(4734 S. K. m. 54, 65)
Toplantı No: 2010/029
Gündem No: 1
Karar Tarihi: 26.04.2010
Karar No: 2010-UY.I-1145
Şikayetçi: Midas İnş. San. ve Tic. İth. İhr. Ltd.Şti., Huzur Mah. 13 Sk. No.2/12 Çankaya/ANKARA
İhaleyi yapan idare: Akçakoca Belediye Başkanlığı, Yalı Mahallesi İnönü Caddesi No: 45 81650 Akçakoca/ DÜZCE
Başvuru tarih ve sayısı: 06.04.2010 / 8055
Başvuruya Konu İhale: 2010/13205 İhale Kayıt Numaralı "Akçakoca Belediyesi Katlı Otopark ve İşyerleri Binası İkmal İnşaatı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: 22.04.2010 tarih ve I.Y.09.40.0168/2010-17E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Akçakoca Belediye Başkanlığı tarafından 23.02.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Akçakoca Belediyesi Katlı Otopark ve İşyerleri Binası İkmal İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Midas İnş. San. ve Tic. İth. İhr. Ltd.Şti.’nin 18.03.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 23.03.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 06.04.2010 tarih ve 8055 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.04.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde kalan firmanın teklifine aşırı düşük sorgulama yapıldığı, ancak anılan firmaca sorgulamaya uygun cevap verilmemesine rağmen idarece teklifin kabul edilip ihalenin söz konusu firma üzerinde bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu iddia edilmektedir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
İhale işlem dosyasından ihaleye dört isteklinin teklif verdiği, tüm tekliflerin de geçerli görülerek 754.505,57 TL’lik sınır değer hesaplandığı, tespit edilen sınır değerin altında teklif veren Garanti İnş. Proje Dan. ve Tic. Ltd. Şti. firmasından aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, anılan firma tarafından açıklamanın belgeleriyle sunulmuş olduğu ve belgelerin idarece uygun görülerek ihalenin söz konusu firma üzerinde bırakılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;
“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde;
“45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden, ihale komisyonunun teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere üç iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.
45.1.3. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin maliyet bileşenlerini ve/veya bunlara ait fiyat analizlerini;
a) Yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,
hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.
45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi, isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir.
45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;
…
a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır…” şeklinde açıklamalara yer verilmiştir.
Ayrıca yine anılan Tebliğin 38.3. maddesinde; "İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş "kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların" üzerine, kendi belirledikleri "kar ve genel gideri" ilave ederek yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun "kar ve genel gider hariç birim fiyatını" kullandıklarını ve kendi belirledikleri "kar ve genel gider" tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.” şeklinde açıklama bulunmaktadır.
Tüm bu açıklamalar çerçevesinde ihale üzerinde bırakılan firmanın aşırı düşük sorgulamaya vermiş olduğu cevapların incelenmesinde; idarenin hazırladığı hesap cetvellerinde adı geçen “helikopter perdahlı şap yapılması, ısı yalıtımsız alüminyum doğrama yapılması, ısı yalıtımlı alüminyum doğrama yapılması, sensörmatik ve asansör imalatları” için özel fiyat verdiği, diğer imalatlar için ise Bayındırlık ve İskan Bakanlığı poz numarası ve fiyatlarını içeren iş kalemlerini kullandığı görülmüştür.
Yukarıda anılan Tebliğin 38 inci maddesindeki açıklamalardan hareketle isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş "kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların" üzerine, kendi belirledikleri "kar ve genel gideri" ilave ederek yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda hangi kamu kurum ve kuruluşunun "kar ve genel gider hariç birim fiyatını" kullandıklarını ve kendi belirledikleri "kar ve genel gider" tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunluluğu olmadığı ortaya konulduğundan ihale üzerinde bırakılan firmaca bu açıklamaya uygun hareket edildiği anlaşılmıştır.
Ayrıca anılan firmaca özel pozlar için Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6./a maddesi uyarınca analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin sunulduğu, özel fiyat verdiği “helikopter perdahlı şap yapılması, ısı yalıtımsız alüminyum doğrama yapılması, ısı yalıtımlı alüminyum doğrama yapılması, sensörmatik ve asansör imalatları” için analiz, proforma fatura, söz konusu faturalara ilişkin serbest muhasebeci mali müşavir onaylı maliyet tespit raporları, ve yine ilgili malın serbest muhasebeci mali müşavir onaylı bir alış ve bir satış faturası ve ayrıca imalatçı tarafından verilen ve yeminli mali müşavir tarafından onaylanan proforma fatura ekinde verilmesi gereken, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ve serbest muhasebeci mali müşavir onaylı birim maliyet cetvelinin sunulduğu anlaşılmış olmakla birlikte, sunulan faturaların son geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı ve bazılarının ihale tarihinden sonraki bir tarihi taşıdığı tespit edildiğinden, bu durumda idarece ihalenin söz konusu firma üzerinde bırakılması işleminin mevzuata uygun olmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan firmanın teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının ardından tekliflerin alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;
Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)