(4734 S. K. m. 54, 65)
Toplantı No: 2010/037
Gündem No: 10
Karar Tarihi: 24.05.2010
Karar No: 2010-UY.II-1451
Şikayetçi:
Ekerler İnş. Taah. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti., Bahçe Mah. İstiklal Cad. 4601 Ömer Koçak Apt. No:2/6 MERSİN
İhaleyi Yapan Daire:
Mersin İl Özel İdaresi, Akkent Mah. 33000 Yenişehir / MERSİN
Başvuru Tarih ve Sayısı:
08.04.2010 / 8237
Başvuruya Konu İhale:
2010/10529 İhale Kayıt Numaralı "Mersin Erdemli Sultan Akın.Kayışoğlu İ.Ö.Okulu ve Mersin Mehmet Akif Ersoy İ.Ö.Okulu Onarımı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
13.05.2010 tarih ve II.Y.09.73.0220/2010-17E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Mersin İl Özel İdaresi tarafından 16.02.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Mersin Erdemli Sultan Akın, M. Kayışoğlu İ.Ö. Okulu ve Mersin Mehmet Akif Ersoy İ.Ö. Okulu Onarımı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Ekerler İnş. Taah. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 24.03.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 30.03.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 08.04.2010 tarih ve 8237 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.04.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin yaptığı aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, açıklamaların yeniden incelenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
16.02.2010 tarihinde yapılan ihaleye 13 isteklinin katıldığı, tüm isteklilere ait tekliflerin geçerli olarak değerlendirilmesi suretiyle hesaplanan sınır değerin (63.153,58 TL) altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarının istenildiği, bu isteklilerden 2’sinin açıklamalarını sunmadığı ve bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakıldığı, açıklamasını sunan İhsan Nihan Öztürk’ün açıklamalarının uygun bulunarak ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ncı maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
(2) İhale komisyonu;
a) Yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen işin özgünlüğü,
hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.
(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü yer almaktadır.
Sınır değerin altında teklif veren aşırı düşük teklif sahiplerinden aşırı düşük tekliflerine ilişkin açıklama istendiğine dair anılan isteklilere gönderilen 16.02.2010 tarihli yazılarda düşüklüğe neden olan maliyet bileşenleri ile ilgili açıklamalarının belgeleriyle birlikte, 4734 sayılı Kanunun 38 inci ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesine göre aşırı düşük analizlerin yapılarak sunulması gerektiği ifadelerine yer verilmiştir.
İhale üzerinde bırakılan istekli olan İhsan Nihan Öztürk-Öztürk Mühendislik 23.02.2010 tarihli yazı ekinde aşırı düşük teklif açıklamasını sunmuş, yapılan incelemede açıklama yazısının ekinde genel gider cetveli, analizler, sunulan analizlere dayanak niteliğinde fiyat teklifleri ve metraj cetvelini sunduğu görülmüştür.
Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45.1 inci maddesi; “45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi, isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir.
45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.
45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;
a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.
b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.” açıklamaları yer almaktadır.
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi sonucunda;
İnşaat işi kalemleri içerisinde yer alan 23.241/A poz no’lu “Plastik Doğrama İmalatı Yapılması ve Yerine Konulması” işi dışında diğer inşaat kalemlerin Bayındırlık poz no’larıyla tarif edildiği ve bu iş kalemleri için Bayındırlık Bakanlığınca belirlenen rayiç fiyatların esas alındığı, 23.241/A poz no’lu iş kalemi için ise fiyat teklifi alındığı, fiyat teklifinin ekinde teklif veren firmaya ait SMMM onaylı maliyet tespit raporunun sunulduğu, sunulan raporun üzerinde SMMM’in adı ile ünvan bilgilerini içeren kaşe ile müşavirin imzasının yer aldığı,
Elektrik işi içerisinde yer alan 6 iş kaleminin Bayındırlık poz no’larıyla tarif edildiği ve bu iş kalemleri için Bayındırlık Bakanlığınca belirlenen rayiç fiyatların esas alındığı, geriye kalan 28 iş kalemi için de fiyat teklif alındığı, fiyat teklifinin ekinde teklif veren firmaya ait SMMM onaylı maliyet tespit raporunun sunulduğu, sunulan raporun üzerinde SMMM’in adı, ünvanı ile adres bilgilerini içeren kaşe ile müşavirin imzasının yer aldığı,
Görülmüştür.
15.11.2002 tarih ve 24937 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Kaşe Kullanma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde; “Çalışanlar listesine kayıtlı bulunan meslek mensupları ile çalışanlar listesine kayıtlı olmamakla birlikte, çalıştıkları mükelleflerin muhasebesinin sevk ve idaresinden sorumlu olan ve beyannamelerini imzalayan meslek mensupları, düzenledikleri resmi ve mesleki belgelerde özel kaşe kullanırlar.” düzenlemesine; “Kaşelerin Şekli” başlıklı 6 ncı maddesinde; “Kaşeler kare şeklinde olup, en üste “TC” rumuzu, altına “TÜRMOB” yazısı ve “Mm” amblemi, Serbest Muhasebeci veya “Serbest Muhasebeci Mali Müşavir” ibaresi ile kaşe numarasını taşır…” düzenlemesine yer verilmiştir.
Anılan Yönetmeliğin 2 nci maddesinde yer alan hükümden, serbest muhasebeci mali müşavirlerin düzenledikleri resmi ve mesleki belgelerde özel kaşe kullanmalarının gerekli olduğu anlaşılmaktadır.
İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu maliyet tespit raporlarında söz konusu TÜRMOB kaşesinin bulunmadığı görülmüş olmakla birlikte, 4734 sayılı Kanunun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan, “Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü uyarınca, bu hususun tamamlatılabilecek bir bilgi eksikliği olarak değerlendirilebileceği, bu eksikliğin, idarece tamamlatılarak değerlendirilmenin yapılması gerektiği anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli olan İhsan Nihan Öztürk’ün sunduğu maliyet tespit raporundaki TÜRMOB kaşesi eksikliğinin 4734 sayılı Kanunun 37 nci maddesi kapsamında tamamlanmasının istenmesi suretiyle tekliflerinin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin yukarıda belirtilen şekilde ve mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;
Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)