(4734 S. K. m. 54, 65)
Toplantı No: 2010/028
Gündem No: 6
Karar Tarihi: 20.04.2010
Karar No: 2010-UY.I-1122
Şikayetçi: Cengiz Bolat, Turan Güneş Bulvarı 71.Sokak No:25/7 Çankaya/ANKARA
İhaleyi yapan idare: Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü, Kuzeykent Mahallesi. Alparslan Türkeş Bulvarı No:53 37100 KASTAMONU
Başvuru tarih ve sayısı: 29.03.2010 / 7270
Başvuruya Konu İhale: 2010/20308 İhale Kayıt Numaralı "Kurşunlu-Ilgaz Ayr.-(Kastamonu-Korgun) Ayr. (Km:26+300-60+185) Arası (Tetek Yolu) Bölünmüş Yolunun Bitümlü Sıcak Karışım (Bsk) Yapım ve Onarım İşleri" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: 14.04.2010 tarih ve I.Y.08.52.0182/2010-12E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü tarafından 24.03.2010 tarihinde belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan “Kurşunlu-Ilgaz Ayr.-(Kastamonu-Korgun) Ayr. (km:26+300-60+185) Arası (Tetek Yolu) Bölünmüş Yolunun Bitümlü Sıcak Karışım (BSK) Yapım ve Onarım İşleri” ihalesine ilişkin olarak Cengiz Bolat’ın 16.03.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 23.03.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 29.03.2010 tarih ve 7270 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.03.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;
1) İhalenin açık ihale usulü ile ihale edilmesi gerekirken belli istekliler arasında ihale usulü ile ihaleye çıkıldığı,
2) İhalede istenilen makine ve ekipmanın bir kısmının kendi malı olma şartı istenmesinin mevzuata aykırı olduğu,
3) Doküman satış bedelinin yüksek olarak belirlendiği,
4) ÇED olumlu raporu ile ilgili dava açıldığı, ÇED raporunun geçersiz olabileceği,
İddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:
İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde; “2.1. İhale konusu işin;
a) Adı: Kurşunlu-Ilgaz Ayr. -(Kastamonu-Korgun) Ayr. (km: 26+300-60+185) arası (Tetek yolu) bölünmüş yolun bitümlü sıcak karışım (BSK) yapım ve onarım işleri” düzenlemesi yer almaktadır.
İşin yaklaşık maliyeti 71.623.917,32 TL dir.
4734 sayılı Kanunun “Belli istekliler arasında ihale usulü” başlıklı 20 nci maddesinde; “4734 sayılı Kanunun Yapım işleri, hizmet ve mal alım ihalelerinden işin özelliğinin uzmanlık ve/veya ileri teknoloji gerektirmesi nedeniyle açık ihale usulünün uygulanamadığı işlerin ihalesi ile yaklaşık maliyeti eşik değerin yarısını aşan yapım işi ihaleleri bu usule göre yaptırılabilir.” hükmü yer almaktadır.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Temel ilkeler” başlıklı 4 üncü maddesinin 4 üncü fıkrasında; “(4) İhalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulü temel usullerdir. Pazarlık usulü ile ihale yapılması ve doğrudan temin yoluyla ihtiyaçların karşılanması ise ancak Kanunda belirtilen özel hallerde mümkündür.” hükmü yer almaktadır.
İhalenin yaklaşık maliyeti eşik değerin yarısının üzerindedir. Yaklaşık maliyet dikkate alındığında idarenin açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulünden birini seçme konusunda takdir yetkisi vardır. İdarenin belli istekliler arasında ihale usulünü seçtiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.
2) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:
Ön yeterlik şartnamesinin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 7.5.4 üncü maddesinde; “İşin yapılabilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısı ve niteliğine ilişkin aşağıdaki belirtilmiştir.
Yüklenicinin kendi malı olması istenen makine parkı listesi
Cinsi ve çeşidi Özelliği Adet
Asfalt plenti En az 200 ton/saat kapasiteli ve toz tutuculu 1
Damperli kamyon En az 15 m3 taşıma kapasiteli 30
Primer sekonderli
konkasör takımı En az 200 ton/saat kapasiteli 1
Asfalt finişheri En az 200 ton/saat kapasiteli, elektronik duyargalı 2
Mekanik finişheri En az 200 ton/saat kapasiteli, elektronik duyargalı 2
Mekanik plenti En az 200 ton/saat kapasiteli 1
İsteklinin kendi malı olma şartının istendiği tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için aşağıdaki belgelerden uygun olanların teklif kapsamında sunulması zorunludur.
a) İsteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu.
b) Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş makine ve ekipman, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile isteklinin kendi malı sayılır. İş ortaklığında makine, teçhizat ve ekipman ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından sağlanabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 41 inci maddesinde; “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır.
(2) Ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede, aday veya isteklinin kendi malı olması istenen ve teknik kriterlerine yönelik düzenleme yapılan, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.
(3) Adayın veya isteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir ve mali müşavir raporu ile tevsik edilir.
(4) Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.
(5) İş ortaklığında, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ortakların biri veya birkaçı tarafından sağlanır. Konsorsiyumda, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ilişkin belgeler her bir ortağın kendi kısmı göz önünde bulundurularak ortaklardan ayrı ayrı istenir ve değerlendirilir.” hükmü yer almaktadır.
Mevzuat uyarınca makine ve ekipmanın kendi malı olma şartı yoktur. Teklif verme aşamasında isteklilerin daha kazanıp kazanmadıklarını bilmeden ihalede istenilen makine ve ekipmanı temin etmeleri onlara ek bir maliyet yükleyebilir. Zaten istenen makine ve ekipman sözleşme imzalandıktan sonra kullanılmaya başlayacaktır.
Kendi malı olma şartının “ihale kazanıldıktan sonra piyasadan kolaylıkla temin edilemeyecek makine ve ekipman” için istenilmesi yerinde olacaktır.
Tüm bu tespitler çerçevesinde başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.
3) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:
Ön yeterlik şartnamesinin “Ön yeterlik ve ihale dokümanının görülmesi ve temini” başlıklı 4 üncü maddesinde; “ç) Ön yeterlik dokümanı satış bedeli (varsa vergi dahil): 500 TL
d) İhale dokümanı satış bedeli (varsa vergi dahil): 250 TL” düzenlemesi yer almaktadır.
4734 sayılı Kanunun “İhale ve ön yeterlik dokümanının verilmesi” başlıklı 28 inci maddesinde; “İhale ve ön yeterlik dokümanı idarede bedelsiz görülebilir. Ancak, ön yeterlik veya ihaleye katılmak isteyen isteklilerin bu dokümanı satın almaları zorunludur. Doküman bedeli, basım maliyetini aşmayacak ve rekabeti engellemeyecek şekilde idarelerce tespit edilir.” hükmü yer almaktadır.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İhale ve ön yeterlik dokümanının görülmesi ve satın alınması” başlıklı 26 ncı maddesinde; “Dokümanın basım maliyetinin tespitine ilişkin belge ve bilgileri içeren bir tutanak düzenlenerek ihale işlem dosyasında muhafaza edilir.” hükmü yer almaktadır.
İdare tarafından düzenlenen doküman basım maliyetine ilişkin tutanakta, “… basım maliyeti göz önünde bulundurularak 500 TL olarak tespit edilmiştir.
Basım maliyetinin içinde;
a) Kağıt, dosya, cilt, CD, kartuş vb. maliyetler : 150 TL
b) Projenin sayısal ortalama aktırılması maliyeti : 200 TL
c) Diğer giderler: 150 TL
bulunmaktadır.” şeklinde bir ifade vardır.
İhale dokümanı incelendiğinde bu dokümanın basım maliyetinin 500 TL olamayacağı, idarenin basım maliyetinden daha yüksek bir satış bedeli belirlediği sonucuna ulaşıldığından iddia yerinde görülmüştür.
4) Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Temel ilkeler” başlıklı 4 üncü maddesinin sekizinci fıkrasında; “İlgili mevzuatı gereğince Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporu gerekli olan işlerde ihaleye çıkılabilmesi için ÇED olumlu belgesinin alınmış olması zorunludur. Ancak, doğal afetlere bağlı olarak acilen ihale edilecek yapım işlerinde ÇED raporu aranmaz.” hükmü bulunmaktadır.
Karayolları 15. Bölge Müdürlüğünün “Çankırı İli, Ilgaz İlçesi, Hacıhasan Köyü Mevkii” için Çevre ve Orman Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi ve Planlama Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş 12.02.2010 tarihli ve 1853 karar nolu ÇED olumlu belgesinin olduğu görülmektedir. Bu nedenle başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;
Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)