(4734 S. K. m. 54, 65)
Toplantı No: 2010/028
Gündem No: 16
Karar Tarihi: 20.04.2010
Karar No: 2010-UH.II-1137
Şikayetçi: Arcan Sosyal Hizmetler Temizlik İnşaat Eğit. Tic. Ltd. Şti., Aşağı Öveçler Mahallesi 1065.Cadde No:45/15 Çankaya/ANKARA
İhaleyi yapan idare: Kahramanmaraş Belediyesi Park ve Bahçeler Müdürlüğü, Akçakoyunlu Mah. Şekerdere Bul. Belediye Sosyal Tesisleri Kat:3 No:18 KAHRAMANMARAŞ
Başvuru tarih ve sayısı: 29.03.2010 / 7163
Başvuruya Konu İhale: 2010/6085 İhale Kayıt Numaralı "Park ve Yeşil Alanların Bakım, Onarım, Koruma, Temizlik, Bordür, Parke, Kaldırım Düzenlenmesi" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
09.04.2010 tarih ve II.H.08.43.0228/2010-9E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Kahramanmaraş Belediye Başkanlığı Park ve Bahçeler Müdürlüğü tarafından 03.03.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Park ve Yeşil Alanların Bakım, Onarım, Koruma, Temizlik, Bordür, Parke, Kaldırım Düzenlenmesi” ihalesine ilişkin olarak Arcan Sosyal Hizmetler Tem. İnş. Eğit. Tic. Ltd. Şti.’nin 09.03.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 15.03.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 29.03.2010 tarih ve 7163 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.03.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;
1) İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif mektubunda, teklif bedelinin yazıyla yazılan kısmında hata olduğu,
2) İhale üzerinde bırakılan isteklinin bilançosunun istenilen kriterleri sağlayamadığı,
3) Özer-Ay Tem. Peyz. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. - Mars Sos. Hizm. Tic. Ltd. Şti. ortak girişiminin teklif mektubunu ilgili standart forma uygunsuz bir şekilde şirket antetli kağıdı üzerinde düzenleyerek verdiği, bu haliyle teklif mektubunun 4734 sayılı Kanunun 53 üncü maddesine aykırı olduğu,
4) Özer-Ay Tem. Peyz. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. - Mars Sos. Hizm. Tic. Ltd. Şti. ortak girişiminin teklif mektubunun son sayfasında karalama yapılarak “ARA” şeklinde bir ibare kullanıldığı, aynı sayfanın en altında “l. sayfa + 2 Sayfa + 3 Sayfa Genel Toplam:5.998.776,36 TL” şeklinde bir ibare kullanıldığı, bu haliyle teklif mektubunun “teklif mektubunun üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması” şartını sağlayamadığı,
5) Mars Sos. Hizm. Tic. Ltd. Şti.’ne ait bilançolarda TÜRMOB kaşesi bulunmadığı,
6) İdari şartnamede 4857 sayılı İş Kanunu ile çelişen düzenleme bulunduğu,
7) Özer-Ay Tem. Peyz. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. - Mars Sos. Hizm. Tic. Ltd. Şti. ortak girişiminin birim fiyat teklif cetvelinin 34 numaralı kaleminde hata bulunduğu,
İddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin 1, 3 ve 4 üncü iddialarına ilişkin olarak:
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Başvuru ve teklif mektuplarının şekli” başlıklı 53 üncü maddesinde; “(1) Başvuru ve teklif mektupları bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlar esas alınarak hazırlanır.
(2) Teklif mektubunun aşağıdaki şartları taşıması zorunludur:
a) Yazılı olması.
b) İhale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi.
c) Teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması.
ç) Üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması.
d) Türk vatandaşı gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, Türkiye’de faaliyet gösteren tüzel kişilerin vergi kimlik numarasının belirtilmesi.
e) Ad ve soyadı veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması.
(3) Ortak girişim olarak teklif veren isteklilerin teklif mektuplarının, ortakların tamamı tarafından veya yetki verdikleri kişilerce imzalanması gerekir.
(4) Konsorsiyumlarda, konsorsiyum ortakları teklif mektubunu, işin uzmanlık gerektiren kısımları için teklif ettikleri bedeli ayrı ayrı yazmak suretiyle imzalarlar. Konsorsiyum ortaklarının işin uzmanlık gerektiren kısımları için teklif ettikleri bedellerin toplamı, konsorsiyumun toplam teklif bedelini oluşturur.
(5) Teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen niteliklere ve teklif mektubu standart formuna uygun olmaması teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilir. Taşıması zorunlu hususlardan herhangi birini taşımayan teklif mektuplarının değiştirilmesi, düzeltilmesi veya eksikliklerinin giderilmesi gibi yollara başvurulamaz. Teklif mektubu usulüne uygun olmayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü yer almaktadır.
İhale üzerinde bırakılan istekli Lider İnş. Tem. Gıd. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif mektubunun incelenmesi neticesinde; teklif edilen bedelin 5.777.294,50 TL olduğu, bu bedelin yazıyla “BEŞMİLYONYEDİYÜZYETMİŞYEDİBİNİKİYÜZDOKSANDÖRT TL. ELLİ Kuruş.” şeklinde yazıldığı, dolayısıyla teklif bedelinin rakam ve yazı ile birbirine uygun şekilde açıkça yazıldığı görülmüştür.
Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Özer-Ay Temizlik Peyzaj Hizmet San. Tic. Ltd. Şti - Mars Sosyal Hizmetler Ltd. Şti. ortak girişiminin teklif mektubunun incelenmesi neticesinde; teklif mektubunun Mars Sosyal Hizmetler Ltd. Şti.’nin antetli kağıdı üzerinde verildiği, 43 kalemden oluşan teklif cetvelinin tek sayfaya sığmaması üzerine 3 sayfa şeklinde düzenlendiği, her sayfanın sonunda ara toplama yer verildiği, son sayfada ise sayfa toplamlarını belirtir şekilde “1. Sayfa + 2. Sayfa + 3. Sayfa Genel Toplam: 5.998.776,36 TL” ifadesinin sayfanın altına yazıldığı, teklif mektubunun anılan Yönetmelik hükmü gereği taşıması zorunlu şartları taşıdığı, sayfa sonlarında ara tutara, son sayfada ise toplam tutarı belirtir ifadeye yer verilmesinin bu şartların sağlanmasına halel getirmediği, teklif mektuplarının antetli kağıda basılamayacağı yönünde herhangi bir mevzuat hükmünün de bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu iddiaları yerinde bulunmamıştır.
2) Başvuru sahibinin 2 ve 5 nci iddialarına ilişkin olarak:
İdari şartnamenin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 7.4.2 nci maddesinde; “İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;
a) Yılsonu bilançosunun ve bilançonun gerekli görülen bölümleri,
b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgeler,
a ve b bendinde sayılan belgelerden birinin sunulması yeterlidir. İsteklinin;
a) Cari oranın (dönen varlıklar / kısa vadeli borçlar) en az 0,50 olması,
b) Öz kaynak oranının (öz kaynaklar/ toplam aktif) en az 0,10 olması,
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,75’den küçük olması,
yeterlik kriterleridir ve bu üç kriter birlikte aranır.
Bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35 inci maddesinde; “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde;
a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosunun ve bilançonun gerekli görülen bölümlerinin,
b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,
her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunludur.
(2) Aday veya isteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir. Bu durumda;
a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,50 olması (hesaplama yapılırken; varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),
b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,10 olması (hesaplama yapılırken, varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,75’den küçük olması,
yeterlik kriterleri olarak öngörülür ve sayılan üç kriter birlikte aranır. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi zorunludur.
(3) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
(4) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli görülen bölümlerini ya da bunlara eşdeğer belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
(5) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.
(6) Bilanço veya bilançonun gerekli görülen bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun gerekli görülen bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.
…
(9) Aday veya isteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve ikinci fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerinde veya serbest meslek kazanç defteri özetine ilişkin sekizinci fıkrada belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliğinin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 8 inci maddesinin 4 üncü fıkrasında; “8.4. İhale dokümanında istenen ve serbest muhasebeci mali müşavir tarafından düzenlenerek ya da onaylanarak başvuru veya teklif kapsamında idareye sunulan belgelerde, 15/11/2002 tarihli ve 24937 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Kaşe Kullanma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde temin edilen özel kaşenin kullanılması gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.
İhale üzerinde bırakılan isteklinin bilançosunun incelenmesi neticesinde; 2009 yılına ait cari oranın 159.426,52 / 197.656,76 = 0,81, öz kaynak oranının 23.374,17 / 272.065,40 = 0,085, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0 / 23.374,17 = 0 olduğu, dolayısıyla öz kaynak oranının 2009 yılında sağlanamadığı,
Öz kaynak oranının hesabında 2008 ve 2007 yılları öz kaynak miktarlarının sırasıyla (-157.997,02 ) ve (50.634,12) olduğu, dolayısıyla öz kaynak oranının 2009, 2008 ve 2007 yıllarında birlikte de sağlanamadığı görüldüğünden ihale üzerinde bırakılan isteklinin idari şartnamenin 7.4.2 nci maddesini karşılayamadığı anlaşılmıştır.
Özer-Ay Temizlik Peyzaj Hizmet San. Tic. Ltd. Şti - Mars Sosyal Hizmetler Ltd. Şti. ortak girişiminin özel ortağı Mars Sosyal Hizmetler Ltd. Şti.’nin bilançolarının incelenmesi neticesinde; söz konusu belgelerin Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Kaşe Kullanma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde temin edilen özel kaşe ile kaşelenmediği, bununla birlikte Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 56 ncı maddesinin beşinci fıkrası kapsamında bu özel kaşenin tamamlatılmasını söz konusu edebilecek bir kaşesinin belge üzerinde çok belirsiz bir şekilde var olduğu görülmüştür. Bu kaşenin serbest muhasebeciye mi yoksa serbest muhasebeci mali müşavire mi ait olduğu önem taşımaktadır. Zira serbest muhasebeci kaşesi olması halinde anılan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği hükmü kapsamında TÜRMOB kaşesinin tamamlatılması mümkün bulunmamaktadır. Bu itibarla bahsedilen kaşenin niteliğinin idare tarafından tetkik edilerek ihalenin neticelendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
3) Başvuru sahibinin 6 ncı ve 7 nci iddialarına ilişkin olarak:
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12 nci maddesinde; “… İdareye yapılan şikayet başvurusundan farklı bir konu ile Kuruma yapılan başvurularda şikayet süresinin henüz dolmadığı hallerde, itirazen şikayet konusuna ilişkin idarenin cevabının alınmamış olması nedeniyle bu başvurular da ilgili idareye gönderilir. İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması yer almaktadır.
Başvuru sahibinin bu iddialarına şikayet dilekçesinde yer vermeyip itirazen şikayet dilekçesinde yer verdiği anlaşıldığından anılan Tebliğ açıklaması uyarınca iddialar incelenmemiştir.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin teklifinin Kararda belirtilen hususlar yönünden tetkik edilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)