(4734 S. K. m. 54, 65)
Toplantı No: 2011/002
Gündem No: 24
Karar Tarihi: 06.01.2011
Karar No: 2011-UH.III-72
Şikayetçi: Azık Yemek San. ve Tic. A.Ş., Arpaemini Mahallesi Kaptansinanpaşa Sokak No: 1/2 Fatih/İSTANBUL
İhaleyi yapan idare: Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Sanayi Mahallesi Atatürk Bulvarı No:87 Kocasinan/KAYSERİ
Başvuru tarih ve sayısı: 20.12.2010 / 53364
Başvuruya konu ihale: 2010/518587 İhale Kayıt Numaralı "36 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: 05.01.2011 tarih ve III.H.39.82.0259/2010-59E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi Baştabipliği tarafından 08.11.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “36 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Azık Yemek San. ve Tic. A.Ş.’nin 29.11.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 02.12.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 20.12.2010 tarih ve 53364 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.12.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırıldığı, Kamu İhale Genel Tebliğine göre aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği, hayatın olağan akışı ve piyasa koşulları göz önüne alındığında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük olduğu iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde işin adı, 36 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı olarak belirtilmiştir. İdari şartnamenin sonunda yer alan listede ise işin miktarı ve türü; 2.900.000 öğün normal yemek, 700.000 öğün diyet yemek, 950.000 öğün normal kahvaltı, 340.000 öğün diyet kahvaltı, 440.000 öğün ara kahvaltı olarak ifade edilmiştir.
İhale ilanında işe başlama tarihi 01.01.2011, işin bitiş tarihi ise 31.12.2013 olarak öngörülmüştür. İdari şartnamede ise işin süresinin 1096 gün olduğu belirtilmiştir.
Şikayete konu ihalede yaklaşık maliyetin Kayseri Ticaret Odası, Kayseri Lokantacılar ve Pastacılar Odası ile piyasada bu alanda faaliyet gösteren iki firmadan farklı kahvaltı ve yemek öğünleri için alınan fiyatların ortalaması hesaplanmak suretiyle aşağıdaki tabloda görüldüğü üzere toplam 18.267.125,00 TL olarak belirlendiği tespit edilmiştir.
Kayseri Lok.
Sıra Öğün Ticaret Pas. Azık Par Birim
No Cinsi Miktarı Odası Odası Yemek Tem. Maliyet Toplam
1 Normal
Yemek 2.900.000 4,15 3,50 4,15 4,25 4,01 11.636.250,00
2 Diyet
Yemek 700.000 4,25 3,75 4,25 4,40 4,16 2.913.750,00
3 Normal
Kahvaltı 950.000 2,10 2,80 2,10 2,25 2,31 2.196.875,00
4 Diyet
Kahvaltı 340.000 2,15 2,60 2,15 2,25 2,29 777.750,00
5 Ara
Kahvaltı 440.000 1,40 2,80 1,40 1,15 1,69 742.500,00
Toplam Yaklaşık Maliyet 18.267.125,00
İhaleye geçerli teklif sunan isteklilerin teklif ettikleri bedellerin yaklaşık maliyete oranı aşağıdaki gibidir:
İsteklinin Adı Teklif
Bedeli (TL) Teklif / YM
Canlar Taah. İth. İhr. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. - Harput
İaşe İnş. Tur. Gıd. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi 13.703.300,00 % 75
Sembol Hazır Yemek ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. -
Beyaz Saray İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi 15.618.000,00 % 85
Azık Yemek San. ve Tic. A.Ş. 16.082.000,00 % 88
Baytekin İnş. Tem. Gıd. Yem. Ür. Nak. Güv.
Bilg. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. 16.619.500,00 % 91
Mendika Gıda Yemek Pazarlama İnş. San. Tic. A.Ş. 19.673.100,00 % 108
Avira Gıda İnş. Araç Kira. Taah. A.Ş. 20.011.000,00 % 110
İhaleye geçerli teklif sunan isteklilerin teklif etmiş oldukları birim fiyatlar ise aşağıdaki gibidir:
Canlar Ltd. Sembol Ltd.
Cinsi Şti. & Harput Şti. & Beyaz Azık Baytekin Mendika Avira
Ltd. Şti. İş Saray Ltd. Yemek İnş. Ltd. Gıda A.Ş. Gıda A.Ş.
Ortaklığı Şti. İş A.Ş. Şti.
Ortaklığı
Normal Yemek 3,10 3,60 3,70 3,80 4,34 4,40
Diyet Yemek 3,02 3,60 3,70 3,80 4,39 5,10
Normal Kahvaltı 1,41 1,60 1,80 1,75 2,35 2,10
Diyet Kahvaltı 1,57 1,60 1,80 1,75 2,38 2,50
Ara Kahvaltı 1,65 1,35 1,00 1,55 2,21 1,90
Başvuru sahibi firma, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata uygun olmadığı ve hayatın olağan akışı ve piyasa koşulları göz önüne alındığında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük olduğu iddiasıyla 29.11.2010 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunmuştur. Aynı tarihte idare, yapılan ihalelerde gerçekleşen normal yemek, diyet yemek, normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara kahvaltı birim fiyatlarını öğrenmek için Adana Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Isparta Devlet Hastanesi, Adıyaman Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi ile Samsun Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Hastanesinden bilgi istemiştir. Adı geçen hastanelerce yemek ve kahvaltı fiyatlarına ilişkin olarak gönderilen birim fiyatlar, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği birim fiyatlar ve idarenin yaklaşık maliyeti hesaplarken belirlediği birim fiyatlar aşağıdaki gibidir:
Adıyaman Samsun İhale İdarenin
Adana Kadın Göğüs Üzerinde Belirlediği
Cinsi Numune Isparta Doğum Hastalıkları Bırakılan Birim
Eğitim ve Devlet ve Çocuk ve Göğüs Ortak Yaklaşık
Araştırma Hastanesi Hastalıkları Cerrahisi Girişimin Maliyet
Hastanesi Hastanesi Hastanesi Teklifi
Normal Yemek 2,72 2,90 2,40 2,99 3,10 4,01
Diyet Yemek 2,73 2,90 2,40 3,19 3,02 4,16
Normal Kahvaltı 1,35 1,40 1,30 1,70 1,41 2,31
Diyet Kahvaltı 1,35 1,40 --- --- 1,57 2,29
Ara Kahvaltı 1,35 1,25 --- --- 1,65 1,69
İdare, diğer hastanelerden alınan bilgiler doğrultusunda ihale üzerinde bırakılan ortak girişimin teklif ettiği birim fiyatların, söz konusu hastanelerin yapmış olduğu alımlarda gerçekleşen birim fiyatlardan genelde daha yüksek olduğu gerekçesi ile başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığını belirterek şikâyet başvurusunu reddetmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 inci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4 üncü maddesinde; “İhale komisyonu tarafından, asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılayan tekliflerin malzeme ve diğer maliyet kalemleri dikkate alınmak suretiyle değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre idarece belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecek, istekliler tarafından yapılan açıklamalara ilişkin belgeler değerlendirilerek karar verilecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere yer verilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.
Yukarıda belirtilen Kanun hükmünden ve Tebliğ’de yer alan açıklamadan, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet veya diğer tekliflerle kıyaslandığında, aşırı düşük olarak belirlenen tekliflerin, reddedilmeden önce aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacağı, isteklilerden teklif bileşenleri ile ilgili açıklama talebinde bulunulacağı ve isteklilerin yapacakları açıklamaları belgelere dayandıracakları açık bir şekilde ifade edilmiştir.
İhale komisyonunca aşırı düşük tekliflerin idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete veya diğer tekliflere göre değerlendirilmesi gerekmektedir. İhale üzerinde bırakılan ortak girişimin teklifi, yaklaşık maliyetin % 75’i, ikinci en avantajlı teklif sahibi ortak girişimin teklifi, yaklaşık maliyetin % 85’i, geçerli teklif sunan üçüncü sıradaki başvuru sahibi isteklinin teklifi ise yaklaşık maliyetin % 88’i civarındadır. Söz konusu ihalenin 2011, 2012 ve 2013 yıllarına sirayet edecek şekilde üç yıl için gerçekleştirildiği hususu göz önüne alındığında, Canlar Taah. İth. İhr. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. - Harput İaşe İnş. Tur. Gıd. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Sembol Hazır Yemek ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. - Beyaz Saray İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ve Azık Yemek San. ve Tic. A.Ş.’ye ait tekliflerin aşırı düşük teklif olarak belirlenmesi ve ihale komisyonunca bu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Canlar Taah. İth. İhr. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. - Harput İaşe İnş. Tur. Gıd. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Sembol Hazır Yemek ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. - Beyaz Saray İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ve Azık Yemek San. ve Tic. A.Ş.’nin sundukları tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;
Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
İncelemeye konu ihalede;
Başvuru sahibinin; “idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırıldığı, Kamu İhale Genel Tebliğine göre aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği, hayatın olağan akışı ve piyasa koşulları göz önüne alındığında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük olduğu” yönündeki iddiasının incelenmesi sonucunda, iddia yerinde bulunarak ihale üzerinde bırakılan ortak girişimin, ikinci en avantajlı teklif sahibi ortak girişimin ve geçerli teklif sunan üçüncü isteklinin teklifi aşırı düşük teklif olarak görülerek bu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiş bulunmaktadır.
Söz konusu ihale; 36 aylık malzemeli yemek pişirme dağıtım ve sonrası hizmet alımı işi olup, idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırması yapılarak toplam 18.267.125,00 TL olarak belirlendiği, 8 adet ihale dokümanı satıldığı, 7 isteklinin teklif verdiği, bir isteklinin teklifi kapsamında hiçbir belge sunmaması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer altı teklifin geçerli olduğu ve ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihaleye 13.703.300,00TL, ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi tarafından 15.618.000,00TL teklif verildiği, başvuru sahibi tarafından 16.082.000,00TL ve ihaleye sunulan diğer geçerli tekliflerin sırasıyla, 16.619.500,00TL, 19.673.100,00 TL ve 20.011.000,00 TL olmak üzere geçerli tekliflerden ikisi hariç 4 isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin altında olduğu ancak hiçbir isteklinin teklifinin idarece aşırı düşük teklif olarak görülmeyerek ihalenin geçerli teklifler içerisinde en düşük teklif veren istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvuruna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.
İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyetin altındaki bütün geçerli tekliflerin birbirine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle “düzeltici işlem belirlenmesi”ne ilişkin karara katılmıyoruz. (¤¤)