(4734 S. K. m. 38, 54, 65) (Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 59) (Kamu İhale Genel Tebliği m. 79)
Toplantı No: 2016/008
Gündem No: 22
Karar Tarihi: 28.01.2016
Karar No: 2016/UH.III-277
Şikayetçi: Turkuaz Grup Lojistik Sanayi Ticaret Anonim Şirketi A.Ş
İhaleyi Yapan Daire: Finike Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü
Başvuru Tarih ve Sayısı: 06.01.2016 / 763
Başvuruya Konu İhale: 2015/158092 İhale Kayıt Numaralı "Çevre Temizliği, Katı Atıkların Toplanması Ve Nakledilmesi" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
Karar:
TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:
Başkan: Mahmut GÜRSES
Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Dr. Mehmet AKSOY
BAŞVURU SAHİBİ: Turkuaz Grup Loj. San. Tic. A.Ş.,
Seyitnizam Mah. Demirciler Sit. 8. Yol Galaksi A Blok Kat: 6 No: 228 Zeytinburnu/İSTANBUL
İHALEYİ YAPAN İDARE: Finike Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü,
Eski Mahalle Yayla Bulvarı Belediye İşhanı Kat: 2 No: 11 Finike/ANTALYA
BAŞVURUYA KONU İHALE: 2015/158092 İhale Kayıt Numaralı “Çevre Temizliği, Katı Atıkların Toplanması ve Nakledilmesi” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Finike Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 18.12.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Çevre Temizliği, Katı Atıkların Toplanması ve Nakledilmesi” ihalesine ilişkin olarak Turkuaz Grup Loj. San. Tic. A.Ş.nin 25.12.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.12.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.01.2016 tarih ve 763 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.01.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2016/60 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından 22.12.2015 tarihinde gönderilmiş olan aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında önemli teklif bileşenlerinin açıkça belirtilmediği, idarenin teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak istemesinin gerektiği iddiasına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmüne,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.
(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.
a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;
1) Verilen hizmetin ekonomik olması,
2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.
c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.
(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.
(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan, açık ihale, belli istekliler arasında ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (b), (c) ve (f) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, ikinci fıkranın (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birinin kullanılması zorunludur.
(5) Aşağıdaki işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.
a) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ve Kanunun 21 nci maddesinin (a), (d) ve (e) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihaleleri.
b) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri.
c) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacak alımlar listesinde yer alan işlerin ihaleleri.” hükmüne,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.
79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir…” açıklamasına,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;
a) Adı: Çevre Temizliği, Katı Atıkların Toplanması ve Nakledilmesi
b) Miktarı ve türü:
14 Ay Süresince, 53 Personel ve 10 Adet Araç İle Çevre Temizliği, Katı Atıkların Toplanması ve Nakledilmesi Hizmet Alım İşi
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
c) Yapılacağı yer: Antalya İli Finike Belediye sınırları içerisinde yer alan toplam 2.550 hektarlık alanda
ç) Bu bent boş bırakılmıştır...” düzenlemesine,
Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.
33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;
a) Verilen hizmetin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Başvuru konusu ihalenin 14 ay süresince 53 personel ve 10 araç ile çevre temizliği ve katı atıkların toplanması ve nakledilmesi işi ihalesi olduğu, ihaleye 18 isteklinin katıldığı, 2 istekli tarafından toplam asgari işçilik maliyeti altında işçilik fiyatı teklif edildiğinden tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, 15 istekliye ait teklifin sınır değerin altında olduğu tespit edildiğinden idare tarafından 22.12.2015 tarihinde söz konusu isteklilere aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı gönderildiği, teklifi aşırı düşük teklif olarak tespit edilen 6 istekli tarafından idareye açıklama sunulmuş olup, diğer 9 istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı, aşırı düşük teklif açıklaması sunan 6 isteklinin açıklamalarının uygun bulunmadığı, bu nedenle ihalenin teklif fiyatı sınır değerin üzerinde olan Boran Sos. Hizm. İn. Kay. Tem. İlaç. Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti. uhdesinde bırakıldığı anlaşılmıştır.
İdare tarafından teklifleri sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen 22.12.2015 tarihli aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısının “Temizlik İşleri Müdürlüğümüzce 18.12.2015 tarihinde yapılan 2015/158092 ihale kayıt numaralı “ÇEVRE TEMİZLİĞİ, KATI ATIKLARIN TOPLANMASI VE NAKLEDİLMESİ” hizmet alım ihalesine vermiş olduğunuz teklifinizin aşırı düşük olması nedeniyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.maddesi, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38.maddesi ve Hizmet Alımları Uygulama Yönetmeliği’nin 59.maddesi uyarınca ihale dokümanı olan İhtiyaç Listesi ve Birim Fiyat Teklif Cetvelinde bulunan 10 adet araç için 14 ay süresince; akaryakıt giderleri, trafik sigortası ve kasko giderleri, motorlu taşıtlar vergisi gideri, tamir, bakım, onarım, yedek parça, madeni yağ, akü, lastik, rutin bakım giderleri, araç gideri, egzoz emisyon ölçümü gideri ve araç muayene gideriyle birlikte tüm maliyet bileşenlerini;
Verilen hizmet yönteminin ekonomik olması, Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin hizmetin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, Teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü hususlarında belgelere dayalı olarak yazılı açıklamalarınızı, tarafımıza en geç 25/12/2015 tarihi mesai saati bitimine kadar bildirmeniz hususunda;
Bilgi ve gereğini rica ederim.” şeklinde olduğu görülmüştür.
Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddelerinden teklifleri aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerle ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceğinin anlaşıldığı, ancak idare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında sadece önemli teklif bileşenlerine değil tüm maliyet bileşenlerine ilişkin yazılı açıklama talep edildiğinden söz konusu yazının ihale mevzuatına aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca, ihalede aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan 9 isteklinin de bulunduğu dikkate alındığında anılan aykırılığın esasa etkili bir aykırılık olduğu değerlendirilmiştir.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden idare tarafından aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında önemli teklif bileşenleri açıkça belirtilip sadece bu bileşenlere ilişkin yazılı açıklama talep edilerek yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)