(4734 S. K. m. 5, 37, 38, 54, 65)
Toplantı No: 2012/027
Gündem No: 28
Karar Tarihi: 14.05.2012
Karar No: 2012/UH.II-2069
Şikayetçi: Bar-Den İnş. Tem. Nak. Gıda Pet. San. Tic. Ltd. Şti., Rızvanağa 2 Sokak 80 Evler İnanç Apt. A Blok No:4 DİYARBAKIR
İhaleyi yapan idare: Karayolları Genel Müdürlüğü (9. Bölge Müdürlüğü), Büyükalp Caddesi 21100 DİYARBAKIR
Başvuru tarih ve sayısı: 20.04.2012 / 15553
Başvuruya Konu İhale: 2011/209733 İhale Kayıt Numaralı "Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü Sınırlarındaki (91.Şube Ş.Urfa), 92. Şube(Diyarbakır), 93. Şube (Mardin), 94. Şube (Siirt), 95. Şube (Cizre), 96. Şube (Siverek), 97. Şube (Batman)) Yollarda Yol Boyu Fidan Dikimi Ve Bakımı” Hizmet Alımı İşi;" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: 08.05.2012 tarih ve B.07.6.KİK.0.71.00.00-101.04-.H.(1618).(0297)./2012-28E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Karayolları Genel Müdürlüğü 9. Bölge Müdürlüğü tarafından 13.02.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü Sınırlarındaki (91. Şube Ş.Urfa), 92. Şube (Diyarbakır), 93.Şube (Mardin), 94. Şube (Siirt), 95. Şube (Cizre), 96. Şube (Siverek), 97. Şube (Batman)) Yollarda Yol Boyu Fidan Dikimi ve Bakımı Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Bar-Den İnş. Tem. Nak. Gıda Pet. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 03.04.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.04.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 20.04.2012 tarih ve 15553 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.04.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar: Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği bedelin şikâyet konusu fidan dikimi ve bakımı işini karşılamayacağı, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu iddiasına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde ihale konusu işin adı; “Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü Sınırlarındaki (91. Şube Ş.Urfa), 92. Şube (Diyarbakır), 93.Şube (Mardin), 94. Şube (Siirt), 95. Şube (Cizre), 96. Şube (Siverek), 97. Şube (Batman)) Yollarda Yol Boyu Fidan Dikimi ve Bakımı Hizmet Alımı İşi” olarak belirlenmiştir.
Aynı şartnamenin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19 uncu maddesinde;
“19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlarının miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,
“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;
“25.1.İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyata dahildir.
25.2.25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3.Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyata dahildir
25.4.Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,
İhale konusu işe ait teknik şartnamenin “Malzeme/Materyal” başlıklı 1.2 nci maddesinde;
“1.2.5.Bitkiler;
Uygulamada kullanılacak fidanlar Kaplı (Büyük boy torba) dipten itibaren dallanan düzgün form ve gövde gelişimini yapmış, pişkin, fidan boy ve diğer özellikleri genel standartlara uygun olacaktır. Bu türler Top Akasya (Robinia pseudoacacia), İran Çamı (Pinus elderica), Mavi Servi (Cupressus arizonica), Dişbudak (Fraxinus excelsior).” düzenlemesi yer almaktadır.
İdarece, başvuru sahibi dahil 6 isteklinin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak tespit edildiği ve 29.02.2012 tarihinde ihaleye katılan isteklilerin tamamına aşırı düşük teklif sorgulama yazılarının gönderildiği görülmüştür.
İsteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazıları incelendiğinde; aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan iş kalemlerinin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizlerin ve sunulan analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgelerin sunulmasının istendiği, diğer yandan idarece tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin ihaleye katılan ve teklifi aşırı düşük olarak görülen istekliler açısından iş kalemleri bazında farklı şekilde belirlendiği anlaşılmış olup, açıklama istenilen söz konusu bileşenlerin sorgulama yapılan istekliler için;
İstekli Açıklama İstenen İş Kalemleri
Sintaş İnş.Elek.Nak. San.Taah.Tic.Ltd Şti. FTD-1, FTD-2 FTD-3 FTD-4,
FTD-B, ÖZEL-P.Ç.
Kalem Lab. Tar. İnş. Müh. San. Tic. Ltd. Şti. FTD-1, FTD-2, FTD-3, FTD-B,
ÖZEL-P.Ç.
Ezel İlet. Sos.Hiz. Turizm.İnş. Reklam Hiz.San.Tic.
Ltd.Şti. FTD-1, FTD-2, FTD-3, FTD-B,
ÖZEL-P.Ç.
Bar-den İnşaat Temizlik Nak. Gıda Pet. San.Tic.Ltd.Şti. FTD-1, FTD-B, ÖZEL-P.Ç.
Meşe Orm. İnş. Hayv. Ğeyzaj Tic. ve San. Ltd. Şti.
Has Orm. İnş. Gıd. Taşm. San. ve Tic. Ltd. Şti.
Ortak girişimi FTD-1, FTD-B
Vizyon Peyzaj Seracılık Nakliye İnşaat Taahhüt
Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi FTD-1, FTD-2, FTD-3, ÖZEL-
P.Ç.
şeklinde belirtildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesinde;
“Madde 5-İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,
Aynı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;
“Madde 38-İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.) İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.
İdarece isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazılarında her istekliden farklı iş kalemlerini açıklamalarının istendiği, örneğin Sintaş İnş. Elek. Nak. San. Taah. Tic. Ltd. Şti.’den birim fiyat teklif cetvelinde yer alan bütün iş kalemleri için açıklama istenirken Bar-den İnşaat Temizlik Nak. Gıda Pet. San. Tic. Ltd. Şti.’den 3 iş kalemi için açıklama istendiği, yani teklifte önemli olduğu düşünülen maliyet bileşenlerinin ihaleye teklif veren isteklilerin iş kalemleri için öngördükleri teklif bedeline göre belirlendiği anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca, idarelerin, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacak isteklilerin belirlenmesi, bu isteklilerden yazılı açıklama istenilmesi ve söz konusu yazıda önemli gördüğü teklif bileşenlerini belirtmesi ile yükümlü olduğu, teklifte önemli görülen maliyet bileşenlerinin her isteklinin teklifine göre değil, yaklaşık maliyet esas alınarak belirlenmesi, yani aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilere gönderilen yazıda, teklifte önemli görülen maliyet bileşeni olarak aynı iş kalemlerinin belirtilmesi gerekmekte olup, bu itibarla idarece aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderilen yazıda, her bir istekliden ayrı iş kalemlerini açıklamasını istemesinin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi ile aynı Kanunun 5 inci maddesinde yer alan eşit muamele ilkesine aykırılık teşkil ettiği sonucuna varılmıştır.
Bu bağlamda, ihale komisyonunca mevzuata uygun olarak yeniden aşırı düşük teklif sorgulama işleminin gerçekleştirilmesi amacıyla, teklifte önemli görülen maliyet bileşenlerinin belirlenmesi, her bir istekliden belirlenen bu iş kalemlerine ilişkin yeniden açıklama istenilmesi, isteklilerce bu yazı doğrultusunda açıklama yapılması ve ihalenin bu süreçten sonra sonuçlandırılması gerekmektedir.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif sorgulamasının teklifte önemli görülen maliyet bileşenlerinin belirlenmesi, her bir istekliden belirlenen bu iş kalemlerine ilişkin açıklama istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;
Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)