiği anlaşılmaktadır.
İncelemeye konu ihalede de aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi noktasında yukarıda değinilen Tebliğ hükümlerinin göz önünde bulundurulması gerektiği hususunda tereddüt bulunmamaktadır.
İncelenen ihalede, idare tarafından gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde, yaklaşık maliyet hesabı sırasında “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” oluşturulurken, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri tutarlarını büyükten küçüğe sıralayarak bu tutarların yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamının belirlenmesi gerekirken, bu sıralamanın yapılmadığı ve sorgulanacak iş kalemlerinin yanlış belirlendiği, doğru sıralamanın ise aşağıdaki tabloda olduğu gibi olması gerektiği sonucuna varılmıştır:
Tutar/ Kümülatif
Sıra No İş Kalemi Tutarı (TL) YM Toplam
1 Saha, Tretuar, Yol, Otopark, Hangar
ve atölye içi beton kaplama yapılması 330.755,23 TL 0,4720459 0,4720459
2 Ocak taşı ile 20 dozlu çimento harçlı
kargir inşaat yapılması 308.982,00 TL 0,4409716 0,9130175
3 Nervürlü Çelik Hasırın Yerine Konması 60.947,23 TL 0,0869824 0,9999999
Buna göre kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemi “Saha, Tretuar, Yol, Otopark, Hangar ve atölye içi beton kaplama yapılması”; kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi ise “Ocak taşı ile 20 dozlu çimento harçlı kargir inşaat yapılması” olup, anılan kalemlerin sorgulamaya konu edilmesi gerekmektedir.
Öte yandan anılan Tebliğ uyarınca oluşturulması zorunlu tutulan sıralı analiz girdileri tablosunun da oluşturulmadığı görülmüş olup, idarece Kamu İhale Genel Tebliğ’in yukarıda yer verilen açıklamaları uyarınca analiz girdileri tablosunun da oluşturularak, teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği anlaşılmıştır.
Sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, yukarıda tespiti yapılan iş kalemlerinin sorgulamaya konu edilmesi ve analiz girdileri tablosunun oluşturularak, teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere:
Anılan Kanun’un 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)