(4734 S. K. m. 5, 54, 65)
Toplantı No: 2012/029
Gündem No: 35
Karar Tarihi: 21.05.2012
Karar No: 2012-UY.III-2155
Şikayetçi: Sinop Beton İnş. Mad. Müh. Nak. Tur. San. Ve Tic. Ltd. Şti., Meydanyapı Mah. Kıbrıs Cad. No: 19 SİNOP
İhaleyi yapan idare: Samsun 7. Bölge Müdürlüğü, Doğu Mah. İnönü Cad. 22 51900 NİĞDE
Başvuru tarih ve sayısı: 07.05.2012 / 17026
Başvuruya Konu İhale: 2012/28456 İhale Kayıt Numaralı "Ayancık, Sakız İl Yolları İçin Agrega Temini Ve Yola Nakli" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: 17.05.2012 tarih ve B.07.6.KİK.0.08.-101.04-.Y.(1798).(0259)./2012-41Esayılı Esas İnceleme Raporunda;
Karayolları Genel Müdürlüğü 7. Bölge Müdürlüğü tarafından 05.04.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Ayancık, Sakız İl Yolları İçin Agrega Temini ve Yola Nakli” ihalesine ilişkin olarak Sinop Beton İnş. Mad. Müh. Nak. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 20.04.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.04.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 07.05.2012 tarih ve 17026 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.05.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; idari şartnamenin 46.10 uncu maddesinde, istekliler tarafından K taşıma katsayısının belirtilmemesi halinde tekliflerinin geçersiz sayılacağının açıkça ifade edildiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinde K taşıma katsayısının belirtilmediği, her ne kadar idare tarafından söz konusu isteklinin birim fiyat teklif cetvelinde yazılı fiyatlardan K taşıma katsayısının formül ile hesaplanabileceği belirtilse de, idari şartnamenin ilgili düzenlemesi gereğince ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
İncelemeye konu ihalenin Karayolları Genel Müdürlüğü, Samsun 7. Bölge Müdürlüğü tarafından birim fiyat teklif alınarak gerçekleştirilen “Ayancık, Sakız İl Yolları İçin Agrega Temini ve Yola Nakli işi” ihalesi olduğu anlaşılmıştır.
İdari şartnamenin “Diğer hususlar” başlıklı 46 ncı maddesinde; “46.10-İdaremizce gerekli görüldüğünde; taşıma mesafelerinde ve malzeme miktarlarında değişiklik yapılması halinde değişen ortalama taşıma mesafesine göre nakliye işlerinin teklife uygun şekilde ödenebilmesi amacıyla K taşıma katsayısı istenmektedir. İstekliler, nakliye iş kalemi için K katsayısı vermek zorundadır. K katsayısının yazılmaması halinde teklif geçersiz sayılacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.
K taşıma katsayısı 02.017 poz numaralı her cins ve tonajda motorlu araca ait olan taşıma katsayısıdır. İdare yaklaşık maliyete esas analizlerinde “07.005/K1 poz numaralı Ocak konkasör arası taş nakli” ve “07.006/K2 poz numaralı Konkasör-depo arası malzeme nakli” iş kalemlerinin fiyatlarının tespitinde K taşıma katsayısını 161 olarak hesaba dâhil etmiştir.
İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif dosyası kapsamında sunduğu belgeler incelendiğinde K taşıma katsayısının belirtilmediği tespit edilmiştir. Şikâyet başvurusu üzerine idarece verilen cevapta ise, ihale üzerinde bırakılan isteklinin nakliyeye ilişkin iş kalemleri için teklif etmiş oldukları bedeller üzerinden nakliyeye ilişkin yayınlanan formüller kullanılarak K taşıma katsayısına ulaşılabileceği ifade edilmiştir.
İdarenin cevabında belirtilen formüller (M>10 Km. için F= 1,25xKx(0,0007xM+0,01)xAxY, M≤10 Km. için ise F=1,25x0,00017xKx√MxAxY) Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan taşıma işlerine ilişkin formüller olup, nakliye fiyatlarının hesaplanmasında kullanılmaktadır. Formüllerde yer alan A katsayısı yapılacak taşımanın zorluğuna ilişkin bir katsayı olup, ihaleden önce A katsayısı için bir değer tespit edilmemiş ise A=1 alınarak uygulama yapılmaktadır. Y katsayısı ise taşınacak malzemenin yoğunluğunu göstermekte olup, malzemenin cinsine göre 1,600 ton/m3, 1,800 ton/m3, 2,000 ton/m3, 2,200 ton/m3 ve 2,400 ton/m3 olmak üzere farklı değerler alabilmektedir.
Anılan formüller nakliye giderlerinin hesaplanmasında kolaylaştırıcı bir işleve sahip olup, formüldeki katsayıların bilindiği durumlarda nakliye birim fiyatlarının kolayca hesaplanmasını sağlamaktadır. İdarenin şikâyete verdiği cevap yazısındaki formüller aracılığıyla K taşıma katsayısının hesaplanabilmesine ilişkin husus ise, isteklilerce teklif edilen birim fiyatın bu formüller aracılığıyla hesaplanmış olması ve formüllerdeki diğer katsayıların (A ve Y katsayılarının) bilinmesi durumunda geçerli olacaktır. Ancak isteklilerin teklif etmiş oldukları birim fiyatların bu formüller aracılığıyla hesaplanması zorunlu olmayıp, isteklilerin tekliflerini diledikleri şekilde belirlemeleri mümkündür. İsteklilerce bu formüller kullanılarak hesaplama yapılsa dahi formüllerdeki Y katsayısının tekliflerin oluşturulması aşamasında isteklilerce kaç kabul edildiğinin bilinemediği söz konusu durumda, K taşıma katsayısına formüller üzerinden ulaşmanın mümkün olmadığı anlaşılmıştır. Diğer taraftan idari şartnamedeki anılan düzenlemeye göre idare, K taşıma katsayısının belirtilmesini, taşıma mesafelerinde ve malzeme miktarlarında değişiklik yapılması halinde değişen ortalama taşıma mesafesine göre nakliye işlerinin teklife uygun şekilde ödenebilmesi amacıyla istemektedir. Dolayısıyla gerektiğinde kullanılacak yeni fiyatın idarece formüller kullanılarak oluşturulacağı söz konusu durumda, K taşıma katsayısının isteklilerce açıkça belirtilmemesi yeni fiyatın oluşturulmasına engel teşkil edecek olup, K taşıma katsayısının farklı kabul edilmesi de fiyatın değişmesine zemin hazırlayacaktır.
Öte yandan zaten idari şartnamenin 46.10 uncu maddesinde isteklilerin, nakliye iş kalemi için K taşıma katsayısı vermek zorunda olduğu, K taşıma katsayısının yazılmaması halinde teklifin geçersiz sayılacağı açıkça ifade edilmiş olup, anılan düzenleme gereğince teklif dosyası kapsamında K taşıma katsayısını belirtmeyen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir. Bu çerçevede ihale üzerinde bırakılan Efeoğlu Grup Petrol Müh. İnş. Tar. Hay. Tic. Ltd. Şti. & İMT Grup İş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklif dosyası kapsamında sunduğu belgeler incelendiğinde K taşıma katsayısının belirtilmediği tespit edildiğinden, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:
İdari şartnamenin 46.10 uncu maddesinde isteklilerin, nakliye iş kalemi için K taşıma katsayısı vermek zorunda olduğu, K taşıma katsayısının yazılmaması halinde teklifin geçersiz sayılacağı açıkça ifade edilmiş olup, anılan düzenleme gereğince teklif dosyası kapsamında K taşıma katsayısını belirtmeyen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir. Bu çerçevede Zagür İnş. Tic. San. Ltd. Şti.’nin teklif dosyası kapsamında sunduğu belgeler incelendiğinde K taşıma katsayısının belirtilmediği tespit edildiğinden, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, Efeoğlu Grup Petrol Müh. İnş. Tar. Hay. Tic. Ltd. Şti. & İMT Grup İş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ve Zagür İnş. Tic. San. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması sonucunda, ihalede tek geçerli teklifin kaldığı ve bu teklifin de yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kanunun “Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesinde; “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü yer almaktadır.
İdare tarafından gerçekleştirilen bütün işlemler için geçerli amacın kamu yararının sağlanması olduğu ve bu amacın, bütün kamu idarelerinin izlemeleri gereken genel bir kural olduğu tartışmasızdır. Anılan Kanunun yukarıda belirtilen maddesinde sayılan ilkeler de, kamu yararı genel ilkesinin gerçekleşmesine hizmet etmektedir.
Bu çerçevede söz konusu ihaleye, dört isteklinin teklif verdiği, ancak bu isteklilerden üçünün teklifinin değerlendirme dışı bırakılması sonrasında tek geçerli teklifin kaldığı, bu durumda rekabet ilkesinin yeterince sağlanmadığının görüldüğü, ayrıca tek geçerli teklifin yaklaşık maliyetin üzerinde olması nedeni ile bu durumun “kaynakların verimli kullanılması” ilkesine de aykırılık teşkil ettiği anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, ihalede tek geçerli teklif kalmış olması ve bu teklifin yaklaşık maliyetin üzerinde olması nedeniyle “rekabet” ve “kaynakların verimli kullanılması” ilkeleri doğrultusunda ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;
Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)