(4734 S. K. m. 38, 65) (Kamu İhale Genel Tebliği m. 45)
Toplantı No: 2014/008
Gündem No: 3
Karar Tarihi: 27.01.2014
Karar No: 2014/UY.III-494
Şikayetçi: Gül Yapı İnşaat Taahhüt Harfiyat Nakliye Sanayi Ve Ticaret A.Ş., BELEDİYE 1.İŞHANI A BLOK KAT:1 NO:1 TOKAT
İhaleyi Yapan Daire: Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Turhal Şeker Fabrikası Müdürlüğü, Cumhuriyet Caddesi 60300 TOKAT
Başvuru Tarih ve Sayısı: 13.12.2013/39068
Başvuruya Konu İhale: 2013/147397 İhale Kayıt Numaralı "Fabrikamızın Malzeme Ambarı Ve Mekanik Atölyenin Bulunduğu Binanın Çatı Örtüsünün Yenilenmesi İşi" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Turhal Şeker Fabrikası Müdürlüğü tarafından 31.10.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Fabrikamızın Malzeme Ambarı ve Mekanik Atölyenin Bulunduğu Binanın Çatı Örtüsünün Yenilenmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Gül Yapı İnşaat Taahhüt Harfiyat Nakliye Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin 26.11.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.11.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.12.2013 tarih ve 39068 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.12.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2013/4585 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
Karar: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği fiyata göre mevzuata uygun açıklama yapmasının mümkün olmadığı; özellikle 18.233/8, 21.230, özel 1 ve özel 2 iş kalemleri ile ilgili olarak sunulan belgelerin incelenmesi gerektiği, Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olarak açıklama yapılmadığı iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak idarenin cevabında “… aşırı düşük fiyat teklifinde bulunan 6 firmadan 3’ü aşırı düşük sorgulamasına cevap vermiş olup her 3 firmanın da sorgulama ekinde KİK Genel Tebliğinin 45 … maddesine uygun olarak … sunmuş oldukları belgeler … uygun görülmüş, … firmanın aşırı düşük sorgulamasıyla ilgili analiz formatında belirtilen maliyet bileşenleri olan işçilik maliyeti, malzeme ve diğer giderleri kapsadığı açıkça görülmüştür” denilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemler” 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır.
…”
“Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “…
45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.
Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.
45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.
Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.
Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.
Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.
Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.
45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.
İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.
…
45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;
a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,
…
sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.
45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;
…
b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,
(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.
İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.
…
45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.
…”açıklamaları bulunmaktadır.
İdarece 154.854,69 TL olarak tespit edilen sınır değerden daha düşük fiyat teklif eden altı istekliden 04.11.2013 tarihli yazılarla, “sıralı iş kalemleri / iş grupları listesi”nin %82,9’unu oluşturan 4 adet iş kalemi [“(18.233/8) Mevcut kaplama tahtalı ahşap çatı döşemesi üzerine (10 cm) cam yünü dolgulu, su yalıtım örtülü ve 0.70 mm kalınlığında trapezoidal alüminyum levhalar (EN AW 3003 Al-Mn1 Cu) ile çatı örtüsü yapılması”, “(Özel fiyat) Mevcut çelik aşıklı çatı üzerinde 2 mm kalınlığında CTP Şeffaf trapezoidal levhalar ile çatı örtüsü yapılması”, “(21.230) Çıta çakılması” ve “(Özel fiyat) Çıta sökülmesi”) ile ilgili olarak ve bu kalemlere ait 4 adet analiz formatıyazı ekinde gönderilerek aşırı düşük teklif fiyatları açıklaması istendiği anlaşılmıştır.
Ancak, söz konusu yazı ve eklerinde Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.2.3. maddesine aykırı olarak açıklama istenmeyen analiz girdilerinin [“(18.233/8) Mevcut kaplama tahtalı ahşap çatı döşemesi üzerine (10 cm) cam yünü dolgulu, su yalıtım örtülü ve 0.70 mm kalınlığında trapezoidal alüminyum levhalar (EN AW 3003 Al-Mn1 Cu) ile çatı örtüsü yapılması” iş kaleminde alüminyum pop perçin, silikon esaslı macun, galvanizli çivi, bitümlü karton, alüminyum trifon takımı; “(Özel fiyat) Mevcut çelik aşıklı çatı üzerinde 2 mm kalınlığında CTP Şeffaf trapezoidal levhalar ile çatı örtüsü yapılması” iş kaleminde madeni pul, vida, lastik conta ve kepli trifon vida; “(21.230) Çıta çakılması” iş kaleminde çivi) belirtilmediği, analiz formatlarında ise sadece açıklama istenen girdilere yer verildiği tespit edilmiştir.
Bu durumda isteklilerin sunduğu açıklamalar hakkında, açıklama istenen iş kalemlerinin açıklama (belgelendirilmesi) istenmeyen ve istenen olmak üzere tüm girdileri dikkate alarak teklif fiyata esas analizlerinin sunulup sunulmadığı yönünde, mevzuata uygun olarak tüm istekliler için eşit koşullarda değerlendirme yapılması mümkün bulunmamaktadır.
Nitekim idarenin açıklama talebine cevap veren isteklilerin açıklamaları incelendiğinde, iki istekli tarafından açıklama istenen 4 adet iş kalemine ilişkin teklife esas fiyatların belirlenmesinde açıklama isteme yazısında isteklilere gönderilen formatlara uygun olarak, sadece açıklama istenen girdilerin hesaba katıldığı, açıklama istenmediği idarece bildirilmiş olması gereken girdilere ve dolayısıyla bu girdilere ilişkin olarak herhangi bir maliyete yer verilmediği tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, teklif fiyatları aşırı düşük teklif sınır değerinden düşük olan isteklilerden Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.2.3. maddesine uygun olarak 45.1.2. maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, 45.1.2.2 maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de belirtilerek aşırı düşük teklif fiyatı açıklaması istenmesi suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)