(4734 S. K. m. 38, 54, 65) (Kamu İhale Genel Tebliği m. 38, 45)
Toplantı No: 2012/026
Gündem No: 16
Karar Tarihi: 07.05.2012
Karar No: 2012-UY.I-1967
Şikayetçi: Hamzaoğlu Makina İnşaat Tarım Gıda Teks.Petrol Elektronik İth.İhr.San.Ve Tic.Ltd.Şti., Refahiye Mah. A.Kadir Karahan Cad. 7.Sok. Kendirci Apt. No : 1 ŞANLIURFA
İhaleyi yapan idare: Urfa Özel İdaresi Yatırım Ve İnşaat Müdürlüğü, Ertuğrul Gazi Mah. N.Fazıl Kısakürek Cad. No: 35/C ŞANLIURFA
Başvuru tarih ve sayısı: 12.04.2012 / 14380
Başvuruya Konu İhale: 2012/6527 İhale Kayıt Numaralı "Şanlıurfa Suruç Merkez 24 Derslikli İ.Ö.O Yapım İşi" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: 30.04.2012 tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.Y.(1481).(0225)./2012-34E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Urfa Özel İdaresi Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü tarafından 15.02.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Şanlıurfa Suruç Merkez 24 Derslikli İ.Ö.O Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Hamzaoğlu Makina İnşaat Tarım Gıda Teks. Petrol Elektronik İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 27.03.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibinin 12.04.2012 tarih ve 14380 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.04.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı, bu nedenle teklifin reddi gerekirken idarenin aksi yöndeki işleminde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliğinin, yapım işi ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 45.1.1 inci maddesinde, ihaledeki geçerli teklifler tespit edildikten sonra hesaplanacak aşırı düşük teklif sınır değeri formülü açıklanmış; 45.1.13 üncü maddesinde teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin fiyatlarını açıklama yöntemleri belirtilmiş; 45.1.13.1 inci maddesinde, tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda, proforma faturadaki birim satış tutarının, maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim maliyetin, satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olamayacağı; maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği; satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği düzenlenmiştir.
Öte yandan aynı Tebliğin 45.1.10 ve 45.1.13 üncü maddelerinde, idarelerin istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları dikkate almak suretiyle değerlendirme yapacağı; teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerektiği belirtilmiştir.
Aktarılan mevzuattan hareketle, kamu ihale hukukunda, aşırı düşük olarak tespit edilen teklifin, kural olarak reddedileceği, ancak bu işlemden önce yapılacak sorgulama sonucunda, söz konusu isteklinin, ihale konusu yapım işine ilişkin, ekonomik bir yönteme sahip olması (i), seçilen teknik çözüm sayesinde avantajlı koşullarının bulunması (ii) ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü (iii) gibi üç ana konunun tamamı ya da herhangi bir çerçevesinde açıklama sunacağı, açıklamaya ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğindeki usullerin esas alınacağı, açıklama yapılırken ilgilinin maliyet bileşenlerine ilişkin bilgi ve belgelere dayanan bir yöntem kullanılacağı, dayanağı olmayan ve sadece beyana dayanan açıklamaların geçerli kabul edilmesine hukuki olanak bulunmadığı anlaşılmaktadır.
İncelenen ihale, yirmi dört derslikli bina inşaatı yapım işi olup, ihaleye yirmi üç istekli katılmış, yirmi bir istekli geçerli teklif sunmuştur. Kamu İhale Genel Tebliğinin, ilan tarihi itibariyle yürürlükte olan düzenlemesine uygun olarak yapılan aşırı düşük teklif sınır değer hesabından sonra dört isteklinin teklifi aşırı düşük olarak değerlendirilmiş, aynı Tebliğin 38.1 inci maddesi gereği hesaplanan sıralı iş kalemleri ve analiz girdileri listesi kullanılarak isteklilerden önemli teklif bileşenleri hakkında açıklama istenmiş, bir istekli açıklama sunmamış, iki isteklinin açıklaması yeterli görülmemiş, kalan isteklinin açıklaması uygun görülerek ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi belirlenmiştir.
İhalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olan başvuru sahibi tarafından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı, bu nedenle teklifin reddi gerekirken idarenin aksi yöndeki işleminde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmadığı iddiasıyla itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuru sahibinin iddiası çerçevesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, açıklama istenen otuz dört poz için 2011 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının ilan ettiği kârsız birim fiyatlarının kullanıldığı, anılan Tebliğin 38.3 üncü maddesi gereği buna ilişkin detaylı açıklama sunulmasının zorunlu olmaması nedeniyle bilgi ve belge sunulmadığı, bunun dışındaki açıklama sunulması gerekli olmayan iş kalemlerinin her birisi için 0,01 TL teklif edildiği, dolayısıyla her ne kadar istekli tarafından idarenin yaklaşık maliyet hesabında kullandığı fiyat araçlarının aynısı kullanılsa da toplam yaklaşık maliyetin yüzde 80’inin yüzde 25’i oranında yani mevzuatın izin verdiği ölçüde düşük teklifte bulunulduğu görülmüştür. Bu şekilde yapılan açıklamalar Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olduğundan idarenin tesis ettiği işlemde kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmamaktadır.
Öte yandan ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedelinin idare tarafından hesaplanan yaklaşık maliyetin yüzde 80’inin yüzde 25’inden de düşük olduğu görülmekle birlikte, bu durumun isteklinin imalat miktarlarındaki yüzde 2 ila yüzde 4 arasındaki düşüklükten kaynaklandığı, anahtar teslim götürü bedel ile ihaleye çıkılan işlerde idarenin hesapladığı metrajlar ile isteklilerin metrajlarının birebir örtüşmesinin mümkün olmadığı, söz konusu farklılıkların kabul edilebilir sınırda değerlendirilmesi gerektiği açık olduğundan başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.
Sonuç olarak, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları mevzuata uygun olduğundan itirazen şikâyet başvurusunun reddi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;
Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)