(213 S. K. m. 174) (4734 S. K. m. 54, 65)
Toplantı No: 2013/021
Gündem No: 54
Karar Tarihi: 11.03.2013
Karar No: 2013/UH.I-1352
Şikayetçi: İtemsan Tem. Güvenlik Taşıma İkram Hizmetleri Turizm Dış Tic. Ve Pazarlama Ltd. Şti., ŞERİFALİ MAH. SÖYLEŞİ SOK. NO:7 KAT:2 Y.DUDULLU, PARSELLER, İSTANBUL
İhaleyi Yapan Daire: Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü (Dhmi), Konya Yolu Üzerı No: 66 06330 ANKARA
Başvuru Tarih ve Sayısı: 12.02.2013 / 5446
Başvuruya Konu İhale: 2012/154030 İhale Kayıt Numaralı "III. Bölge Kapsamında 01.03.2013-31.12.2014 Tarihleri Arası Toplam 95 Personelle Teknik İşletimi Destek" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü (DHMİ)tarafından 17.12.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “III. Bölge Kapsamında 01.03.2013-31.12.2014 Tarihleri Arası Toplam 95 Personelle Teknik İşletimi Destek” ihalesine ilişkin olarak İtemsan Tem. Güvenlik Taşıma İkram Hizmetleri Turizm Dış Tic. ve Pazarlama Ltd. Şti.nin 24.01.2013 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 01.02.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.02.2013 tarih ve 5446 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.02.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2013/709 sayılı şikayet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
Karar: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle,
1) İhalede sunmuş oldukları bilanço ve eşdeğer belgelerinin mevzuata uygun olduğu, teklif dosyalarında yer alan 2012 yılının ilk 6 aylık dönemine ait bilanço bilgilerinin yeterlik kriterlerini karşıladığı, tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmaması gerektiği,
2) İhalede rekabet ilkesinin oluşmaması nedeniyle ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
Başvuruya konu ihalenin “01.03.2013-31.12.2014 tarihleri arası toplam 95 personelle teknik işletimi destek” hizmeti alımı ihalesi olduğu, birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihaleye 4 istekli tarafından teklif verildiği, isteklilerden Harmanşa İnş. Tic. Ltd. Şti. ne ait teklifin iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olmaması, başvuru sahibi olan İtemsan Tem. Güv. Sis. Taş. İkr. Hiz.Tur.Dış.Tic.ve Paz. Ltd. Şti. ne ait teklifin sağlanması gereken bilanço oranlarının sağlanamaması gerekçesiyle İhale Komisyonu tarafından değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye kalan iki geçerli tekliften Asel İnş. Elek. Ltd. Şti. ne ait teklifin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olması nedeniyle ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde“(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;
a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,
b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,
Her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.
(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;
a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini,
b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunar.
(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;
a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),
b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,
ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.
(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
…
(6) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.
(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.” hükmü,
İncelenen ihaleye ait İdari Şartname’nin 7.4.2 maddesinde,
“İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.
a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,
b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK025.1/H)sunmaları gerekmektedir.
Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;
a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),
b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50?den küçük olması,
ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi
Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Yukarıda aktarılan hüküm ve düzenlemelerden, ihale kapsamında isteklilerin ekonomik ve mali yeterliğinin belirlenmesinde değerlendirilmek üzere bilanço veya eş değer belgelerinin istenilmesi halinde, teklifler kapsamında ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yılsonu bilançosu veya eşdeğer belgelerinin sunulması gerektiği, söz konusu belgelerde cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75; öz kaynaklar/toplam aktif oranının en az 0,15; kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının ise 0,50?den küçük olması gerektiği, belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanların, son iki yıla ait belgelerini sunabileceği bu durumda son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığının değerlendirileceği anlaşılmaktadır.
Ayrıca 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 174’üncü maddesinde, defterlerin hesap dönemi itibariyle tutulduğu, kayıtların her hesap dönemi sonunda kapatılıp ertesi dönem başında yeniden açıldığı ve hesap döneminin normal olarak takvim yılı olduğu, öte yandan takvim yılı dönemi faaliyet ve muamelelerinin mahiyetine uygun bulunmayanlar için müracaatları üzerine Maliye Bakanlığı tarafından 12’şer aylık özel hesap dönemleri belirlenebileceği hüküm altına alınmıştır.
Bu doğrultuda, başvuru sahibi istekli tarafından 2012, 2011 ve 2010 yılına ilişkin YMM tarafından düzenlenen bilanço bilgileri tablosu ile 2010 ve 2011 yılı kurumlar vergisi beyannamesi ile 2012 yılı 2 nci dönem geçici vergi beyannamesinin sunulduğu görülmüş olup sunulan belgelerde istekli açısından özel hesap dönemleri belirlendiği yönünde bir kaydın yer almadığı, bu yönüyle isteklinin defterlerinin takvim yılı esasına göre tutulduğunun anlaşıldığı, aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca (henüz kapanmamış bir hesap dönemine ait olan) 2012 yılı geçici bilançosunun inceleme konusu ihalede kullanılmasının mümkün olmadığı ve isteklinin bilançoya ilişkin yeterlik değerlendirmesinin 2010 ve 2011 yılına ait bilançolar üzerinden yapılması gerektiği anlaşılmıştır.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin yukarıda aktarılan 35 inci maddesinde yer alan hüküm gereği, ihale tarihi 2012 olan söz konusu ihalede istekliler tarafından sunulan bilançolara ilişkin kriterlerin 2011 yılında sağlanması, kriterleri 2011 yılında sağlayamayan isteklilerin ise 2010 ve 2011 yılı hesap tutarlarının ortalaması üzerinden anılan kriterleri sağlaması gerektiği belirlenmiştir.
Bu yönde yapılan inceleme neticesinde, 2010 ve 2011 yılına ait bilançolar uyarınca söz konusu isteklinin cari oran, öz kaynak oranı ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının aşağıdaki şekilde olduğu tespit edilmiştir.
Oran Adı 2011 2010 ve 2011 Yılının Ortalaması
Cari Oran 0,67 1,31
Öz Kaynak Oranı -1,09 -0,16
Kısa Vadeli Banka Borçları/Öz Kaynaklar -0,45 -1,20
Yukarıda yer verilen tablo üzerinde de görülebileceği üzere, istekli tarafından sunulan bilançolarda, gerek 2011 yılına ait gerekse 2010 ile 2011 yıllarının ortalamasına ait öz kaynak tutarının sıfırın altında olduğu, bu yönüyle isteklinin aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren ve öz kaynakların toplam aktife bölünmesi sonucunda bulunan öz kaynak oranı ile finansman ihtiyacının dış kaynaklardan mı (banka borcu) yoksa iç kaynaklardan mı (öz sermaye) karşılandığını gösteren kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının sıfırdan küçük olduğu ve her iki kriterin de istekli tarafından karşılanamadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle, başvuru sahibinin birinci iddiası yerinde bulunmamıştır.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü yer almaktadır.
Yapılan incelemede, birinci iddia kapsamında başvuru sahibi istekliye ait teklifin idare tarafından değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık olmadığı belirlenmiş ve inceleme konusu ihalede başvuru sahibine ait teklifin değerlendirmeye alınma olasılığının bulunmadığı anlaşıldığından anılan isteklinin ihalede rekabet ortamının sağlanamaması nedeniyle ihalenin iptal edilmesi gerektiğine yönelik iddia açısından herhangi bir hak kaybının veya zararının veya zarara uğrama ihtimalinin bulunmadığı değerlendirilmiştir.
Bu itibarla, ikinci iddiaya yönelik başvurunun ehliyet bakımından reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)