(4734 S. K. m. 38, 54, 65) (Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 8, 9, 59) (Kamu İhale Genel Tebliği m. 79)
Toplantı No: 2011/005
Gündem No: 33
Karar Tarihi: 17.01.2011
Karar No: 2011-UH.II-265
Şikayetçi: Emiroğulları Yemek Fabrikaları Gıda İnş. Temz. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Alacakapı Mah. Çarşı İçi No:2 Battalgazi / MALATYA
İhaleyi yapan idare: Malatya Devlet Hastanesi Başhekimliği, Hastane Caddesi MALATYA
Başvuru tarih ve sayısı: 03.01.2011 / 328
Başvuruya konu ihale: 2010/512667 İhale Kayıt Numaralı "2011 ve 2012 Yılları Malzemeli Yemek Pişirme ve Sonrası" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: 20.01.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.(00.25).(0199)./2011-2E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Malatya Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından 12.11.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2011 ve 2012 Yılları Malzemeli Yemek Pişirme ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Emiroğulları Yemek Fabrikaları Gıda İnş. Temz. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 10.12.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 17.12.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 03.01.2011 tarih ve 328 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.01.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; başvuru konusu ihalede, yaklaşık maliyetin % 20 oranında kâr içerdiği kabulünden hareketle kârsız yaklaşık maliyetin 5.934.733,34 TL olarak hesaplandığı; ihale üzerinde bırakılan firmanın teklif ettiği tutarın kârsız yaklaşık maliyetin 877.233,34 TL altında olduğu; bundan dolayı yaklaşık maliyetin % 29’u oranında düşük teklif veren ihale üzerinde bırakılan firmanın teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutularak tekliflerin yeniden değerlendirilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
Başvuru konusu ihaleye ait idari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde, ihalenin adı; “2011 ve 2012 yılları malzemeli yemek pişirme ve sonrası” olarak belirlenmiştir. Söz konusu hizmetin miktarı ise, aynı şartnamenin ekinde yer alan tabloya göre aşağıdaki gibidir:
Açıklama Birimi Miktarı
1 Diyet kahvaltı Porsiyon 128.000
2 Diyet yemek Porsiyon 256.000
3 Normal kahvaltı Porsiyon 562.000
4 Normal yemek Porsiyon 1.282.000
Bahsi geçen şartnamenin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19 uncu maddesinde; “İstekliler tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlarının miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Başvuru sahibi firma, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasındaki hükme atıfta bulunarak, yaklaşık maliyetin % 20 kâr içerdiği kabulünden hareketle kârsız yaklaşık maliyetin 5.934.733,34 TL olarak hesaplandığını; ihale üzerinde bırakılan firmanın teklif ettiği tutarın, kârsız yaklaşık maliyetin 877.233,34 TL altında olduğunu; bundan dolayı yaklaşık maliyetin % 29’u oranında düşük teklif veren ihale üzerinde bırakılan firmanın teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutularak tekliflerin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini iddia etmektedir.
İddia konusu hususla ilgili olarak, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8 inci maddesinde; “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.
(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;
a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,
b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,
c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,
ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,
d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,
Esas alınır.
(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.
(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir…” hükmü,
Mezkûr Yönetmeliğin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde ise; “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;
a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.
b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.
…
(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur…” hükmü yer almaktadır.
Başvuru konusu ihaledeki yaklaşık maliyetin tespit edilmesi ile ilgili olarak ihale işlem dosyasında bulunan belgeler incelendiğinde, ihale konusu yemek hizmetinde alımı yapılacak porsiyon adedinin belirlendiği müşahede edilmiş ise de yaklaşık maliyetin tespitinde, ihale konusu işin ifasında çalıştırılması istenen asgari personel sayısı ile kullanılacak malzeme ve ekipman miktarı üzerinden idarece herhangi bir hesaplamaya gidilmediği görülmektedir. İhale işlem dosyasında bulunan belgeler arasında, Sağlık Bakanlığına ait “İhale Bilgi Sistemi” isimli internet sayfası üzerinden yapıldığı anlaşılan sorgulama sonucunda bulunan ve üzerinde yemek ihalesi yapmış hastane isimlerinin yer aldığı bir listeden seçilen 14 devlet hastanesince gerçekleştirilen yemek hizmeti alımlarında ortaya çıkan birim fiyatlar dikkate alınarak elde edilen ortalama birim fiyatların, iddia konusu ihalenin yaklaşık maliyetinin tespitinde kullanıldığı görülmüştür. İhale işlem dosyasında bulunan yaklaşık maliyet hesap cetvelinde, idarece tespit edilen birim fiyatlar olmasına karşın, bu birim fiyatlar içindeki yüklenici kârı konusunda herhangi bir bilgi mevcut değildir.
İhale dokümanında, aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesiyle ilgili olarak idarece belirlenmiş bir yöntem bulunmamaktadır.
Hizmet alımı ihalelerindeki aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesiyle ilgili olarak, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
(2) İhale komisyonu;
a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen işin özgünlüğü,
hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.
(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.
(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “...79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.
79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir...” açıklaması yer almaktadır.
Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde, yapım işleri ihaleleri ile yukarıda verilen Tebliğ açıklamasında görüldüğü üzere, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri için Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen yöntemler mevcut olmasına karşın, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı ihalesinde, Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda belirtilen 79 uncu maddesinin dördüncü fıkrasında açıklanan hususlar dışında, tekliflerin aşırı düşük teklif sınıfında olup olmadığını belirleyecek net bir metot bulunmamaktadır.
Başvuru konusu ihale personel çalıştırılmasına dayalı değildir. Bundan dolayı, yukarıda verilen Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinin ilk fıkrasındaki hükme dayanarak, söz konusu ihalede verilen teklifler kendi aralarında ve yaklaşık maliyete göre değerlendirildiğinde, yaklaşık maliyete ve diğer tekliflere göre Üstün Yemekçilik Gıda Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti., Emiroğulları Yemek Fabrikaları Gıda İnş. Temz. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Elazığ Aşsan Yemek Fab. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan teklif fiyatların aşırı düşük olduğu neticesine ulaşılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Üstün Yemekçilik Gıda Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti., Emiroğulları Yemek Fabrikaları Gıda İnş. Temz. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Elazığ Aşsan Yemek Fab. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;
Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
Karşı Oy:
KARŞI OY
İncelemeye konu ihalede;
Başvuru sahibinin; “yaklaşık maliyetin, % 20 oranında kâr içerdiği kabulünden hareketle kârsız yaklaşık maliyetin 5.934.733,34 TL olarak hesaplandığı; ihale üzerinde bırakılan firmanın teklif ettiği tutarın kârsız yaklaşık maliyetin 877.233,34 TL altında olduğu; bundan dolayı yaklaşık maliyetin % 29'u oranında düşük teklif veren ihale üzerinde bırakılan firmanın teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutularak tekliflerin yeniden değerlendirilmesi gerektiği” yönündeki iddiasının incelenmesi sonucunda, iddia yerinde bulunarak düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiş bulunmaktadır.
İncelemeye konu ihale; 2011 ve 2012 Yılları Malzemeli Yemek Pişirme ve Sonrası Hizmet Alımı İhalesi işi olup, idarece yaklaşık maliyetin 14 devlet hastanesi tarafından yapılan ihalelerde oluşan birim fiyatların ortalaması esas alınarak toplam 7.121.680,00 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihalede 13 adet ihale dokümanının satın alındığı ve ihaleye 11 teklif verildiği, ihaleye teklif veren isteklilerin geçerli tekliflerinin sırasıyla 5.057.500,00 TL, 5.687.660,00 TL, 5.852.340,00 TL, 6.247.560,00 TL, 6.292.200,00 TL, 6.418.000,00 TL, 6.484.840,00 TL, 6.601.300,00 TL, 7..302.200,00 TL ve 9.161.380,00 TL olduğu, tekliflerin yaklaşık maliyet ve diğer tekliflere göre idarece aşırı düşük teklif olarak görülmeyerek ihalenin geçerli teklifler içerisinde en düşük teklif veren istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.
Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvuruna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik Kurumca belirlenmiş bir yöntem bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden net olarak belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.
İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyetin altındaki bütün geçerli tekliflerin birbirine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanmasında mevzuata aykırılık görülmemektedir.
Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlemediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük sorgulama yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.
Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle “düzeltici işlem belirlenmesi”ne ilişkin karara katılmıyorum. (¤¤)