(4734 S. K. m. 37, 38, 54, 65) (Kamu İhale Genel Tebliği m. 78)
Toplantı No: 2013/025
Gündem No: 46
Karar Tarihi: 25.03.2013
Karar No: 2013/UH.III-1505
Şikayetçi: Tuarek Taşımacılık Turizm İnş. Teks. Temz. Ve Gıda Ür. San. Tic. Ltd. Şti., PİRİ MEHMET PAŞA MAH. HAYDAR ARSLAN SOK. NO: 25/2 İSTANBUL
İhaleyi Yapan Daire: Edirne İl Özel İdaresi Destek Hizmetleri Müdürlüğü, Abdurrahman Mahallesi Talatpaşa Asfaltı D-100 Karayolu Üzeri 22100 EDİRNE
Başvuru Tarih ve Sayısı: 25.02.2013/6924
Başvuruya Konu İhale: 2012/198245 İhale Kayıt Numaralı "Edirne İl Özel İdaresi İhtiyacı Olan 12 Adet Araç Kiralama Hizmeti" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: Edirne İl Özel İdaresi Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 24.01.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Edirne İl Özel İdaresi İhtiyacı Olan 12 Adet Araç Kiralama Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Tuarek Taş. Tur. İnş. Teks. Tem. ve Gıda Ürn. San. Tic. Ltd. Şti.nin 11.02.2013 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 15.02.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.02.2013 tarih ve 6924 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.02.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2013/851 sayılı şikayet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
Karar: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle, başvuruya konu ihalede kar hariç yaklaşık maliyet hesaplanarak, teklif bedeli bu tutarın altında kalan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
Başvuruya konu ihalede yaklaşık maliyetin, piyasadan yapılan fiyat araştırması kapsamında elde edilen fiyatların aritmetik ortalaması alınarak hesaplanan tutarla, aynı idare tarafından 2011/205705 ihale kayıt numarasıyla gerçekleştirilen “Edirne İl Özel İdaresi İhtiyacı Olan 12 Adet Araç Kiralama” işinde imzalanan sözleşmenin güncel tutarının aritmetik ortalaması alınarak hesaplandığı, yaklaşık maliyet içerisindeki kar oranının belli olmadığı ve idarece hesaplanan maliyete ayrıca kar ilave edilmediği anlaşılmıştır. Diğer taraftan ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırıldığı tespit edilmiştir.
Teknik Şartname’den, ihale konusu iş kapsamında 4 adet kapalı kasa kamyonet, 3 adet binek oto, 2 adet 4x4 pick-up ve 3 adet minibüs kiralanacağı ve araçların işin süresi boyunca ortaya çıkacak tamir, bakım, revizyon, şoför, akaryakıt, yağ, lastik, vergi, sigorta gibi her türlü giderlerinin yükleniciye ait olacağı anlaşılmaktadır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı dokuzuncu maddesinin üçüncü fıkrasında“Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici karı eklenir. Bu tutar, kar hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.
78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.
78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir…”açıklamaları,
Aynı Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.”açıklamaları yer almaktadır.
Yukarıda aktarılan mevzuat çerçevesinde başvuruya konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olmadığı, idarelerce yaklaşık maliyet hazırlanırken hesaplanan maliyetin % 20’si oranını geçmemek üzere yüklenici karının hesaplanacağı ve öngörülen kar tutarının yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterileceği, ayrıca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği anlaşılmaktadır.
Bu çerçevede, fiyat araştırması kapsamında bildirilen veya önceden yapılmış benzer bir işin sözleşmesinde yer alan ve içerdiği kar tutarı bilinemeyecek olan fiyatlar üzerinden hesaplanan yaklaşık maliyetin anılan Yönetmelik hükmü gereği öngörülebilecek olan azami % 20’lik kar oranını içerdiği kabulüyle kar hariç yaklaşık maliyetin hesaplanabileceği ve Kamu İhale Genel Tebliği’nde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarına yönelik olarak yer verilen, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceğine ilişkin açıklama, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına da uygulanarak, hesaplanan kar hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Netice itibariyle, kar hariç yaklaşık maliyet 422.759,58 TL (507.311,50/1,20) olarak hesaplandığından, teklif fiyatı bu tutarın altında olan ekonomik açıdan en avantajlı ve ikinci en avantajlı teklif sahibi isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ekonomik açıdan en avantajlı ve ikinci en avantajlı teklif sahibi isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)