(4734 S. K. m. 54, 65)
Toplantı No: 2012/026
Gündem No: 9
Karar Tarihi: 07.05.2012
Karar No: 2012/UH.I-1961
Şikayetçi: Acıbadem Labmed Sağlık Hizmetleri A.Ş., Küçük Çamlıca Mah. Ord.Prof. Dr. Fahrettin Kerim Gökay Cad. No : 49 İSTANBUL
İhaleyi yapan idare: İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim Ve Araştırma Hastanesi Baştabipliği, Dr. Erkin Caddesi Göztepe İSTANBUL
Başvuru tarih ve sayısı: 20.03.2012 / 11228
Başvuruya Konu İhale: 2012/3996 İhale Kayıt Numaralı "İmmünolojik Test Hizmeti" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: 04.05.2012 tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.(1172).(0254)./2012-23E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Baştabipliği tarafından 21.03.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “İmmünolojik Test Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Acıbadem Labmed Sağlık Hizmetleri A. Ş.’nin 09.03.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.03.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 20.03.2012 tarih ve 11228 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.03.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar: Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistem Belgesinin sunulması zorunluluğunun ihaleye katılım aşamasında bir yeterlik kriteri olarak belirlendiği ancak, isteklilerin ISO 15189 belgesine sahip olmalarının yeterli kabul edilmesi gerektiği, ISO 9001:2008 belgesinin ihale konusu işin yapılması ile doğrudan ilgisinin bulunmadığı, ihale konusu işin niteliği ile bağlantılı olarak isteklilerin yeterliğini ölçebilecek farklı kalite ve standarda ilişkin belgelerin de bulunduğu ve bu sebeple ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistem Belgesinin sunulması zorunluluğuna ilişkin düzenlemenin ihale konusu işin niteliği gerektirmediği halde ihaleye katılımı daraltarak rekabeti kısıtladığı iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
İtirazen şikâyete konu husus ile ilgili olarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28 inci maddesinde;
“(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.
(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur.
…” hükmü, anılan Yönetmeliğin “Kalite ve standarda ilişkin belgeler” başlıklı 42 nci maddesinde;
“(1) İşin niteliği göz önünde bulundurularak ön yeterlik şartnamesi ve idari şartnamede; kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi, hizmet yeterlilik belgesi ile deney-analiz-kalibrasyon laboratuvarlarının ve muayene kuruluşlarının kalite yeterliğine ilişkin düzenleme yapılabilir.
(2) Kalite yönetim sistem belgesi ve çevre yönetim sistem belgesinin Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmesi zorunludur. Bu belgelendirme kuruluşlarının, Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşu olduklarının ve bu kuruluşlarca düzenlenen belgelerin geçerliliğini sürdürdüğünün, Türk Akreditasyon Kurumundan alınacak bir yazı ile teyit edilmesi gerekir. Teyit yazısı, ihale veya son başvuru tarihinde geçerli olması koşuluyla düzenlendiği tarihten itibaren bir yıl süreyle kullanılabilir. Ancak Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edildiği duyurulan belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belge ve sertifikalar için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit alınması zorunlu değildir.
…
(4) Kalite ve standarda ilişkin belgelerin ihale veya son başvuru tarihinde geçerli olması yeterlidir. Ancak, ihale ilk ilan veya davet tarihinden önce akreditasyonu geri çekilen belgelendirme kuruluşunun düzenlediği kalite yönetim sistem belgesi ve/veya çevre yönetim sistem belgesinin sunulması durumunda bu belgeler geçerli kabul edilmez.
…” hükmü bulunmaktadır.
Anılan düzenlemeler çerçevesinde 06.03.2012 tarihinde Kamu İhale Bülteninde yayımlanan ihale ilanının “Kalite ve standarda ilişkin belgeler” başlıklı 4.3.1 inci maddesinde ve idari şartnamenin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7 nci maddesinin 7.5.3 üncü maddesinde; ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistem Belgesinin ihaleye katılımda bir yeterlik kriteri olarak belirlenip, isteklilerden teklifleri kapsamında söz konusu belgeyi sunmalarının istendiği ve itirazen şikâyete konu uyuşmazlığın da anılan belgenin bir yeterlik kriteri olarak belirlenmesine ilişkin düzenlemelerden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
Kalite ve standarda ilişkin belgelerin bir yeterlik kriteri olarak belirlenmesinde ihale konusu hizmetin niteliğinin ön plana çıktığı göz önünde bulundurularak, incelemeye konu ihalede istenen belge ile gördürülecek hizmetin niteliği arasındaki bağlantı ve bu bağlantı eksininde söz konusu belgenin ihale konusu hizmetin yürütülmesi için zorunlu belli bazı standartları ifade edip etmediği hususlarının açıklığa kavuşturulması amacıyla 04.04.2012 tarihli yazımız ile akademik bir kuruluştan teknik görüş istenerek;
“İhale ilanı idari şartnamenin ilgili bölümleri ve teknik şartname düzenlemeleri incelenerek, ihale konusu işin niteliği göz önünde bulundurulduğunda; ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistem Belgesinin sunulması zorunluluğunun bir yeterlik kriteri olarak belirlenmiş olmasının ihaleye katılımı daraltıp daraltmadığı ve bu bağlamda ihale konusu işin niteliği ile bağlantılı olarak, isteklilerin yeterliğini ortaya koyabilecek farklı kalite ve standarda ilişkin belgelerin de bulunup bulunmadığı ve son aşamada; ihale konusu hizmetin tıbbi ve teknik kurallara uygun bir şekilde yerine getirilebilmesi için Sağlık Bakanlığınca verilen ruhsat vb. belgelere ek olarak ayrıca bir kalite ve standarda ilişkin belgeye sahip olunmasının gerekip gerekmediği” hususlarında bilgi talebinde bulunulmuştur.
Kuruluşun 30.04.2012 tarihli teknik görüş yazısında ise konu ile ilgili olarak;
“1. ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistemi laboratuarlarda iş akışı ile ilgili standartları içerirken, ISO 15189 ise sadece laboratuara özgü olup, laboratuarda akreditasyon standardını tanımlamaktadır. İki standart birbirinden farklı olup, birbirinin yerini alamaz. Ancak, idare planlamasına göre her iki belgeden birisini ya da sadece birini talep edebilir.
2. İmmünolojik testler için aranan uluslararası belge “EFI Akreditasyon Sertifikası” dır.
3. Yasal olarak ihale konusu hizmetin tıbbi ve teknik kurallara uygun şekilde yerine getirilebilmesi için Sağlık Bakanlığınca verilen ruhsat vb. belgelere ek olarak ayrıca bir kalite ve standarda ilişkin belgeye sahip olunması zorunluluğu yoktur. Ancak, akredite bir sağlık kuruluşunun hizmet alımı zorunluluğu var ise bu takdirde hizmet alacağı kuruluşun da akredite olmasını arama zorunluluğu vardır.” değerlendirmesine yer verilmiştir.
Bu çerçevede itirazen şikâyete konu husus incelendiğinde;
İhale konusu işin immünolojik test hizmeti alımından oluştuğu ve söz konusu hizmetin kurallara uygun olarak yerine getirilebilmesi için Sağlık Bakanlığınca verilen ruhsat vb. belgelere ek olarak ayrıca bir kalite ve standarda ilişkin belgeye sahip olunması zorunluluğu bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, her ne kadar başvuru dilekçesinde belirtilen ISO 15189 Belgesi ile yeterlik kriteri olarak belirlenen ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistem Belgesinin farklı standartları ifade ettiği ve birbirinin yerine geçemeyeceği tespitinin yapılarak, idarenin ihtiyacına göre söz konusu her iki belgeden birisinin seçimli şekilde veya yalnızca belgelerden birisinin sunulmasının bir yeterlik kriteri olarak belirlenebileceği belirtilmekle birlikte, ihale konusu hizmetin kurallara uygun olarak yerine getirtilebilmesi için sahip olunması zorunluluğu bulunmayan kalite ve standarda ilişkin belgelerin bir yeterlik kriteri olarak belirlendiği durumlarda, seçimli olarak da sunulması mümkün olan belgelerden yalnızca birisinin sunulmasının bir yeterlik kriteri olarak belirlenmesinin, ihale konusu hizmetin niteliği gerektirmediği halde ihaleye katılımı daraltacağı sonucuna ulaşılmıştır.
Anılan hususa ek olarak, ISO 15189 Belgesinin laboratuarda akreditasyon standardını tanımladığı görüldüğünden, ihale konusu hizmet alımını gerçekleştiren idarenin akredite bir sağlık kuruluşu olup olmadığı hususunun bir öneminin bulunmadığı zira, söz konusu belgenin akreditasyon standardını tanımlıyor olması sebebiyle, belgeye sahip olan kuruluşun da teknik görüş yazısının üçüncü maddesinde belirtilen şartı karşılayacağı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, ihaleye katılımda bir yeterlik kriteri olarak belirlenen ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistem Belgesinin, ihale konusu hizmetin kurallara uygun olarak yerine getirilmesi için zorunlu olan standartları ifade etmediği ve ihaleye katılım aşamasında söz konusu belge ile birlikte kalite ve standarda yönelik başka belgelerinde seçimli olarak istenebileceği anlaşıldığından, idari şartnamenin 7.5.3 üncü maddesinde yer alan düzenlemenin ihale konusu hizmetin niteliği gerektirmediği halde ihaleye katılımı daralttığı ve bu yönüyle Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28 inci maddesinin birinci fıkrasının ihlal edildiği gerekçesiyle, ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;
Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)