(4734 S. K. m. 54, 65) (İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik m. 18) (Kamu İhale Genel Tebliği m. 16, 39)
Toplantı No: 2011/080
Gündem No: 81
Karar Tarihi: 12.12.2011
Karar No: 2011/UY.III-4186
Şikayetçi: Öz Gönül İnşaat Oto Mad. Orm. Ürü. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti., SELAHATTİN EYYUBİ MAHALLESİ 338.SOKAK NO:17/16 DİYARBAKIR
İhaleyi yapan idare: Ulaştırma Bakanlığı Diyarbakır Ulaştırma Bölge Müdürlüğü, İskenderpaşa Mahallesi İnönü Caddesi 65 21100 DİYARBAKIR
Başvuru tarih ve sayısı: 17.11.2011 / 48952
Başvuruya konu ihale: 2011/144265 İhale Kayıt Numaralı "Bingöl - Elazığ Karayoluna 1 Adet Y.K.D.İstasyonu İnşaatı." İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: 09.12.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.Y.(3846).(0260)./2011-54E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Ulaştırma Bakanlığı Diyarbakır Bölge Müdürlüğü tarafından 06.10.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Bingöl - Elazığ Karayoluna 1 Adet Y.K.D. İstasyonu İnşaatı Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Öz Gönül İnşaat Oto Mad. Orm. Ürü. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 04.11.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 10.11.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 17.11.2011 tarih ve 48952 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.11.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; tekliflerinin, birim fiyat teklif cetvelindeki değerler için kullanılan binlik ve ondalık ayraçlar nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
İdare tarafından ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen belgelerin incelenmesi neticesinde; inceleme konusu ihalenin 06.10.2011 tarihinde birim fiyat üzerinden teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği, isteklilerden ihale dokümanı kapsamında kendilerine verilen standart form birim fiyat teklif cetveline uygun bir şekilde tekliflerini sunmalarının istenildiği, 6 isteklinin teklifinin birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu gerekçesiyle 1 isteklinin de geçici teminatının süresi yeterli olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli teklifler üzerinden sınır değerin 757.449,08 TL olarak hesaplandığı ve teklifleri bu değerin altında kalan 4 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği ve bu isteklilerin hiçbirisinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı, ihalenin teklifi sınır değerin üzerinde bulunan Batman Sarıgül İnş. Nak. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmak suretiyle sonuçlandırıldığı anlaşılmaktadır.
Başvuru sahibi Öz Gönül İnşaat Oto. Mad. Orm. Ürü. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan birim fiyat teklif mektubunda teklif bedelinin rakamla “764.727,43 TL” ve yazıyla “YediyüzaltmışdörtbinyediyüzyirmiyediTürkLirasıkırküçKuruş” şeklinde ifade edildiği görülmüştür. Birim fiyat teklif cetvelinin toplam tutar kısmında ise binlik ayracı olarak virgül kullanılarak teklif bedeli “764,727.43” olarak belirtilmiştir. Ayrıca birim fiyat teklif cetvelinde her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların ve tutarların basamaklar için virgül, küsuratlar için ise nokta kullanılarak ayrıldığı görülmektedir.
Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5 inci maddesinde; “16.5.1. Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde, isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, teklif verdiği diğer kısımlar üzerinden ihale sonuçlandırılacaktır.
16.5.2. Kısmi teklife izin verilip verilmediğine bakılmaksızın, birim fiyat üzerinden teklif alınan tüm ihalelerde istekliler, birim fiyatları ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verebileceklerdir. Ancak, toplam teklif tutarı virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.
Kısmi teklifin tek kalemden oluşması durumunda birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutar, en fazla virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde verilebilecektir. Kısmi teklifin birden çok kalemden oluşması halinde ise bu kalem tutarlarının toplanması sonucu bulunan kısım toplam tutarı en fazla virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde verilebilecektir. Bir başka ifadeyle kısmi teklifin birden çok kalemden oluşması halinde her bir kalemin birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verilebilecek, ancak kısım toplam tutarı en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.
Yuvarlama işlemine ilişkin örnek:
Hesaplanan toplam/kısım Yuvarlama sonucu
toplamı teklif tutarı
500.815,414 500.815,41
500.815,4149 500.815,41
500.815,41582 500.815,42
500.815,4169 500.815,42
açıklaması yer almaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliğinin “Yuvarlama ve aritmetik hata” başlıklı 39 uncu maddesinde;“39.1. Birim fiyat teklif cetvelinde iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlar ve analizlerdeki rayiç fiyatlar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir.
39.2. Birim fiyat teklif cetvelinde, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutar, analizlerde de her bir girdi miktarı ile rayicinin çarpımı sonucu bulunan tutar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir. Ancak toplam teklif tutarı, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.”
39.3. Birim fiyat teklif cetvellerinde çarpım ve toplamlarda aritmetik hata yapan istekliler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklife açık ihalelerde ise isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.
Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No:21) 30.09.2004 tarihli ve 25599 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış olup “Amaç ve Kapsam” başlıklı II. Maddesinde; ”5083 sayılı Kanun gereğince 1.1.2005 tarihinden itibaren Yeni Türk Lirası uygulamasının başlaması nedeniyle, genel bütçeye dahil daireler ve katma bütçeli idarelerin her türlü gelir ve giderlerinin tarh, tahakkuk, tahsil ve ödenmesi ile bu işlemlerin muhasebe kayıtlarına alınmasında uyulacak usul ve esasları belirlemek ve ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermek amacıyla bu Tebliğ düzenlenmiştir” düzenlemesine yer verilmiştir.
Aynı Tebliğin “Genel Bütçeye Dahil Daireler Ve Katma Bütçeli İdareler İle Saymanlıklarca Yapılacak İşlemler” başlıklı III.9 uncu maddesinde ise; “Diğer taraftan düzenlenen belge ve raporlarda değerlerin rakamla yazılmasında binlik ayraç için nokta (.), kuruş gösterimi için ise ondalık ayraç olarak virgül (,) kullanılacaktır.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Anılan Tebliğin, gelir/gider vb. işlemlerini “muhasebe kayıtlarına alınmasında uyulacak usul ve esasları”nı belirlemek amacıyla yayımlandığı anlaşılmış olup, teklif mektubunun ve eki cetvelin bu kapsamda değerlendirilmesinin mümkün olmadığı açıktır.
Anılan Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıdaki maddeleri, birim fiyat teklif cetvelindeki birim fiyatlar ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarların ne şekilde yuvarlanacağına ve aritmetik hatanın yapılması durumunda hangi işlemin yapılacağına yönelik olup, teklif bedelinin yazımında ondalık ve binlik ayraçları olarak hangi noktalama işaretinin kullanılacağı doğrultusunda bir düzenleme içermemektedir.
Kamu ihale mevzuatında da; teklif mektubu ve eki cetvelde teklif bedellerinin rakam ile yazılışlarında binlik ayraç kullanımına ilişkin özel bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu durumda, birim fiyat teklif mektubu ve eki cetvelde kullanılan ayraçların, teklif bedeli veya birim fiyatlarda; belirsizlik veya tereddüde neden olabilecek şekilde kullanılıp kullanılmadığının tetkik edilmesinin uygun olacağı anlaşılmıştır.
Başvuru sahibi tarafından teklif mektubunda yer verilen ve rakam ile ifade edilen teklif bedelinde binlik ayraç olarak nokta, kuruş ayracı olarak ise virgül iminin kullanılmış olduğu, (764.727,43 TL), yazı ile belirtilen tutarın da bu rakamlarla uyumlu olduğu (YediyüzaltmışdörtbinyediyüzyirmiyediTürkLirasıkırküçKuruş) ve teklif bedelinin hiçbir tereddüde yer bırakmayacak şekilde açıkça anlaşılabildiği görülmektedir.
Dolayısıyla, başvuru sahibinin birim fiyat teklif mektubunda, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile hiçbir tereddüde meydan vermeyecek şekilde açıkça yazıldığı görülmüş olup, bahse konu tutarlarla ilgili bir aritmetik hatadan da söz edilemeyeceği anlaşıldığından başvuru sahibi Öz Gönül İnşaat Oto Mad. Orm. Ürü. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:
Zülfü Leventtarafından sunulan birim fiyat teklif mektubunda teklif bedelinin rakamla “787.105,69 TL” ve yazıyla “YediyüzseksenyedibinyüzbeşTürkLirasıaltmışdokuzKuruş” şeklinde ifade edildiği görülmüştür. Birim fiyat teklif cetvelinin toplam tutar kısmında ise binlik ayracı olarak virgül kullanılarak teklif bedeli “787,105.69” olarak belirtilmiştir. Ayrıca birim fiyat teklif cetvelinde her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların ve tutarların basamaklar için virgül, küsuratlar için ise nokta kullanılarak ayrıldığı görülmektedir.
Dolayısıyla, Kararın “A” bölümünde yer verilen açıklamalar çerçevesinde, Zülfü Levent’in birim fiyat teklif mektubunda, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile hiçbir tereddüde meydan vermeyecek şekilde açıkça yazıldığı görüldüğünden, bahse konu tutarlarla ilgili bir aritmetik hatadan da söz edilemeyeceği anlaşıldığından Zülfü Levent’in teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yerinde bulunmamıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi Öz Gönül İnşaat Oto Mad. Orm. Ürü. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Zülfü Levent’in tekliflerinin değerlendirmeye alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;
Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi.(¤¤)