(4734 S. K. m. 54, 65)
Toplantı No: 2011/017
Gündem No: 24
Karar Tarihi: 24.02.2011
Karar No: 2011/UH.I-821
Şikayetçi: Kemal Çağlar İnşaat Elektirik Üretim Tic. ve San. Ltd. Şti. - Dora Kurumsal Hizmetler Otomasyon Temizlik Gıda Tur. İnş. Tic. Ltd. Şti., Av.Sidar Tunca Cinnah Caddesi Alaçam Sokak No: 1/21-22 Çankaya/Ankara
İhaleyi yapan idare: Ego Genel Müdürlüğü Raylı Sistemler Dairesi Başkanlığı, Emniyet Mahallesi Hipodrom Caddesi No:5 A Blok. Kat: 2 Yenimahalle/Ankara
Başvuru tarih ve sayısı: 27.12.2010 / 55001
Başvuruya konu ihale: 2010/122978 İhale Kayıt Numaralı "Ankaray ve Metro İşletmesi Açık ve Kapalı Alanları ile 141 Aracın 340 Personel ile Temizlik Hizmeti" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: 17.02.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.(41.24).(0170)./2011-58E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
EGO Genel Müdürlüğü Raylı Sistemler Dairesi Başkanlığı tarafından 18.10.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Ankaray ve Metro İşletmesi Açık ve Kapalı Alanları İle 141 Aracın 340 Personel İle Temizlik Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Kemal Çağlar İnşaat Elektirik Üretim Tic. ve San. Ltd. Şti. - Dora Kurumsal Hizmetler Otomasyon Temizlik Gıda Tur. İnş. Tic. Ltd. Şti.’nin 13.12.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 15.12.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 27.12.2010 tarih ve 55001 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.12.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin idareye sunduğu aşırı düşük açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine aykırı olduğu, açıklamasında teklif bileşenlerine ilişkin olarak gerekli bilgi ve belgelere yer verilmediği, teklif edilen bedelle bu işin yerine getirilemeyeceği iddia edilmektedir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
İdari şartnamenin 2 nci maddesinde, ihale konusu işin, toplam 340 personel ile Ankaray ve Metro işletmesi açık ve kapalı alanlar ile 141 aracın temizlik hizmet alımı işi olduğu, 48 inci maddesinde işin süresinin 01.01.2011 -31.12.2013 tarihleri arası 36 ay olduğu belirtilmiştir.
Anılan şartnamenin “Teklif fiyata dahil olacak masraflar” başlıklı 25 inci maddesinde, ihale konusu temizlik hizmetinin 36 ay süre ile 326 temizlik personeli, 2 sorumlu müdür, 12 vardiya şefi olmak üzere toplam 340 personel ile gerçekleştirileceği, 326 temizlik personeline brüt asgari ücret, 2 sorumlu müdüre brüt asgari ücretin % 50 fazlası, 12 vardiya şefine brüt asgari ücretin % 40 fazlası ücret ödeneceği, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde 291 işçi çalışacağı ve bu günler için çalışacak temizlik personeli için çalışılacak toplam gün sayısının, 11718 gün, sorumlu müdür için 84 gün, vardiya şefi için 420 gün olduğu, her ay personele 26 gün üzerinden; brüt 7,60 TL yemek bedeli, brüt 6,07 TL yol bedeli ödeneceği ve bordroda gösterileceği, çalışacak personelin (bu maddede belirtilen) giyim giderinin ayni olarak yüklenici tarafından karşılanacağı, teknik şartnamede cins/miktarı belirtilen temizlik malzemeleri ve ekipmanların ayni olarak yüklenici tarafından karşılanacağı, iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranın % 1,5 olduğu düzenlenmiştir.
İhale konusu hizmet hem Ankaray hem de Metro işletmelerinin açık ve kapalı alanları ile buradaki araçların temizlenmesi işini kapsadığı için her iki bölüm için ayrı ayrı teknik şartname düzenlenmiş ve anılan şartnamelerde ihale konusu işin yerine getirilmesinde kullanılacak makine ekipman listesine ve üç yıllık iş süresi boyunca kullanılacak ve yüklenici tarafından temin edilecek haşere ilaçları dahil 45 kalem temizlik malzemesi-ekipmanın cins ve miktarlarının yer aldığı listelere yer verilmiştir.
Birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihale edilen şikayet konu ihalede, teklif mektubu eki hesap cetvelinin yukarıda aktarılan teklif bileşenlerini içerecek şekilde düzenlenmiş, işçilik ücreti haricinde yer alan ayni giderlerden temizlik malzeme bedeli ile ilaçlama gideri için 36 ay üzerinden aylık bedel öngörülecek şekilde satır/sütun açılmıştır.
Söz konusu düzenlemeler doğrultusunda yapılan hesaplama neticesinde, ayni giyim gideri ile temizlik malzeme - ekipman giderleri ve ilaçlama giderleri hariç % 3 sözleşme gideri dahil asgari işçilik maliyeti; temizlik personeli (ulusal bayram ve genel tatil günleri ücreti dahil) 16.725.104,46 TL, sorumlu müdür (ulusal bayram ve genel tatil günleri ücreti dahil) 138.734,88 TL, vardiya şefi (ulusal bayram ve genel tatil günleri ücreti dahil) 785.778,24 TL toplamı olan, 17.649.617,58 TL’dir.
11 isteklinin teklif verdiği şikayete konu ihalede, bütün isteklilerin toplam teklif bedellerinin, teklif edilmesi gereken ayni giyim gideri ile temizlik malzemesi- ekipmanları hariç % 3 sözleşme gideri dahil asgari işçilik maliyetin üzerinde olduğu, bir isteklinin teklifinin ihale dokümanında ihaleye katılmak için gereken belgelere teklifinde yer vermediği gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer 10 istekliden teklif bileşenlerine ilişkin olarak 26.10.2010 tarihli yazılar ile açıklama talep edildiği, bir isteklinin teklifinin öngörülen süre içerisinde idareye yazılı açıklamada bulunulmadığı gerekçesiyle, bir isteklinin teklifinin, 05.11.2010 tarihinde idareye aşırı düşük açıklamada bulunmayacağının bildirimi gerekçesiyle, açıklamada bulunan diğer isteklilerden 3 isteklinin açıklamasının Kamu İhale Genel tebliğinin 79 uncu maddesinde yer alan açıklamalara paralel belgeye dayalı açıklamada bulunulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, 18.045.066,78 TL tutarında en düşük teklifi veren Akdeniz Tem. ve İlaçlama Hiz. Org. Tur. İnş. Bilg. ve Dan. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı, 18.118.298,70 TL tutarında ikinci teklif veren başvuru sahibi Kemal Çağlar İnşaat Elektrik Üretim Tic. ve San. Ltd. Şti. - Dora Kurumsal Hizmetler Otomasyon Temizlik Gıda Tur. İnş. Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığının teklifinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesine yönelik olarak 26.11.2010 tarihli ihale kararı alındığı tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan teklifleri tespit edeceği; bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği hükme bağlanmıştır.
İhale ilan tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;
“79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.
79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;
a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.
……………..
79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.
İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;
a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,
b. Fiyat teklifleri,
c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,
ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,
d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,
e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,
f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,
g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.
İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.
Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)
sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;
a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,
b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,
altında olamaz.
Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;
a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,
b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,
altında olamaz.
Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
…………
79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,
a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,
b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,
altında olamaz.
İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.
İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.
79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.
79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.
(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.
(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.
Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.
Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.
İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.
İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.
79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.
Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.
Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.
79.4.2.17. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.
79.4.2.18. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.
………
79.4.2.20. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; malzeme ve diğer maliyet kalemlerine ilişkin sözleşme giderinin de % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler içinde yer aldığı kabul edildiğinden, malzeme ve diğer maliyet kalemleri için ayrıca sözleşme gideri hesaplanmayacaktır.
79.4.2.22. Temizlik hizmet alımlarında amortismana tabi olmayan kova, fırça, paspas, bez, süpürge, faraş, cam sileceği gibi malzemeler, temizlik malzemesi olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevapta bu malzemeler için öngörülen bedellerin maliyetlerini tevsik eden belgeler sunulacaktır.” açıklaması yer almaktadır.
İdare tarafından yaklaşık maliyetin tespitinde, teklif fiyatlara dahil ayni giderlerden, giyim giderine ilişkin olarak temizlik personeli için kişi başı 205,04 TL, sorumlu müdür ve vardiya şefi için kişi başı 401,33 TL karşılığı toplam 36 ay iş süresi için 858.383,30 TL bedel, diğer ayni gider olan temizlik malzemesi-ekipmanlar için 2.262.585,15 TL, ilaçlama gideri için de 520.650,00 TL bedel dikkate alınmıştır..
İhale üzerinde bırakılan Akdeniz Tem. ve İlaçlama Hiz. Org. Tur. İnş. Bilg. ve Dan. Tic. Ltd. Şti. tarafından 18.045.066,78 TL toplam teklif bedelinin 17.649.617,58 TL’sinin asgari işçilik maliyeti, 99.693,91 TL’sinin giyim gideri, 19.721,52 TL’sinin ilaçlama gideri, 275.916,96 TL’sinin temizlik malzeme - ekipman gideri, 116,81 TL’sinin de genel gider olduğu yönünde açıklama sunulmuştur.
Giyim giderinin tevsiki amacıyla açıklama ekinde, Koton Cihanoğlu Tekstil firmasında alınan 4.620,00 TL bedelli, SMMM onaylı 20.10.2010 tarihli, EDK Kimya San. firmasından alınan 33.415.20 TL bedelli SMMM onaylı 27.10.2010 tarihli, Rayal tekstil firmasından 58.755,00 TL bedelli SMMM onaylı 27.10.2010 tarihli olmak üzere toplam 3 adet proforma faturaya,
Temizlik malzeme gideri için de EDK Kimya San. firmasından alınan 275.916,96 TL bedelli SMMM onaylı 27.10.2010 tarihli proforma faturaya yer verdiği,
Söz konusu proforma faturaların, “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ve “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle SMMM tarafından imzalandığı ve kaşelendiği görülmüştür.
İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bileşenlerinden yukarıda belirtilen giyim ve temizlik malzeme ve ekipman giderlerine ilişkin olarak açıklamasında idareye sunmuş olduğu belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan açıklamalarına paralel olduğu anlaşılmıştır.
Teklif bileşenlerinden belgeye dayalı olarak açıklaması gereken diğer bir gider kalemi olan ilaçlama giderine ilişkin olarak da idareye, söz konusu hizmetin kendisi tarafından yerine getirileceği, ayda 2 defa gerçekleştirilecek bu iş, Ankaray birimi için bir ilaçlama personelinin 4 gün çalışacağı, Metro birimi için de bir işçinin 8 gün çalışacağının tespit edildiği yönünde açıklamada bulunulduğu, açıklama ekinde bu tespite ilişkin anılan firmada çalışan mesul müdürlük belgesine sahip Ziraat Yüksek Mühendisi imzalı tespit raporu ve mesul müdürlük belgesine yer verdiği, ayrıca söz konusu tespit raporunda, ilaçlama işinde çalışacak personelinin zorunlu koruyucu malzemelerinin neler olduğu belirtilmiş olup bu malzemeler için de EDK Kimya San. firması ile Rayal tekstil firmasından alınan 27.10.2010 tarihli “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ve “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle SMMM tarafından imzalı ve kaşeli proforma faturalara, ilaçlama işinde çalışacak personele brüt asgari ücretin % 45 fazlası ücret ödeneceği dikkate alınarak işçilik giderinin hesaplandığı SMMM onaylı 04.10.2010 tarihli cetvele ve ihale üzerinde bırakılan istekli adına düzenlenmiş Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaç Uygulama İzin Belgesine yer verdiği ve idare tarafından uygun görüldüğü tespit edilmiştir.
Bahse konu ihalede, söz konusu ilaçlama giderine ilişkin olarak idare tarafından ilacın sarf malzeme listesi içerisinde belirtildiği, teklif cetvelinde satır açılan ilaçlama giderinin sadece ilaçlama işine ilişkin işçilik giderini içermektedir.
Yaklaşık maliyetin tespitinde toplam 141.700 m2 alanın ilaçlanması için piyasa araştırmasına gidilmiş ve üç firmadan alınan fiyat tekliflerinin ortalaması alınarak 36 aylık iş süresi için toplam 531.000,00 TL bedel tespit edilmiştir.
İhale dokümanında ilaçlama işinin ayda 2 defa gerçekleştirileceği yönünde düzenlemeye yer verilen ilaçlama hizmetinin bir kişinin takriben Ankaray’da 3 gün, Metroda 6 gün olmak üzere toplam 9 gün çalışması öngörüldüğü 11.01.2010 tarih ve 2090 sayılı yazı ile bildirilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinin yukarıda aktarılan maddelerinden, hizmet alımı ihalelerinde, teklif bileşenlerinden zorunlu asgari işçilik haricindeki giderlere ilişkin belgelendirmenin anılan Tebliğin yukarıda aktarılan 79.4.2.3 üncü maddesinin c, ç, d ve e alt bentlerinde belirtilenlerin haricinde ancak, söz konusu giderlere ilişkin olarak o alanda faaliyet gösteren üçüncü şahıslardan alınacak proforma fatura veya fiyat teklifine ile isteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları sunarak da belgelendirme yapılabileceği açıklanmıştır.
Ancak ihaleye teklif veren isteklilerin, ihale dokümanında teklif bileşenlerinden olduğu belirtilen giderlerden zorunlu asgari işçilik haricindeki işçilik giderleri için örneğin ilaçlama malzemesi hariç sadece ilaçlamaya ilişkin işçilik hizmetine ilişkin olarak, o alanda faaliyet göstermeleri halinde bu giderler için teklif edilen bedele ilişkin olarak nasıl bir açıklamada bulunacağı belirtilmemekle birlikte açıklamada bulunup bulunamayacağı da açıklanmamıştır.
Bu değerlendirmenin yanında, idarenin ayda 2 defa gerçekleştirilecek ilaçlama işi için bir işçinin bir ayda 9 gün çalışmasının yeterli olacağı belirtilen bu iş için ilaçlama alanında faaliyet de gösteren ve buna ilişkin belgelerine açıklama ekinde yer veren ihale üzerinde bırakılan isteklinin, idarenin öngördüğü süreden daha fazla olarak bir işçinin 12 gün üzerinden ve işin 36 ay gibi süreyi kapsaması nedeniyle brüt asgari ücretin % 45 fazlası ücret öngörülerek işçilik maliyet hesabı yapıldığı, ilaçlama işi için gereken malzemelere ilişkin olarak yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine paralel belgelendirme yapıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen başvuru sahibi iş ortaklığının bu gider kalemi için idareye açıklamasında ilaçlama işinin bir işçi tarafından bir ayda 8 gün brüt asgari ücret üzerinden çalışacağı kabulüne dayandırılan fiyat teklifi sunduğu, 18.375.775,74 TL tutarında teklif veren ve aşırı düşük açıklaması uygun görülen Seven İnş. Tem. Turizm Tic. A.Ş.’nin ilaçlama işi için bir işçinin bir ayda 45 saat yani bir hafta çalışacağı öngörüsüyle oluşturulan maliyet/satış tutarı tespit tutanağı dayanağı fiyat teklifi sunduğu (İlaçlama giderine ilişkin olarak sunulan fiyat teklifini onaylayan SMMM tarafından Kurumumuza gönderilen 17.01.2011 tarihli yazı ekinde yer alan belgelerden tespit edilmiştir.) hususları da birlikte değerlendirildiğinde, bu alanda faaliyet gösteren isteklinin ilaçlama giderini oluşturan işçilik hizmeti için öngördüğü bedelin belgelendirilmesinin proforma faturaya veya fiyat teklifine dayandırmasının gerekli olmadığı, bu gidere ilişkin olarak açıklamasında yer verdiği yukarıda belirtilen belgelerin yeterli olduğu değerlendirilmiştir.
Ancak;
Şikayet konu ihalede, 19.183.981,86 TL tutarında teklif veren Tüm-Pa Tem. ve Sosyal Hiz. – Global Grup Doğalgaz Tem. İlaç. Bilg. Ağaçlandırma San. Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından da teknik şartnamede belirtilen 45 kalemden oluşan temizlik malzeme - ekipman gideri için ihale üzerinde bırakılan isteklinin fiyat teklifi aldığı EDK Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınan, anılan firma ve SMMM M. Serhat Altıntaş tarafından onaylı proforma fatura ve ekinde “tedarikçiden alınan proforma faturayla açıklama” başlıklı maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile “talep edilen tuz ürününün yaz aylarında ihtiyacının olmaması sebebiyle talep edilmediğinden stoklarımızda bu ürünle alakalı giriş yoktur. Ancak tarafımızdan istemiş olduğunuz fiyat teklifi proformada “tuz” ile ilgili geçtiğimiz fiyatımızdan istenildiği takdirde rahatlıkla tedarik edebileceğimizi beyan ederiz” ifadesi içeren ilgili EDK Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti. yetkilisi ile SMMM tarafından imzalı yazıya yer verildiği tespit edildiğinden, anılan SMMM’den ihale üzerinde bırakılan Akdeniz Tem. ve İlaçlama Hiz. Org. Tur. İnş. Bilg. ve Dan. Tic. Ltd. Şti.’nin temizlik malzeme –ekipman giderinin tevsiki için açıklamasında idareye sunmuş olduğu EDK Kimya San. firmasından alınan 275.916,96 TL bedelli ve 27.10.2010 tarihli proforma faturaya dayanak belgeler Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.18 inci maddesinde yer alan “tirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.” yönündeki açıklama doğrultusunda 13.01.2011 tarih ve 117 sayılı yazı ile istenilmiş ancak, anılan SMMM’in kaşe bilgilerinde yer aldığı adreste tanınmadığı gerekçesiyle 13.01.2011 tarih ve 117 sayılı yazımız Kurumumuza iade edilmiştir.
Bunun üzerine söz konusu belgeler, bu belgelere teklifinde yer veren ve ihale üzerinde bırakılan Akdeniz Tem. ve İlaçlama Hiz. Org. Tur. İnş. Bilg. ve Dan. Tic. Ltd. Şti.’nden 11.02.2011 tarih ve 3254 sayılı yazı ile istenilmiştir. Bu bildirim üzerine gönderilen ve 16.02.2010 tarihinde Kurum kaydına alınan belgeler incelendiğinde;
Söz konusu temizlik malzeme ve ekipman giderinin tevsiki amacıyla ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklama ekinde idareye sunmuş olduğu EDK Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınan 20.10.2010 tarihli proforma faturanın dayanağı olarak SMMM tarafından “tedarikçiden alınan proforma faturayla açıklama” başlıklı Ek-0.5 maliyet /satış tutarı tespit tutanağı düzenlendiği, bu tutanak da proforma faturada fiyatlandırılan tuz için de ortalama birim satış tutarı için hesaplama yapıldığı görülmüştür.
Bu durumda aynı geçici vergi beyan dönemi için aynı SMMM tarafından Tüm-Pa Tem. ve Sosyal Hiz. - Global Grup Doğalgaz Tem. İlaç. Bilg. Ağaçlandırma San. Taah. Tic. Ltd. Şti.’ne verilen proformaya dayanak maliyet satış tutarı tespit tutanağında bu kalem için firmanın stoklarında bu ürünle alakalı giriş olmadığı gerekçesiyle birim satış bedeli düzenlenmediği halde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu belgelerde birim satış bedeli düzenlendiği, bu durumda her iki istekli tarafından açıklama ekinde idareye sunulan EDK Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınan proforma faturaya dayanak tedarikçiden alınan proforma faturayla açıklama” başlıklı Ek-0.5 maliyet /satış tutarı tespit tutanağında yer alan bilgilerin çelişkili ve gerçeği yansıtmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca söz konusu temizlik malzeme ve ekipmanlar için her iki istekli için düzenlenen maliyet satış tutarı tespit tutanağında aynı malzeme için düzenlenen birim satış tutarı için de faklı bedeller öngörüldüğü, (örneğin genel temizlik malzemesi için ağırlıklı ortalama birim maliyetinin Akdeniz Tem. ve İlaçlama Hiz. Org. Tur. İnş. Bilg. ve Dan. Tic. Ltd. Şti. için düzenlenen tutanakta 0,35 TL, Tüm-Pa Tem. ve Sosyal Hiz. - Global Grup Doğalgaz Tem. İlaç. Bilg. Ağaçlandırma San. Taah. Tic. Ltd. Şti. için düzenlenen tutanakta 0,48 TL olduğu, sıvı el sabunu için 0,48 TL yerine 0,68 TL, çamaşır suyu için 0,28 TL yerine 0,48 TL gibi) tespit edilmiştir.
Bu haliyle de aynı geçici vergi beyan döneminde aynı temizlik malzemeleri için farklı ağırlıklı ortalama birim maliyeti düzenlendiğinden sunulan belgelerin birbiriyle uyumsuz olduğu gerekçesiyle de her iki isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, anılan SMMM Mevlüt Serhat Altaş hakkında Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan (79.4.2.12.) maddesinde yer alan “İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.” açıklaması gereği, ilgili tutanaklarda çelişkili bilgilere yer verdiği tespit edilen, İstanbul Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odasına 26900 Sicil Numarası ile kayıtlı Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Mevlüt Serhat Altaş hakkında gerekli incelemenin yapılmasını teminen, durumun Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğine (TÜRMOB) bildirilmesine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:
Şikayet konu ihalede 10 istekliden teklif bileşenlerine ilişkin yazılı açıklama istenildiği, idarenin aşırı düşük sorgulama aşamasına ilişkin olarak gerçekleştirdiği işlemler incelendiğinde,
1) 18.202.211,82 TL tutarında teklif veren Gelişim Tem. Sos. Hiz. – Elit Tem. Tur. Bilg. Gıda Güv. Sist. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından idareye 05.11.2010 tarihinde teknik teklif bileşenlerine ilişkin olarak yazılı açıklamada bulunulmayacağının yazılı olarak bildirilmesi gerekçesiyle,
18.486.973,26 TL tutarında teklif veren Karahan Group İnş. –Nokta Taşımacılık İnş. Tem. –Serdar Petrol İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin de öngörülen süre içerisinde idareye yazılı açıklamada bulunmadığı gerekçesiyle,
18.579.653,10 TL tutarında teklif veren Baytekin İnş. Tem. Gıda Yem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin, teklif bileşenlerine ilişkin olarak idareye sunmuş olduğu belgelerden giyim, temizlik-ekipman ile ilaçlama giderine ilişkin fiyat tekliflerinin “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” veya “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” İbaresini içermediği ve meslek mensubu tarafından imzalı, kaşeli olmadığı gerekçesiyle,
19.248.975,00 TL tutarında teklif veren Trenkwalder Gut Tem. Hiz. Tic. ve San. A.Ş.’nin teklifinin, teklif bileşenlerine ilişkin olarak idareye sunmuş olduğu belgelerden giyim giderine ilişkin olarak sunulan proforma faturada teknik şartnamede 84 adet takım elbise belirtildiği halde 54 takım elbise için fiyat verildiği, 252 adet asite dayanıklı maske için fiyat verilmediği, temizlik malzeme-ekipman giderine ilişkin sunulan proforma faturanın“Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” veya “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresini içermediği ve meslek mensubu tarafından da imzalı, kaşeli olmadığı gerekçesiyle değerlendirmeddışı bırakıldığı,
Tespit edilmiştir.
Söz konusu 4 istekli için, 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde yer alan,
“İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b)Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hüküm gereği idare tarafından gerçekleştirilen işlemlerin yerinde olduğu anlaşılmıştır.
2) 18.118.298,70 TL tutarında en düşük ikinci teklifi veren ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak değerlendirilen başvuru sahibi Kemal Çağlar İnşaat Elektrik Üretim Tic. ve San. Ltd. Şti. - Dora Kurumsal Hizmetler Otomasyon Temizlik Gıda Tur. İnş. Tic. Ltd. Şti. teklifinde giyim gideri için 74.544,00 TL, temizlik malzeme - ekipman gideri için 310.768,49 TL ilaçlama işçilik gideri için 29.289,60TL, kar olarak da 51.792,55TL bedel öngörüldüğü yönünde açıklama sunulmuştur.
Giyim giderinin tevsiki amacıyla açıklama ekinde, Kısmetim İş Elbiseleri - Gamze Yokuşbaş firmasında alınan 74.544,00 TL bedelli, SMMM onaylı 18.10.2010 tarihli “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ifadesi içeren proforma fatura ve ekinde “tedarikçiden alınan proforma faturayla açıklama” başlıklı Maliyet/Satış Tutarı tespit Tutanağına yer verilmiş olup giyim giderine ilişkin olarak idareye sunulan belgelerin, Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan açıklamalarına paralel olduğu anlaşılmıştır.
Toplam 45 kalemden oluşan temizlik malzeme- ekipman giderinin tevsiki amacıyla açıklama ekinde ise, 31 kalem temizlik malzeme- ekipmanın, iş ortaklığının pilot ortağının stoklarında bulunduğuna ilişkin SMMM onaylı belge ile geri kalan 14 kalem için de Serena Temizlik Malz. firmasından alınan SMMM onaylı proforma fatura ile Kamu İhale Genel Tebliğinin ekinde yer alan Ek- 08 numaralı malın stoklarında bulunması durumunda açıklama yapılması halinde sunulması gereken Stok tespit tutanağına yer verdiği ve idarece uygun görüldüğü tespit edilmiştir.
Ancak, Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan ilgili madde düzenlemelerinde hizmet alımı ihalelerinde isteklinin stoklarında söz konusu malzemelerin bulunması halinde açıklama yapılacağına ilişkin olarak bir düzenlemeye yer verilmemiş ve “malın stoklarında bulunması durumunda açıklama yapılması” başlıklı EK-08 numaralı Stok Tespit Tutanağına da atıfta bulunulmamıştır. Söz konusu EK-08 numaralı Stok Tespit Tutanağının yapım işleri ihalelerine ilişkin olarak yapılacak açıklamaları tevsik edici belge olarak isteklilerce tercih edilebileceği anılan Tebliğin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde düzenlenmiştir.
Bu durumda, başvuru sahibi iş ortaklığının teklif bileşenlerine ilişkin olarak idareye sunmuş olduğu açıklamaların anılan Tebliğe aykırı olduğu bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
3) 18.375.775,74 TL tutarında teklif veren ve teklif cetvelinde; temizlik malzeme - ekipman gideri için 36 ay x 17.000,00 TL = 612.000,00 TL, ilaçlama işçilik gideri için 36 ay x 1.700,00 TL = 61.200,00 TL bedel öngören Seven İnş. Tem. Turizm ve Tic. AŞ.’nin teklifinde, giyim gideri için 79.013,36 TL (%3 sözleşme gideri dahil), temizlik malzeme - ekipman gideri için 534.242,00 TL, ilaçlama işçilik gideri için 57.600,00 TL, kar olarak da 2.344,64 TL bedel öngörüldüğü yönünde açıklama sunulmuştur.
Giyim giderinin tevsiki amacıyla açıklama ekinde, Güler İş elbiseleri - Hasan Güler firmasından alınan 76.712,00 TL bedelli, “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ifadesi içeren SMMM onaylı 17.10.2010 tarihli proforma faturaya,
Temizlik malzeme-ekipman gideri için de teknik şartnamede belirtilen malzemelerin aylık miktarlarının fiyatlandırıldığı, “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ifadesi içeren SMMM onaylı proforma faturaya,
İlaçlama gideri için de, malzeme hariç aylık ilaçlama işinin 1.600,00 TL bedelle yapılacağına ilişkin Ekol Haşere Kontrol Sosyal Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.’nden alınan “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ifadesi içeren SMMM onaylı bila tarihli fiyat teklifine yer verdiği tespit edilmiştir.
Temizlik malzeme ekipman gideri ile ilaçlama giderine ilişkin olarak sunulan proforma faturada ve fiyat teklifinde tarih belirtilmemiş olduğu, ancak her iki belgenin de 18.10.2010 tarihinde yapılan şikayet konu ihaleye ilişkin verildiği belirtilmiştir.
Anılan istekli tarafından giyim gideri ile temizlik malzeme - ekipman giderinin tevsiki amacıyla açıklaması ekinde yer verdiği belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan açıklamalarına paralel olduğu anlaşılmıştır.
Ancak; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ilaçlama giderine ilişkin olarak işin sadece ilaçlama işçiliği giderinden oluşması nedeniyle kendisi tarafından gerçekleştireceği yönünde açıklamada bulunulduğu için bu yönde sunulan açıklamanın uygun olup olmadığının değerlendirilmesi için bu kaleme ilişkin olarak yazılı açıklamalarını proforma fatura veya fiyat teklifine dayandıran diğer isteklilerden bir kısmı açıklama ekine mevzuat gereği zorunlu olmamakla birlikte ayrıca maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını sunduğu, sunmayan isteklilerin de söz konusu belgeleri düzenleyenlerden ilgili maliyet/satış tutarı tespit tutanakları istenilmiştir.
Bu doğrultuda, anılan isteklinin ilaçlama giderine ilişkin olarak fiyat teklifini onaylayan SMMM Caner Sürmeli tarafından gönderilen ve 21.01.2011 tarihinde Kurumumuz kayıtlarına alınan belgelerden, bu kalem için Kamu İhale Genel Tebliğinin “Fiyat teklifi sunulması suretiyle açıklama” başlıklı Ek-06 numaralı Maliyet/Satış Tespit Tutanağı düzenlendiği görülmüştür.
Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan maddelerinden 79.4.2.5 inci maddesinde Ek-O.6 numaralı maliyet/satış tespit tutanağının nasıl doldurulması gerektiğine ilişkin açıklamaları içermektedir. Fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyatın, maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının, altında, satışlar üzerinden açıklama yapıldığında da, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olamayacağı açıklanmıştır.
Söz konusu standart form da diğer bilgilerin yanında, maliyet dayalı açıklama yapıldığında toplam birim maliyetin belirtildiği 4 üncü maddesinin, satışlar üzerinden açıklama yapıldığında ise ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği 5 inci maddede belirtilen bölümün doldurulması gerektiği belirtilmiştir.4 üncü maddesinde, fiyat teklifine konu hizmetin ön görülen birim mal/mamul maliyeti, birim işçilik maliyeti ve varsa diğer maliyetlerin belirtilmesi gereken tablolar, 5 inci maddede ise fiyat teklifine konu hizmete ilişkin olarak 600 yurt içi satışlar varsa 601 yurt dışı satışlar hesabındaki kayıtlara ilişkin bilgilerin belirtilmesi gereken tablo yer almaktadır.
Anılan SMMM tarafından gönderilen maliyet satış tespit tutanağının, 4 üncü maddesinde yer alan birim işçilik maliyetine ilişkin tablonun doldurulduğu, bu yönüyle maliyete dayalı açıklama yapıldığı anlaşılmıştır. Bu durumda düzenlenen fiyat teklifinde yer alan bilgin de “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ifadesi olması gerekirken “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ifadesi içerdiği, bu yönüyle ilaçlama giderine ilişkin olarak idareye sunulan fiyat teklifinde yer alan bilgilerin tevsiki amacıyla düzenlenmesi zorunlu Ek-O.6 numaralı maliyet /satış tutarı tespit tutanağında yer alan bilgilerin uyumsuz olduğu, bu gerekçeyle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
4) 19.183.981,86 TL tutarında teklif veren Tüm-Pa Tem. ve Sosyal Hiz. - Global Grup Doğalgaz Tem. İlaç. Bilg. Ağaçlandırma San. Taah. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından teklifinde, giyim gideri için 104.627,04 TL (%3 sözleşme gideri hariç), temizlik malzeme - ekipman gideri için 1.035.595,80 TL, ilaçlama işçilik gideri için 36.720,00 TL, kar ve diğer giderler için de 354.319,20 TL bedel öngörüldüğü yönünde açıklama sunulmuştur.
Giyim giderinin tevsiki amacıyla açıklama ekinde, İmaj İş elbiseleri firmasından alınan 104.627,04 TL bedelli, “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ifadesi içeren SMMM onaylı proforma faturaya ve ekinde, tedarikçiden alınan proforma faturayla açıklama” başlıklı Ek-05 numaralı maliyet/ satış tutarı tespit tutanağına,
45 kalem temizlik malzeme - ekipman gideri için de EDK Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınan, teknik şartnamede belirtilen malzemelerin aylık miktarları karşılığı toplam miktarların fiyatlandırıldığı, “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ifadesi içeren SMMM onaylı 01.11.2010 tarihli proforma faturaya ve ekinde “tedarikçiden alınan proforma faturayla açıklama” başlıklı maliyet/ satış tutarı tespit tutanağı ile talep edilen tuz ürününün yaz aylarında ihtiyacının olmaması sebebiyle talep edilmediğinden, stoklarımızda bu ürünle alakalı giriş yoktur. Ancak, tarafımızdan istemiş olduğunuz fiyat teklifi proformada “tuz” ile ilgili geçtiğimiz fiyatımızdan istenildiği takdirde rahatlıkla tedarik edebileceğimizi beyan ederiz” ifadesi içeren ilgili EDK Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti. yetkilisi ile SMMM tarafından imzalı yazıya,
İlaçlama gideri için de, ilaçlama işinin aylık 1.020,00 TL bedelle 36 aylık 36.720 TL karşılığında yapılacağına ilişkin Ormia İlaçlama Tıbbi Ürünler Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.nden alınan “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ifadesi içeren SMMM onaylı “proforma fatura” başlıklı fiyat teklifine ve ekinde Ek-06 numaralı Maliyet / satış tutarı tespit tutanağına yer verdiği,
Tespit edilmiştir.
Anılan istekli tarafından giyim ve ilaçlama gideri için idareye sunmuş olduğu belgelerin Kamu İhale genel Tebliğinin 79 uncu maddesinde yer alan açıklamalar uygun olduğu, ancak teknik şartnamede ihale konusu iş kapsamında teklif fiyata dahil edilmesi gereken sarf malzeme giderine ilişkin listede yer alan toplam 36.000 kg tuz için proforma faturada 1,60 TL/kg fiyat teklif edildiği, ancak bu kaleme ilişkin olarak ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarını tevsik edici bilginin maliyet / satış tutarı tespit tutanağında yer almadığı, bu hususu tevsik edici başka bir belgenin de sunulmadığı tespit edildiğinden, anılan isteklinin teklifinin bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
5) 19.793.627,82 TL tutarında teklif veren Modern Kimya Kimyevi Mad. Tem. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından teklifinde, giyim gideri için 123.342,00 TL, temizlik malzeme - ekipman gideri için 756.000,00 TL, ilaçlama işçilik gideri için 54.000,00 TL, kar ve diğer giderler için de 1.203.267,72 TL bedel öngörüldüğü yönünde açıklama sunulmuştur.
Giyim giderinin tevsiki amacıyla açıklama ekinde, İş dünyası- İş elbiseleri Satı Gümüş firmasından alınan 123.342,00 TL bedelli, “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ifadesi içeren SMMM onaylı proforma faturaya ve ekinde, tedarikçiden alınan proforma faturayla açıklama” başlıklı Ek-05 numaralı maliyet/ satış tutarı tespit tutanağına,
45 kalemden oluşan temizlik malzeme - ekipman giderinden 44 kalemi için, M. Özdemir tem. Malz. Gıda Amb. Kırt. Sos. Hiz. İtr. İhr. Paz. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınan, “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ifadesi içeren SMMM onaylı 596.160,00 TL bedelli proforma faturaya ve ekinde bu kalemler için düzenlenmiş Ek-05 numaralı maliyet / satış tutarı tespit tutanağı ile teknik şartnamede yer alan temizlik malzeme - ekipman listesinde belirtilen diğer 45 inci kalem olan toplam 7992 litre ilaç malzemesi için de 7992 x 20,00 TL= 159.840,00 TL bilgisi içeren MC İlaçlama Musa Özel firmasından alınan SMMM onaylı 17.10.2010 proforma faturaya yer verdiği, ayrıca bu belgede ilaçlama hizmetinin de ayda iki kez olmak üzere toplam 72 sefer için 750, 00 TL x 72 = 54.000,00 TL bedelle yapılacağına ilişkin bilgiyi de içerdiği, ekinde ilaçlama malzemesine ilişkin olarak Ek-05 numaralı 4 üncü maddesinde yer alan tablonun doldurulduğu maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulduğu
Görülmüştür.
Anılan istekli tarafından giyim gideri ile temizlik-ekipman listesinde yer alan 44 kalem malzeme için idareye sunulan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinde yer alan açıklamalara uygun olduğu, ancak ilaç malzemesi ile ilaçlama hizmeti için sunulan proforma faturanın maliyete veya satışa göre açıklama yapılması durumuna göre fiyat teklifinde veya proforma faturada bulunması zorunlu “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ve “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ifadesini içermediği tespit edildiğinden, anılan isteklinin teklifinin bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
6) 19.999.968 TL tutarında en yüksek teklifi veren ve teklif cetvelinde; temizlik malzeme - ekipman gideri için 36 ay x 6.500,00 TL = 234.000,00 TL, ilaçlama işçilik gideri için 36 ay x 47.847,00 TL = 1.722.492,00 TL bedel öngören Keti İnş.Taş. Sos. Hiz. Gıd. ve Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından teklifinde, giyim gideri için toplam kaç lira bedel öngörüldüğü yönünde açıklamama sunulmamakla birlikte, asgari işçilik maliyetinin hesabına ilişkin olarak açıklama ekinde yer verdiği Kik işçilik modülü hesap cetvelinde temizlik personel için kişi başı toplam 986,69 TL, vardiya şefi için 840,00 TL, sorumlu müdür için 2.550,00 TL bedel öngörüldüğü ve giyim giderinin tevsiki amacıyla açıklama ekinde, Baysan Giyim İş Elbiseleri firmasından alınan 336.840,00 TL bedelli, “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ifadesi içeren SMMM onaylı fiyat teklifine, temizlik malzeme-ekipman gideri için de teknik şartnamede belirtilen malzemelerin aylık miktarlarının fiyatlandırıldığı ve her bir malzeme için toplam maliyetin de belirtildiği, “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ifadesi içeren SMMM onaylı toplam 1.603.107,00 TL bedelli fiyat teklifine yer verdiği ve sunulan belgelerin Kamu İhale Genel tebliğinin 79 uncu maddesinde yer alan açıklamalara paralel olduğu sonucuna varılmıştır.
Ancak; teklif bileşenlerinden ilaçlama gideri için, malzeme hariç 5 personel x 1.020,00 (1 işçi maliyeti) = 5.100,0( 1 aylık maliyet) x 36 ay = 183.600,00 TL aylık ortalama amortisman giderleri 1.200,00 TL x 36 ay = 43.000,00 TL, bilgisi içeren toplam 226.800,00TL bedelli teklif veren kendisi tarafından imzalı belgenin idareye sunulduğu görülmüştür. Söz konusu belgede, ihalenin kendilerinde kalması halinde Halk sağlığı Alanında haşerelere karşı İlaç Uygulama İzin Belgesini sözleşmeyi imzalamadan önce temin edileceği taahhüdüne yer verilmiştir.
Bu durumda anılan istekli tarafından ilaçlama işinin firmaları tarafından yapılacağı yönünde açıklamada bulunulmakta ise de, bu alanda faaliyet gösterdiğine ve bu hizmetin yerine getirilmesi için gerekli izin ruhsat vb gibi belgelere sahip olmadığı kendi beyanın dan da anlaşıldığından, anılan isteklinin teklifinin bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmıştır.
Sonuç olarak şikayet konu ihalede geçerli teklif olduğuna karar verilen 10 istekliden teklif bileşenlerine ilişkin olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde yer alan hüküm ile Kamu İhale Genel Tebliğinin “hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde yer alan açıklamalara uygun açıklamada bulunan istekli olmadığı ve bu yönüyle ihalede geçerli teklif kalmadığı gerekçesiyle, ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;
1) Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,
2) İlgili tutanaklarda çelişkili bilgilere yer verdiği tespit edilen, İstanbul Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odasına 26900 Sicil Numarası ile kayıtlı Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Mevlüt Serhat Altaş hakkında gerekli incelemenin yapılmasını teminen, durumun Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğine (TÜRMOB) bildirilmesine karar verilmesi gerektiği,
Oybirliği ile karar verildi.(¤¤)