(4734 S. K. m. 54, 65)
Toplantı No: 2014/037
Gündem No: 43
Karar Tarihi: 26.05.2014
Karar No: 2014/UH.II-2206
Şikayetçi: Rukiye Yarar, BAHÇEŞEHİR MAH. POLİSEVİÜZERİ ÖZAŞ APT. NO: 280/A YOZGAT
İhaleyi Yapan Daire: Araştırma Ve Uygulama Hastanesi Yükseköğretim Kurumları Bozok Üniversitesi, Adnan Menderes Bulvarı 190 66200 YOZGAT
Başvuru Tarih ve Sayısı: 05.05.2014 / 14338
Başvuruya Konu İhale: 2014/29408 İhale Kayıt Numaralı "Yemek Ve Yemek Hizmetleri Alımı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: Bozok Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Başhekimliği tarafından 14.04.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Yemek ve Yemek Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak Rukiye Yarar’ın 25.04.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.04.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.05.2014 tarih ve 14338 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.04.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2014/1579 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
Karar: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,1) İdari ve Teknik Şartname’de ihale konusu işte gıda mühendisi çalıştırılacağının belirtildiği, ancak gıda mühendisine ödenmesi gereken ücrete ilişkin ihale dokümanında herhangi bir düzenleme yapılmadığından teklif bedeli aşırı düşük bulunan isteklilerce sunulan açıklamalarda gıda mühendisine ödenecek ücretin asgari ücret üzerinden hesaplandığı, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 100’üncü maddesi ile 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kanunu’nun 13 ve 14’üncü maddeleri uyarınca gıda mühendisine ödenmesi gereken ücret hususunda ihale dokümanında düzenleme yapılması gerektiğinden ihalenin iptal edilerek ihalenin yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği,
2) İdari Şartname’nin 25.2’nci maddesinde; “ …gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.” hükmü gereği 2014 yılı işçilik maliyeti hesabında altı aylık dönemlere ait işçilik maliyetlerinin ayrı ayrı dikkate alınması gerektiği, ancak aşırı düşük teklif açıklamalarında bu hususun dikkate alınmadığı iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
İncelemeye konu ihaleye sekiz istekli tarafından teklif sunulduğu ve bütün tekliflerin geçerli teklif olarak belirlendiği, isteklilere ait tekliflerin idarece belirlenen kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olduğu tespitiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı gerekçesiyle beş istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakıldığı, açıklama sunan üç isteklinin açıklaması mevzuata uygun bulunarak ihalenin en düşük teklifi veren Tekten Yem. Taş. Tem. Tar. ve Hayv. İnş. Plas. Otom. Tic. ve San. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak başvuru sahibi Rukiye Yarar’ın belirlendiği görülmüştür.
Başvuru sahibi tarafından idareye sunulan şikâyet dilekçesinde, gıda mühendisine ödenecek ücrete ilişkin olarak, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 100’üncü maddesi ile 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kanunu’nun 13 ve 14’üncü maddeleri gereği öngörülmesi gereken asgari ücretin, aşırı düşük teklif açıklamalarında isteklilerce dikkate alınmaması nedeni ile düzeltici işlem tesis edilmesinin idareden istendiği, bu başvuruya idarece verilen cevap yazısında, personele ödenecek ücretin ne şekilde olacağının ihale dokümanında açık bir şekilde düzenlendiğinin belirtildiği, başvuru sahibinin Kuruma sunmuş olduğu itirazen şikâyet dilekçesinde ise, düzenlemelerin üst hukuk normlarına aykırı olamayacağından bahisle ihalenin iptal edilerek gıda mühendisine ödenecek ücrete ilişkin olarak ihale dokümanında düzenleme yapılması ve yeniden ihaleye çıkılmasının talep edildiği görülmüştür. Başka bir ifade ile başvuru sahibinin idareye sunmuş olduğu şikâyet dilekçesinde tekliflerin değerlendirmesine yönelik işlemlere, Kuruma sunulan itirazen şikâyet dilekçesinde ise ihale dokümanında yer alan düzenlemelere itirazda bulunulduğu anlaşılmıştır.
Başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu ettiği hususa ilişin olarak Teknik Şartname’nin “Personel Sayısı ve Çalışma Usulü” başlıklı 7’nci maddesinde düzenleme yapıldığı, söz konusu düzenlemede diyetisyen veya gıda mühendisi pozisyonunda bir kişi, toplamda ise 21 kişinin çalıştırılacağı ve ihale kapsamında çalıştırılacak 21 kişi için brüt asgari ücret üzerinden hesaplanacak işçilik giderlerinin teklif fiyata dahil edileceğinin belirtildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden adayların, isteklilerin ve istekli olabileceklerin, bu Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Kanun’un 4’üncü maddesinde istekli, “mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesine teklif veren tedarikçi, hizmet sunucusu veya yapım müteahhidi”, istekli olabilecek, “ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişi ya da bunların oluşturdukları ortak girişim”, teklif ise “Bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde isteklinin idareye sunduğu fiyat teklifi ile değerlendirmeye esas belge ve/veya bilgiler” şeklinde tanımlanmıştır.
Başvuru sahibinin 14.04.2014 tarihinde yapılan ihaleye teklif sunduğu ve dolayısıyla istekli sıfatını kazandığı tespit edilmiştir. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;
…
c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,
hakkında başvuruda bulunabilir.” hükmü bulunmaktadır.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “Şikâyet başvurusunda bulunabilecekler” başlıklı 3’üncü maddesinin altıncı fıkrasında ise, ihaleye teklif veren isteklilerin teklif mektuplarında, ihale dokümanı içeriğini tamamen okuyup kabul ettiklerine dair beyanda bulunmaları ve tekliflerini buna göre vermiş olmaları nedeniyle, bu aşamadan sonra ihale dokümanının içeriğine yönelik şikâyet başvurusunda bulunamayacakları açıkça dile getirilmiştir.
Bu kapsamda anılan mevzuat hükümleri uyarınca, ihale dokümanına yönelik şikâyet konusunun istekliler tarafından ileri sürülebilecek hususlar arasında bulunmadığı ve ihale dokümanına yönelik başvuruyu ihaleden sonra gerçekleştiren isteklinin, ihale dokümanına ilişkin iddiası bakımından bu aşamada başvuru ehliyetine sahip olmadığı anlaşılmıştır.
Diğer taraftan ihale dokümanına yönelik söz konusu iddiaya idareye yapılan şikâyet başvurusunda yer verilmediği tespit edilmiştir. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan “İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemez.” hükmü uyarınca şikâyet başvurusunda belirtilmeyen söz konusu iddianın itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmıştır. Bu itibarla, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince ehliyet ve şekil yönünden reddi gerekmektedir.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde, “25.1. Teknik şartnamede belirtildiği şekilde yemeklerin pişirilmesi, ilgili yerlere ulaştırılması ve dağıtılmasının yanı sıra her türlü sigorta, vergi (KDV hariç), resim, harç giderleri (Yemeğin pişirileceği mutfak ile hastane arasındaki mesafe ortalama 5 km.'dir.)
25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:
…
25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranı 2”düzenlemesine,
Teknik Şartname’nin “Personel Sayısı ve Çalışma Usulü” başlıklı 7’nci maddesinde “… 7.5.Yüklenici, çalıştırdığı personelin ücretlerini (aylık istihkakını) ve diğer sosyal haklarını iş kanunu hükümlerine göre vermekle yükümlüdür.
…
7.9.İhale kapsamında 21 kişi çalıştırılacak olup brüt asgari ücret üzerinden hesaplanacak işçilik giderleri birim fiyat teklif cetvelinde ayrıca ücretlendirilmeden birim fiyat teklife dahil edilecektir. İhale süresince (2 Mayıs 2014 - 31 Aralık 2015) İşçilik giderleri birim fiyatlara dahil edilirken ihalede fiyat farkı verilmeyecek olması göz önünde bulundurulmalıdır.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Aktarılan İdari ve Teknik Şartname maddelerinden, incelemeye konu personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımının, 2014 yılının ilk altı aylık döneminin Mayıs ve Haziran olmak üzere iki ayını, ikinci altı aylık dönemini ve 2015 yılının tamamını kapsadığı anlaşılmaktadır.
İhale üzerinde bırakılan istekli ile diğer isteklilere ait hesap cetvellerinde işçilik maliyeti için öngörülen toplam bedeller dikkate alındığında, 2014 yılının birinci ve ikinci dönemi için belirlenen asgari işçilik maliyetlerinin göz önünde bulundurulduğu, ayrıca söz konusu işçilik maliyetlerinin 2015 yılı için gerçekleşmesi muhtemel bir artışı da kapsadığı tespit edilmiş, bu itibarla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.(¤¤)